II SA/Sz 1170/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Sędziowie NSA Stefan Kłosowski NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r., nr [...], udzielającej E. i M. K. pozwoleniu na użytkowanie [...]rodzinnego budynku mieszkalnego z garażem, wybudowanego na terenie nieruchomości nr [...], przy ul. [...] w [...], Gm. [...], w części dotyczącej garażu. Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił wyżej opisaną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w części dotyczącej garażu i odmówił pozwolenia na jego użytkowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowy garaż został wybudowany w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy z dnia [...] r., nr [...], udzielającą E. i M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i garażu, której nieważność stwierdził Wojewoda decyzją z dnia [...]r., nr [...]. W związku z powyższym pozwolenie na użytkowanie nie mogło zostać udzielone. Pismem z dnia [...] r. A. i R. E. wnieśli odwołanie od wyżej opisanej decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia, że wyżej opisana decyzja ostateczna Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. w części dotyczącej garażu została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu odwołujący się podnieśli, iż od daty wydania i doręczenia powyższej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego do dnia wydania postanowienia o wznowieniu postępowania upłynęło ponad [...] lat, mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, powyższa decyzja nie może zostać uchylona ze względu na upływ pięcioletniego terminu od dnia jej doręczenia. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości, zaskarżoną decyzję i stwierdził, że decyzja ostateczna Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r., w części dotyczącej garażu, została wydana z naruszeniem prawa. Organ podzielił stanowisko odwołujących się podając, iż nie jest dopuszczalne uchylenie przedmiotowej decyzji, gdyż upłynęło pięć lat od daty jej doręczenia stronom, w którym to terminie możliwe było wzruszenie tejże decyzji. W dniu [...] r. Z. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wyżej opisaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7, 61 § 3 i 147 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Skarżący oświadczył, iż nie kwestionuje zawitego charakteru terminu określonego w art. 146 § 1, jednakże, jego zdaniem, do upływu tego terminu nie doszło. Skarżący podkreślił również, iż wszystkie pisma jakie kierował do momentu upływu przewidzianego prawem terminu do wznowienia postępowania, m. in. do Ministerstwa Sprawiedliwości, Rzecznika Praw Obywatelskich czy Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność organów administracji, powinny zostać potraktowane jako jego żądanie wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Należy zatem uznać, w opinii skarżącego, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji zostało wszczęte na żądanie skarżącego w przewidzianym prawem terminie. Pismem z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, ze względu na brak dowodów i argumentów, które nie byłyby znane organowi przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący podniósł, że wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. mógł wnieść dopiero od momentu doręczenia rzeczonej decyzji, a to nastąpiło dopiero w dniu [...] r. A zatem od tej daty winien być liczony pięcioletni termin przedawnienia przewidziany w przepisie art. 146 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestią nie sporną w przedmiotowej sprawie jest fakt, iż w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej garażu, zaszła przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. o pozwoleniu na użytkowanie wybudowanego budynku [...]rodzinnego oraz garażu – art. 145 § 1 pkt 8 kpa. A zatem prawidłowe było wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które to postanowienie, stosownie do treści art. 149 § 2 kpa, stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sposób działania organu po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wyznaczają przepisy art. 151 kpa. Wynika z nich, że jeżeli organ stwierdzi w wyniku wznowienia postępowania, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji - której dotyczy wznowione postępowanie - na podstawie art. 145 § 1 kpa, to uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy. Zasada ta doznaje jednak ograniczenia w sytuacji przewidzianej w § 2 art. 151 kpa. Ma to miejsce wówczas, gdy w sprawie występują okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa - nie można uchylić decyzji z przyczyn podanych w art. 145 § 1 kpa, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynął przewidziany tym przepisem okres czasu (art. 146 § 1), a także nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2). Tak więc organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 kpa, ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146 kpa. Artykuł ten - jak zaznaczono - zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z przesłanką określoną w art. 146 § 1 kpa (przedawnieniem). Wprowadzone tym przepisem rozwiązanie jest wyrazem dążenia do zapewnienia stabilności stosunków prawnych ukształtowanych decyzją administracyjną nienaruszalności ich, gdy przetrwały już pewien czas, jest zatem wyrazem kompromisu pomiędzy zasadą praworządności, a zasadą trwałości decyzji administracyjnej na rzecz zasady trwałości decyzji (patrz Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz autorstwa prof. Barbary Adamiak i prof. Janusza Borkowskiego W-wa 2000, str. 592). Przepis ten mówi między innymi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Tak więc jeżeli od doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat to organ nie może uchylić decyzji z przyczyn podanych w art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa - które stanowiły podstawę wznowienia postępowania. W takim przypadku zgodnie z art. 151 § 2 kpa organ administracji publicznej ograniczy się wyłącznie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Decydujące znaczenie zatem dla tego czy organ po wznowieniu postępowania będzie mógł orzec co do istoty, czy też tylko może zastosować tryb wskazany w art. 151 § 2 kpa, ma dzień doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Dlatego też za chybione należy uznać zarzuty skarżącego, że termin ten winien być liczony od dnia [...] r. tj. od daty doręczenia mu decyzji Kierownika Urzędu Rejowego z dnia [...] r. Chybiony jest również zarzut, że złożenie przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, jeżeliby przyjąć, że wniosek taki złożył, przerwałoby bieg terminu przedawnienia. Żadem bowiem przepis kpa nie przewiduje przerwania biegu terminu przedawnienia, natomiast organy administracji publicznej zobowiązane są orzekać na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. została doręczona E. K. w dniu [...] r., a zatem od tego dnia rozpoczął się bieg pięcioletniego terminu, o jakim mowa w art. 146 § 1 kpa. W dniu zaś [...] r. tj. dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji upłynęło już 5 lat od momentu doręczenia decyzji z [...] r. jej adresatowi. To powoduje, że organ decyzji tej, jakkolwiek narusza ona prawo, nie mógł już uchylić, lecz jedynie stwierdzić, że wydana została z naruszeniem prawa. Z powyższego wynika, że organ pierwszej instancji uchylając, po wznowieniu postępowania, decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. orzekł wbrew przytoczonym przepisom. Z kolei to oznacza, że zaskarżona decyzja uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i stwierdzając, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem prawa, odpowiada prawu. Wydana została bowiem zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami kpa oraz przepisem art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Sąd stwierdzając zatem legalności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.