II SA/Sz 1171/09

Dnia 23 października 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 23 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych M. K. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji uznające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w którym wskazał, że mieszka z [...] w domu o pow. [...] m2, a comiesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną posiadającą [...] grupę inwalidzką od [...] lat, posiada samochód osobowy marki [...], nie ma oszczędności ani innego majątku. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ww. ustawy). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zatem instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie osobom nie posiadającym żadnych środków finansowych bądź posiadającym ograniczone środki finansowe zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe, dochodzenia ich praw przed sądem. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że mieszka z [...] i [...] letnim pracującym [...], a miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. W tej sytuacji bark jest podstaw do uznania, że skarżący jest osobą ubogą, znajdującą się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie wpisu sądowego od skargi czy ewentualnych dalszych kosztów postępowania w sprawie. Należy zauważyć, że ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie wynikające z art. 199 p.p.s.a. jest zasadą, a zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 22 grudnia 2004 r. (OZ 862/04 niepubl.) i 7 kwietnia 2006 r. (I OZ 452/06 niepubl.) podkreślił, że obowiązek partycypacji w kosztach postępowania dotyczy w szczególności osoby fizycznej, która ma stały miesięczny dochód przewyższający minimalne wynagrodzenie za pracę. Skarżącemu nie przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże, w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, będzie on mógł domagać się zwrotu od Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrotu poniesionych kosztów postępowania w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć do Sądu najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku (art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.