II SA/Sz 1169/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty D. z dnia [...] r, nr [...] Decyzją z dnia 1 lipca 2015 r. Nr [...]Starosta D., na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1522), po rozpatrzeniu wniosku R.B. o wyrejestrowanie samochodu ciężarowego marki [...], odmówił wyrejestrowania wskazanego samochodu ciężarowego. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że decyzją z dnia 26 marca 2008 r. dokonał rejestracji samochodu ciężarowego marki [...] na rzecz R.B. W dniu 7 maja 2015 r. wpłynął wniosek o wyrejestrowanie przedmiotowego samochodu ciężarowego wraz z załącznikami, tj. dowodem rejestracyjnym seria i nr [...], kartą pojazdu seria i nr [...] oraz z protokołem zajęcia pojazdu o "zamienionej tożsamości" z dnia 18 lipca 2011 r. wystawionym przez Komisariat Policji S. wraz z tłumaczeniem z języka niemieckiego i z raportem zajęcia pojazdu o "zamienionej tożsamości" z dnia 22 sierpnia 2011 r. wystawionym przez Komisariat Policji S. wraz z tłumaczeniem z języka niemieckiego. W trakcie postępowania Wydział Kryminalny Komendy Wojewódzkiej Policji w S. poinformował, że dokonał sprawdzenia pod kątem legalności zakupu i rejestracji pojazdu m-ki [...]. Z dokumentacji nie wynika, aby R.B. wszedł w posiadanie przedmiotowego pojazdu w sposób niezgodny z prawem. Z załączonego do wniosku protokołu zajęcia oraz z raportu wynika m.in., że w dniu 18 lipca 2011 r. na parkingu przy autostradzie A. zajęty został przez policję kryminalną pojazd o "zamienionej tożsamości" [...], przedmiotowy pojazd złożono z części wielu pojazdów kradzionych. W dniu 22 sierpnia 2011 r. przedmiotowy pojazd został dostarczony pełnomocnikowi poszkodowanej firmy "[...]. Zdaniem organu I instancji, w tej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 79 ust. 1 ustawy o Prawo o ruchu drogowym, warunkujących możliwość wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu. Strona nie przedstawiła również dokumentów wymaganych do wyrejestrowania pojazdu, o których mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Treść art. 79 ust. 1 ustawy jednoznacznie wskazuje, że pojazd na wniosek właściciela może zostać wyrejestrowany wyłącznie w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek w nim wymienionych. Katalog wymienionych przesłanek jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza wymienionymi w artykule okolicznościami, inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy do żądania wyrejestrowania pojazdu. Przedstawione dokumenty do wyrejestrowania pojazdu muszą wskazywać w sposób nie budzący wątpliwości do jakiej przesłanki należy zakwalifikować pojazd (zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy). R.B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie prawa materialnego - art. 79 ust 1 pkt 5 Prawo o ruchu drogowym poprzez niezastosowanie go w sprawie. Według skarżącego, z załączonych dowodów bezspornie wynika, że doszło do udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 sierpnia 2015 r. Nr [...] działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) i art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury o w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, w wyniku rozpatrzenia odwołania R.B., utrzymało w mocy decyzję Starosty D. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie okoliczności pozwalających na ocenę, czy zachodzi przesłanka określona w art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że pojazd na wniosek właściciela może zostać wyrejestrowany wyłącznie w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek w nim wymienionych. Katalog wymienionych przesłanek jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza wymienionymi w artykule okolicznościami, inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy do żądania wyrejestrowania danego pojazdu. Uzupełnienie procedury dotyczącej wyrejestrowania pojazdu stanowi § 15 ww. rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów. Zgodnie z tym przepisem, w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa wniosek o wyrejestrowanie pojazdu w organie rejestrującym właściwym ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, do wniosku dołącza się m.in. dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, tablice rejestracyjne oraz dokument potwierdzający wniesienie opłaty, o której mowa w art. 79 ust. 5 ustawy (§ 15 ust. 1 pkt 5). Zdaniem organu odwoławczego, w tej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku odwołującego się i wyrejestrowanie pojazdu ciężarowego marki [...]