II SA/Sz 1165/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-02-16
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w wyniku wznowienia postępowania, może wydać decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót, jeśli pierwotna decyzja została uchylona na skutek stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i naruszenia praw strony postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót w wyniku wznowienia postępowania. Organ był związany wcześniejszymi wyrokami sądów, które wskazywały na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem interesów stron i całokształtu dokonanych odstępstw od projektu. Stwierdzenie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz naruszenie praw strony postępowania stanowiło podstawę do uchylenia dotychczasowej decyzji i odmowy wydania nowej decyzji zatwierdzającej projekt zamienny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w S., która w wyniku wznowienia postępowania uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót, a następnie odmówiła wydania takiej decyzji. Skarżący, właściciele sąsiedniej działki, zarzucili m.in. brak terminu usunięcia nielegalnej budowli ziemnej oraz nie uwzględnienie ich pism i wcześniejszych decyzji. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez organy nadzoru budowlanego i sądy administracyjne, w tym WSA w Szczecinie i NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z.S. i R. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót oraz odmowy wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...], znak: [...] uchylił "dotychczasową decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...], znak: [...] zatwierdzającą inwestorowi, tj.: A.J., projekt budowlany zamienny, budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolno stojącej wraz z zagospodarowaniem terenu na nieruchomości przy ul. [...] i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz odmówił wydania decyzji zatwierdzającej inwestorowi, tj.: A.J., projekt budowlany zamienny (z [...]) budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolnostojącej wraz z zagospodarowaniem terenu na nieruchomości przy ul. [...] w [...] i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót.
Od decyzji tej odwołali się Zi. i R.S. - właściciele działki sąsiedniej oznaczonej nr [...], położonej przy ul. [...] w [...] wnosząc, iż w zaskarżonej decyzji brak jest terminu usunięcia nielegalnej budowli ziemnej. W dalszej części odwołania skarżący opisali sprawy skarg kierowanych od dnia [...] do organu powiatowego oraz postępowań toczących się przed PINB w [...] w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego budynku mieszkalnego realizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Poza tym skarżący zarzucili organowi, że w zaskarżonej decyzji organ nie uwzględnił pisma skarżących z dnia [...], nie wymienił pisma GUNB z dnia [...], w którym zostało napisane "Nie jest dopuszczalna jakakolwiek klasyfikacja materiałów przez organ I instancji na istotne i nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy i przekazanie tylko tych, które w ocenie organu I instancji, są istotne", nie wymienił też decyzji GINB z dnia [...], w której stwierdzono "Skutki społeczno-gospodarcze jakie wywołuje decyzja organu powiatowego z dnia [...] niewątpliwie uzasadniają stwierdzenie jej nieważności, ponieważ art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nie miał w sprawie ponownie zastosowania, a zatem niemożliwe jest zaakceptowanie takiej decyzji z punktu widzenia zasady praworządności.
Poza tym skarżący zauważyli, że wobec tak wielu samowoli budowlanych dokonanych przez inwestora organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazując doprowadzenie obiektu (poziomu terenu) do stanu pierwotnego i rozbiórkę 1,5 -2 m budowli na całej szerokości granicy działek. Przedstawiając powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i podanie terminu, w którym zostanie usunięta nielegalnie powstała budowla ziemna.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. i R. S., od decyzji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż decyzją nr [...] z dnia [...], Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej w [...] przy ul. [...] - dz. nr [...]. Decyzja ta została zmieniona decyzją z dnia [...] w zakresie zmiany trasy zewnętrznej instalacji gazowej w celu podłączenia ww. budynku.
