II SA/Sz 1163/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.),, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę E. B., działając jako pełnomocnik pełnoletniego syna M. P., w dniu [...]. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]. Nr [...]., na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 7 ust. 2 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) – odmówił przyznania E. B. zaliczki alimentacyjnej dla syna M. P. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wyniósł 611,61 zł, a zatem przekracza dopuszczalną wysokość, tj. kwotę 583 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji E. B. podniosła, że w 2006 roku otrzymała wcześniejszą emeryturę w kwocie 536 zł miesięcznie, przyznaną wyrokiem Sądu Okręgowego w S. Powyższe świadczenie zostało Jej wypłacone z wyrównaniem za okres 2 lat. W dalszej części odwołania E. B. przedstawiła swoją i syna sytuację zdrowotną i materialną, prosząc o pilne rozpatrzenie jej podania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 2 pkt 5, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 8 ust.4 i art.18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14 i 26 i art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.), a także § 15 ust.1 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. B. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium w uzasadnieniu decyzji podzieliło w całości stanowisko organu I instancji, wskazując, że z dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji wynika, iż M. P. jest osobą uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej i nie przekroczył wieku uprawniającego do tego świadczenia (ukończył on wprawdzie 18 lat, ale uczy się nadal w liceum ogólnokształcącym). Organ odwoławczy podkreślił, że ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej nie podaje zasad ustalania dochodu, od którego zależy uprawnienie do zaliczki alimentacyjnej, a jedynie w art. 7 ust. 2 określa kwotę kryterium dochodowego, tj. 583 zł oraz w art. 8 ust. 4 nakazuje przy ustalaniu prawa do zaliczki alimentacyjnej nie wliczać do dochodu otrzymywanej zaliczki. Ponadto zgodnie z art. 18 ust. 2 ww. ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z tą ustawą. W dalszej części uzasadnienia decyzji Kolegium podniosło, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż rodzina E.B. składa się z dwóch osób: Jej samej oraz syna M. P. Dochód rodziny w 2006 r. ustalony na postawie zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i w oparciu o treść § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne wyniósł 14.678,68 zł. Dochód miesięczny rodziny stanowiła więc kwota 1. 223,22 zł, a tym samym dochód na osobę w rodzinie wyniósł 611, 61 zł. Zdaniem organu odwoławczego z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika, że zaliczka alimentacyjna nie przysługuje synowi E. B., gdyż dochód na osobę w Jej rodzinie przekroczył kwotę 583 zł. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez E. B. w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z treści tego przepisu wynika zatem, że przy obliczaniu dochodu rodziny należy brać pod uwagę dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (w przedmiotowej sprawie jest to rok 2006), a nie dochód przysługujący za ten rok. Mając powyższe na względzie, Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie należy wziąć pod uwagę całą kwotę emerytury (także tę przysługującą za okres sprzed 2006 roku) wypłaconą w 2006 roku i wykazaną w zaświadczeniu wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. E. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej dla syna. W uzasadnieniu skargi, podobnie jak w odwołaniu, skarżąca opisała swoją trudną sytuację materialną i rodziną podkreślając, że miesięczny dochód na osobę w Jej rodzinie przekroczył dopuszczalną wysokość o kwotę 28,61 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej dokonywaną według kryterium zgodności z prawem. Oznacza to między innymi, że sąd nie orzeka w zastępstwie organów administracji publicznej właściwych dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem nie przyznaje świadczeń, czy uprawnień, a jedynie bada, czy zaskarżony akt administracyjny odpowiada prawu obowiązującemu w dacie jego wydania. Podkreślić przy tym należy, że tylko naruszenie prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji, mające wpływ na wynik sprawy uzasadnia jej uchylenie (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 53, poz.1270 ze zm.). Tym samym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się uchybień skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), zwanej dalej ustawą, określające z jednej strony zasady postępowania wobec osób zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja prowadzona przez komornika sądowego jest bezskuteczna, z drugiej natomiast strony zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 2 ww. ustawy w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), jeżeli nie są sprzeczne z tą ustawą. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 tej ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł (ust.2). Pojęcie dochodu rodziny definiuje natomiast art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Powołany wyżej przepis art. 7 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (...) zawiera dwa kryteria, których spełnienie pozwala na przyznanie osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej. Mianowicie w ust. 1 art. 7 ustawy określone zostało kryterium wieku, do którego możliwe jest otrzymywanie zaliczki alimentacyjnej, tj. osiągnięcie pełnoletniości oraz w przypadku nauki w szkole lub szkole wyższej ukończenie 24 roku życia. Natomiast drugim kryterium określonym w ust. 2 art. 7 ustawy jest kryterium dochodowe określone jako dochód na osobę w rodzinie, którego przekroczenie wyklucza możliwość pobierania zaliczki alimentacyjnej. W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że rodzina E. B. składa się z dwóch osób: jej samej oraz syna M. P. M. P. ukończył wprawdzie18 lat, ale nadal uczy się w liceum ogólnokształcącym. Powyższa okoliczność uprawnia zatem do przyjęcia, że należy on do kręgu podmiotów uprawnionych do przyznania zaliczki alimentacyjnej. Z kolei dochód rodziny w 2006 r., jak wynika to z ustaleń organów orzekających i co nie zostało zakwestionowane przez skarżącą, wyniósł 14.678,68 zł. Zasadnie zatem przyjął organ I instancji, że miesięczny dochód rodziny stanowiła kwota w wysokości 1.223,22 zł, a więc dochód na osobę w rodzinie wyniósł 611,61 zł. W tej sytuacji faktycznej skoro dochód rodziny przekroczył kwotę ustalonego w ustawie kryterium dochodowego, tj. 583 zł, organy orzekające w sprawie słusznie odmówiły skarżącej przyznania zaliczki alimentacyjnej dla syna M. P. Podkreślenia wymaga, jak trafnie wskazało Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji, iż decyzja o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej nie jest oparta na tzw. "uznaniu administracyjnym". Organ przyznający świadczenie nie mógł więc przyznać E. B. zaliczki alimentacyjnej, biorąc pod uwagę okoliczności o charakterze pozaprawnym, a mianowicie trudną sytuację majątkową i zdrowotną rodziny skarżącej. Przyznanie zaliczki alimentacyjnej nie zależy bowiem od powyższych okoliczności, tylko od spełnienia przesłanek ustawowych. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.