. Strona składając wniosek o wyrejestrowanie pojazdu nie dołączyła żadnego ze wskazanych w § 15 ust. 1 rozporządzenia dokumentów. Raport Policji z dnia 22 sierpnia 2011 r. o zatrzymaniu pojazdu na parkingu przy autostradzie A.z uwagi na fakt że został złożony z części pochodzących z kradzieży innych samochodów i w dniu 22 sierpnia 2011 r. oddany od dozór pełnomocnikowi poszkodowanej firmy, nie może stanowić udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Nie wskazuje bowiem na zupełną i trwałą utratę posiadania pojazdu, a jedynie świadczy o oddaniu pojazdu pod dozór określonej osoby prawnej. Utrata własności czy posiadania pojazdu może wynikać jedynie z orzeczenia uprawnionego organu. Wbrew twierdzeniu skarżącego ustawodawca nałożył obowiązek przedłożenia organowi wraz z wnioskiem o wyrejestrowanie pojazdu kompletu dokumentów uzasadniających zaistnienie przesłanek do uwzględnienia złożonego wniosku i wyrejestrowanie pojazdu. Kolegium uznało za chybiony zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż zatrzymanie pojazdu z uwagi na fakt, iż został złożony z części pochodzących z kradzieży innych samochodów i oddanie pojazdu pod dozór pełnomocnikowi poszkodowanej firmy, nie ma przymiotu trwałego i zupełnej utraty posiadania pojazdu, gdyż może być w każdym momencie zmienione. Powyższą decyzję R.B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie: - art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; - art. 79 ust 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędne uznanie, iż utrata posiadania pojazdu nie jest trwała. Zdaniem skarżącego, z załączonych do wniosku dowodów bezspornie wynika, iż doszło do udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Taki sposób udowodnienia jest wystarczający do uznania, iż doszło do utraty posiadania. Powyższe potwierdza orzecznictwo między innymi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 658/08, w którym wskazano, że ustawodawca używając określenia "zbyty za granicę" miał nie tylko na myśli przeniesienie własności pojazdu w drodze umowy kupna-sprzedaży, ale również każdą utratę prawa własności. Także w drodze orzeczenia konfiskaty przez właściwy organu państwa obcego. Inna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do paradoksalnej sytuacji, że skonfiskowany za granicą pojazd nie mógłby być wyrejestrowany na terenie naszego kraju, mimo że jego właściciel utracił jego własność na rzecz podmiotu zagranicznego. Podobnie też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 433/10. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Bezsporne jest w sprawie, że w dniu 18 lipca 2011 r. na parkingu przy autostradzie A. zajęty został przez policję kryminalną pojazd marki [...] jako uznany za pojazd "o zmienionej tożsamości" ze względu na fakt, iż został złożony z części wielu pojazdów kradzionych i w dniu 22 sierpnia 2011 r. został dostarczony pełnomocnikowi poszkodowanej firmy "[...]. U podstaw sporu pomiędzy skarżącym a organami orzekającymi w sprawie stała się kwestia udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w takich okolicznościach faktycznych można uznać, iż wystąpiła przesłanka do wyrejestrowania pojazdu, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Zdaniem Sądu, rację ma skarżący stając na stanowisku, że fakt zatrzymania pojazdu jako przedmiotu związanego z przestępstwem kradzieży i przekazania go na rzecz innego, uprawnionego podmiotu świadczy o zupełnej i trwałej utracie posiadania tego pojazdu. O trwałości utraty pojazdu, w ocenie Sądu, świadczy przede wszystkim okres, który upłynął od momentu utraty posiadania przedmiotowego samochodu przez skarżącego, który od chwili zatrzymania pojazdu tj. od dnia 18 lipca 2011 r. do daty wydania zaskarżonej decyzji trwał już ponad 4 lata. Ponadto, w zaistniałych okolicznościach sprawy aby możliwy był powrót pojazdu w posiadanie skarżącego, w szczególności, iż jest to pojazd złożony z elementów kradzionych. Co więcej, pojazd ten nie jest zatrzymany przez Policję w A. do wyjaśnienia ale już 4 lata temu oddano go poszkodowanej firmie [...]. Nie było i nie jest sporne, komu prawo do posiadania pojazdu winno być przyznane i nic nie wskazuje na to, że sprawa ta oczekuje na dodatkowe rozstrzygnięcie jakiegoś organu. Jedynym postępowaniem, które miałoby się toczyć a o którym mowa w przetłumaczonych dokumentach Policji w Austrii, było podejrzenie paserstwa. Niewątpliwie zatem skarżący zupełnie utracił posiadanie przedmiotowego pojazdu, a więc władanie nad daną rzeczą, a upływ czasu i okoliczności temu towarzyszące świadczą, że utrata posiadania ma cechy trwałości. Organ II instancji dokonał nadto niewłaściwej interpretacji art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wedle której, wykazanie trwałej i zupełnej utraty pojazdu wymagałoby przedłożenia przez skarżącego orzeczenia właściwego organu w tym zakresie. Zdaniem Sądu, z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, obowiązku takiego wyprowadzać nie można. W obu aktach prawnych jest mowa jedynie o konieczności udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu, bez utraty prawa własności. Kolegium nie wskazało w sposób przekonujący na jakiej podstawie uznało, że utrata przez skarżącego posiadania pojazdu nie ma przymiotu trwałego i zupełnego. Wbrew stanowisku organu, z dokumentów akt sprawy nie wynika, aby sytuacja pojazdu mogła ulec zmianie. Ze względu na powyższe Sąd uznał, że organy obu instancji w sposób niewłaściwy zinterpretowały i zastosowały przepis prawa materialnego - art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co doprowadziło do wydania decyzji naruszającej prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, przedłożone wraz z wnioskiem o wyrejestrowanie pojazdu dokumenty dotyczące sytuacji faktycznej i prawnej spornego pojazdu, potwierdzają trwałą i zupełną utratę jego posiadania przez skarżącego, a zatem uzasadnione było w tym przypadku stwierdzenie, że wystąpiła przesłanka do wyrejestrowania pojazdu. Z podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).