W trakcie prowadzenia robót budowlanych inwestor, poprzez nawiezienie mas ziemi, podniósł poziom terenu swojej działki, co spowodowało w znacznym stopniu odstępstwo w stosunku do wydanego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym projektu zagospodarowania działki (teren miał być naturalny ze spadkiem ok. 50 cm w kierunku południowym). W związku z podniesieniem terenu wykształcona została skarpa gruntowa w odległości ok. 150 cm od granicy z działką nr [...]. Wykonany zakres robót wymagał zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ inwestor nie legitymował się takim pozwoleniem PINB w [...] przeprowadził postępowanie naprawcze, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, które zostało zakończone decyzją z dnia 28.07.2011 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny, budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolno stojącej wraz z zagospodarowaniem terenu na nieruchomości przy ul. [...] w [...] i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W decyzji tej organ I instancji nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W postępowaniu wznowieniowym, PINB w [...] decyzją z dnia
[...] odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...], stwierdzając,
że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.
WINB w [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego. Decyzja ta została przez R.S. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.
Wyrokiem z dnia 04.04.2013 r., sygn. akt II SZ/Sz 102/13, WSA w Szczecinie uchylił decyzję WINB w [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w [...] z dnia [...] wskazując, iż " w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w przedmiocie, jak w tej sprawie, tj. istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu dokonanych podczas budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej z powołaniem się na art. 146 § 2 K.p.a. i art 151 § 2 K.p.a., nie może nastąpić przy jednostronnej tylko ocenie sprawy. Jeżeli strona postępowania, a więc skarżący, bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu i w tym postępowaniu nie były rozważane jego interesy (co skarżący podnosi), to we wznowionym postępowaniu nie mógł być zastosowany art. 146 § 2 K.p.a. (..) Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny uwzględnić powyższe rozważania Sądu, a postępowanie przeprowadzić z zachowaniem wszystkich omówionych powyżej zasad i dopiero rozstrzygnąć sprawę w trybie przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe".
A.J. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w [...] z dnia [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27.02.2015 r., sygn. akt II OSK 1822/13 oddalił skargę kasacyjną.
Wnioskiem z dnia [...] A.J. wystąpił do PINB w [...]
o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], przedkładając określone dokumenty.
PINB w [...] uznając się zobowiązanym przepisami art. 59a ustawy Prawo budowlane, w dniu [...] przeprowadził obowiązkową kontrolę, w trakcie której stwierdził, dokonanie istotnych odstępstw od zatwierdzonego swoją decyzją z dnia [...] projektu budowlanego zamiennego, polegających na: wykonaniu ukształtowania terenu, w miejscu projektowanej wzdłuż muru oporowego skarpy, jako płaskiego - poprzez nasypanie ziemi, podniesienie terenu w obrębie muru oporowego o kolejne 10 cm ponad projektowaną rzędną górnego poziomu skarpy, zmianie wysokości muru oporowego z 69 cm na (średnio )157 cm.
Wobec powyższego, PINB w [...] decyzją znak:
[...], z dnia [...], odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie wnioskowanego budynku mieszkalnego (w postępowaniu odwoławczym WINB w [...], decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji).
W związku ze stwierdzonymi odstępstwami, organ powiatowy decyzją z dnia [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora – A.J. - obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany w stosunku do projektu zatwierdzonego decyzją PINB w [...] z dnia [...].
Inwestor wykonał nałożony obowiązek, w związku z czym organ powiatowy decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...] oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Od decyzji tej odwołali się Z. i R. S.
WINB mając na względzie tryb postępowania w sprawie istotnych odstąpień od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4), podlegający regulacjom art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. ust. 4, 5 ustawy Prawo budowlane, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania nadzwyczajnego, decyzją z dnia [...], znak: [...], stwierdził nieważność decyzji PINB w [...] z dnia [...], znak: [...] nakładającej na A.J. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] projektu budowlanego zamiennego wskazując między innymi, iż postępowanie w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest postępowaniem jednokrotnym i takie postępowanie, w roku [...] , zostało już przeprowadzone przez PINB w [...] , który decyzją z dnia [...], znak: [...], zatwierdził projekt budowlany zamienny, budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolno stojącej wraz z zagospodarowaniem terenu na nieruchomości przy ul. [...]
w [...] i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (decyzja ta jest
w obrocie prawnym).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...],
znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję WINB
w [...] z dnia [...]. Decyzja ta jest ostateczna. Spowodowała ona wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji PINB w [...] z dnia [...],- decyzji rozpoczynającej po raz drugi postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ust. 1
pkt 3 Prawa budowlanego, co sprawiło, że tutejszy organ po rozpatrzeniu odwołań od decyzji PINB w [...] z dnia [...], znak: [...], decyzją z dnia [...], znak: [...] uchylił ww. decyzję organu powiatowego z dnia [...] i umorzył postępowanie organu I instancji
w tym zakresie.
PINB w [...] przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wypełniając zalecenia zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w [...] z dnia [...], sygnatura akt II SA/Sz 102/13, uznał, że istniały uzasadnione podstawy do uchylenia decyzji z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 i w związku z tym uchylił dotychczasową swoją decyzję z dnia [...], i wydał nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy - odmawiającą, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., wydania decyzji o zatwierdzeniu inwestorowi projektu budowlanego zamiennego (z [...]) budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolno stojącej wraz z zagospodarowaniem terenu na nieruchomości przy ul. [...] w [...] i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót.
WINB stwierdził, że zgodnie z art. art. 151 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W § 2 ww. art. zostało zapisane, iż w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa
w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
W tym miejscu należy wskazać, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego związane są prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SZ/Sz 102/13, w którym zostało zapisane, iż w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w przedmiocie, jak w tej sprawie, tj. istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu dokonanych podczas budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej z powołaniem się na art. 146 § 2 Kpa i art. 151 § 2 Kpa - nie może nastąpić przy jednostronnej tylko ocenie sprawy. Jeżeli strona postępowania, a więc skarżący, bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu i w tym postępowaniu nie były rozważane jego interesy (co skarżący podnosi), to we wznowionym postępowaniu nie mógł być zastosowany art. 146 § 2 Kpa. (..) Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny uwzględnić powyższe rozważania Sądu, a postępowanie przeprowadzić z zachowaniem wszystkich omówionych powyżej zasad i dopiero rozstrzygnąć sprawę w trybie przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe
Z akt sprawy wynika, iż podstawą do wszczęcia postępowania wznowieniowego było wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj.: nie branie przez strony Z.S. i R.S. udziału w postępowaniu zakończonym decyzją organu powiatowego z dnia [...]. W ww. wyroku, Sąd powołując się na art. 146 § 2 K.p.a., " Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej", jednoznacznie wskazuje, że przy wystąpieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ powinien uchylić decyzję dotychczasową. W ocenie Sądu inne rozstrzygnięcie nie może nastąpić przy jednostronnej ocenie sprawy.
Mając na względzie powyższe oraz kolejne samowolne zmiany dokonane przez inwestora w zagospodarowaniu terenu (rozwiązania zastosowane w projekcie z [...] stały się nieaktualne), należy uznać, że po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego mogło zapaść wyłącznie rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.
Odnosząc się do argumentów przedstawionych w odwołaniu organ poinformował, że sprawa nieudzielenia odpowiedzi na pisma z dnia [...]
i z dnia [...], była wielokrotnie wyjaśniana w postępowaniu skargowym. Zawarta w pismach z dnia [...] oraz z dnia [...] prośba o informację, kiedy zostanie usunięta skarpa, również była przedmiotem postępowania skargowego, na którą tutejszy organ pismem z dnia [...] udzielił odwołującym się odpowiedzi.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez Z.S. i R.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżący zarzucili:
1. Obrazę przepisu art. 51 ust 3 i 5 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie
i niewydanie decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
2. Obrazę przepisu art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego
i prawnego decyzji, brak przywołania dowodów, sprowadzenia uzasadnienia decyzji do chronologicznego przedstawienia zdarzeń związanych z inwestycją A.J.
3. Obrazę przepisu art. 6 i 7 K.p.a., poprzez niezastosowanie zasad legalizmu
i prawdy obiektywnej, niewyjaśnienie stanu faktycznego i szczątkowe rozstrzygniecie sprawy.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wnieśli o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji,
- zasądzenie od WINB na rzecz skarżących kosztów niniejszego postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący dopatrując się nierozpoznania prawidłowo sprawy, zażądali
w odwołaniu rozstrzygnięcia w zakresie rozbiórki obiektu lub jego części albo doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, przy czym oczekiwali rozstrzygnięcia
w zakresie nawiezionej ziemi i nasypanej skarpy, polegającego na tym, że inwestor byłby zobowiązany do usunięcia skarpy i przywrócenia dawnych poziomów działki.
Na rozstrzygnięcie w tym zakresie skarżący oczekują od roku 2006 r., albowiem od chwili nawiezienia ziemi, podniesienia poziomów działki i wybudowania skarpy, na nieruchomości skarżących występuje stałe zjawisko przesączania wody, namakania gruntu, co doprowadziło do zniszczenia nasadzeń wskutek powstałej wilgotności i podniesionego poziomu wody.
Według skarżących zaskarżona decyzja zawiera opis niekompetencji
i nieudolności organów budowlanych trwających od roku 2006 r., które świadczą dobitnie o tym, iż organy budowlane pracowały nienależycie, niestarannie albowiem doszło do wydania dwukrotnie decyzji w tym samym przedmiocie, jak też w jednym postępowaniu pominięto udział skarżących, co sanował dopiero Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Poza powyższymi stwierdzeniami o nieprawidłowym postępowaniu organów budowlanych, trudno dopatrzeć się innych motywów i podstaw przywoływanych dotychczasowych rozstrzygnięć, co w istocie stanowi 90% uzasadnienia decyzji.
Skarżący stoją na stanowisku, że w zaskarżonej decyzji winno znaleźć się uzasadnienie faktyczne, poparte dowodami w postaci czy to oględzin, ekspertyz, zdjęć, zeznań itp., jak też uzasadnienie prawne stanowiska przedstawionego w decyzji.
Z uwagi na to, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odwołuje się do licznych innych rozstrzygnięć, których treść nie jest przywoływana wraz z wyjaśnieniem podstawy i zakresu ich zastosowania, decyzja w istocie jest nieczytelna.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...], w której organ w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego uchylił decyzję własną z dnia [...] zatwierdzającą A.J. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie wolno stojącej wraz
z zagospodarowaniem terenu nieruchomości przy ul. [...] w [...] i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót, a następnie odmówił wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny (z [...]) i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót.
Zwrócić należy uwagę, że niniejsza decyzja była poprzedzona wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 404/12 oraz II SA/Sz 102/13, a także wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 1822/15.
Pierwszy z wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przesądził o tym, że Z.S. i R.S. winni brać udział
w prowadzonym postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku i nieruchomości przy ul. [...] w [...],
a tym samym mogą występować z wnioskiem o wznowienie postępowania w tym zakresie. Kolejne wyroki dotyczyły już sposobu prowadzenia postępowania
w przedmiocie wznowienia postępowania i decyzji kończących to postępowanie. Stanowisko w nich przedstawione sprowadzało się do uznania, że wydając decyzję
o odmowie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej,
tj. z dnia [...], organy "nie rozważyły w postępowaniu w sposób wyczerpujący skutków dokonania przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz projektu zamiennego, dokonanych podczas budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej w [...] przy ul. [...], a także spowodowanych tymi odstępstwami skutków oddziaływania (wskutek podwyższenia terenu) tej inwestycji na działkę nr [...] w zakresie spływu bądź przesiąkania wód opadowych."
Ponadto NSA stwierdził, że: "Należy mieć na uwadze, że nową decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty po wznowieniu postępowania wydaje się tak, jak gdyby sprawa nie była rozstrzygana. Organ wydając decyzję po ustaleniu na nowo stanu faktycznego sprawy stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu orzekania. Odstępstwo od tej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych,
tj. stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa. Skoro wznowiono postępowanie w sprawie dotyczącej dokonanych przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków udzielonego pozwolenia na budowę, to ponownie rozpoznając sprawę nie można ograniczyć się tylko do oceny odstępstw dokonanych przed wydaniem decyzji z dnia [...] zatwierdzającej projekt zamienny, ale należy dokonać całościowej oceny zgodności z przepisami wykonanych robót budowlanych, obejmującej także odstępstwa, których inwestor dopuścił się realizując roboty budowlane przewidziane w zatwierdzonym projekcie zamiennym."
Dodać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zawarte w przedstawionych wyrokach wytyczne dotyczące postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją
z dnia [...], w ocenie składu sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zostały zrealizowane w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Jak stwierdził organ w zaskarżonej decyzji, kolejne samowolne zmiany dokonane przez inwestora w zagospodarowaniu terenu spowodowały, że rozwiązania zastosowane w projekcie z [...] stały się nieaktualne (protokół kontroli obowiązkowej z dnia [...]). Efektem tego stała się konieczność wydania, po wznowieniu postępowania, decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. (w wyniku wznowienia postępowania organ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy). Tak więc zmiana stanu faktycznego sprawy oraz zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowiły podstawę uchylenia decyzji z dnia [...] i odmowy wydania decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego z [...].
Odnosząc się do zarzutów skargi na wstępie należy zwrócić uwagę na zasady dotyczące postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, jednakże w oparciu o art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania
z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem wznowionym na wniosek Z.S. i R.S. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ administracji publicznej prowadząc postępowanie na wniosek strony jest związany zakresem wniosku. Skoro wniosek skarżących dotyczył wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...], stwierdzić należy, że organy słusznie procedowaniem objęły wyłącznie wskazaną decyzję, natomiast nadal pozostała w obrocie prawnym decyzja z dnia
[...] nakazująca A.J. przedłożenie projektu zamiennego. W związku z powyższym, zdaniem sądu, organ nie mógł – zgodnie z życzeniem skarżących -niniejszej sprawy zakończyć orzeczeniem o nakazie rozbiórki, gdyż tego rodzaju rozstrzygnięcie może ewentualnie zapaść dopiero w dalej prowadzonym postępowaniu.
Rację należy przyznać skarżącym, że postępowanie w niniejszym przedmiocie toczy się bardzo długo oraz, że zapadło w nim wiele decyzji, ale nadal nie widać końca rozwiązania kwestii zalewania działki skarżących przez wody opadowe z działki przy ul. [...] w [...].
W tym miejscu zwrócić trzeba uwagę na specyfikę postępowania administracyjnego, wymagającą rozstrzygania poszczególnych kwestii w drodze odrębnych aktów administracyjnych (decyzji lub postanowień) i co do zasady nie pozwalającą na łączne rozpoznawanie spraw nie opartych na tym samym stanie faktycznym i prawnym, a do tego o innym przedmiocie rozstrzygnięcia.
Rację należy również przyznać skarżącym, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pozostawia wiele do życzenia i narusza art. 107 § 3 K.p.a. Fakt, że w uzasadnieniu jest mowa o wielu decyzjach poprzedzających wydanie niniejszej decyzji oraz, że sposób określenia tych decyzji czyni uzasadnienie niezrozumiałym, nie ma bezpośredniego wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Co prawda uzasadnienie bezpośrednio dotyczące uchylenia decyzji dotychczasowej również nie jest obszerne i poparte konkretnymi okolicznościami, jednak mając na uwadze to, że przedmiotu wznowienia postępowania dotyczyły wymienione powyżej wyroki sądów i że organy były związane wytycznymi i ocenami
w nich zawartymi, a także to, że inwestor nie kwestionował wydanej decyzji sąd uznał, że naruszenie przepisów proceduralnych nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło