II SA/Sz 1174/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-03-29
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spostrzeżenia funkcjonariusza policji dotyczące zachowania kierowcy podczas kolizji drogowych, które mogą wskazywać na obniżoną sprawność psychomotoryczną, stanowią wystarczającą podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spostrzeżenia funkcjonariusza policji dotyczące zachowania kierowcy podczas kolizji drogowych, które mogą nasuwać wątpliwości co do jego zdolności do kierowania pojazdami, stanowią wiarygodne źródło informacji uzasadniające skierowanie kierowcy na badania lekarskie. Bezpieczeństwo w ruchu drogowym wymaga ciągłego czuwania nad sprawnością kierowców, nie tylko w momencie uzyskiwania uprawnień, ale także w trakcie ich późniejszego wykorzystywania.Stan faktyczny
Funkcjonariusz policji złożył wniosek o skierowanie J. K. na badania lekarskie z powodu spowodowania dwóch zagrożeń bezpieczeństwa w ruchu drogowym, polegających na uderzeniu w zaparkowane pojazdy i najechaniu na pojazd poprzedzający. Policjant zauważył u kierującego problemy z podzielnością uwagi i oceną sytuacji na drodze. Starosta orzekł o skierowaniu J. K. na badania lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. J. K. zaskarżył decyzję do WSA, argumentując, że kolizje były niewielkie, nie spowodował wypadku przez 65 lat kariery kierowcy zawodowego i nie doznał obrażeń, a jedyną przesłanką jest jego wiek. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2012r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę
Pismem z dnia [...] r., skierowanym do Starosty, funkcjonariusz Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania J. K. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że [...] K. w dniu [...] r. spowodował dwa razy zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym na ulicach [...] . Zdarzenia te polegały na tym, że jako kierujący samochodem osobowym marki [...] jadąc ul. [...] na wysokości posesji [...] , podczas manewru [...] , uderzył w zaparkowany po prawej stronie jezdni samochód marki [...] po czym odjechał w kierunku ul. [...] nie zatrzymując się.
Na ul. [...] na wysokości posesji [...] kierujący samochodem osobowym marki [...] nie zachował odstępu od pojazdupoprzedzającego i najechał na tył samochodu osobowego [...] , którego kierujący jechał w tym samym kierunku i zatrzymał się w związku z sytuacja zaistniałą na drodze. W każdym z tych zdarzeń ich przyczyną była nieuwaga kierującego samochodem[...] .
Dalej we winsoku podano, że podczas rozmowy z [...] K. w dniu
[...] r. ok. godz. [...] w [...] przy ul. [...] funkcjonariusz stwierdził, że ww. nie jest świadomy tego, iż na ul. [...] podczas manewru [...] samochodu [...] uderzył w ten pojazd uszkadzając swoje lusterko zewnętrzne (wyrwane zostało z umocowania).
Nadto z wyjaśnień świadka zdarzenia z ul [..] wynika, że [...] K. przed zdarzeniem w ogóle nie hamował przez co spowodował zagrożenie także dla uczestników ruchu poruszających się za nim.
Analizy przyczyn zaistniałych kolizji drogowych prowadzi do wniosku, iż [...] K. nie posiada wystarczającej w stopniu podstawowym podzielności uwagi polegającej na odpowiednim zachowaniu się uczestnika ruchu i dostosowaniu swojego postępowania do sytuacji zmieniających się na drodze w stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie.
Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] orzekł o skierowaniu [...] K., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie kategorii prawa jazdy kategorii A, B, B+E, C, C+E, D, D+E i T na badania lekarskie w związku
z informacją o zastrzeżeniach o stanie zdrowia mogących powodować niezdolność
do prowadzenia pojazdu.
W odwołaniu od powyższej decyzji [...] K. wnosił o odrzucenie wniosku o skierowanie na badanie lekarskie.
Decyzją z dnia [..] r., nr[...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r.
Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 122 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 129 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58,
poz. 515 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że umocowanie Policji do wystąpienia z wnioskiem zawiera przepis art. 129 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia
20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
W sprawie niniejszej przepis powyższy znalazł zastosowanie, bowiem w dniu
[...] r., [...] K. kierując pojazdem marki[...] , zachowaniem swym zagroził bezpieczeństwu w ruchu drogowym na ulicach. W dniu tym uczestnicząc w ruchu drogowym spowodował dwa razy zagrożenie bezpieczeństwa poprzez to, że nie zachował należnego odstępu od pojazdu poprzedzającego
i najechał na tył tego pojazdu, a w drugim przypadku uderzył w inny samochód, czego następstwem było urwane zewnętrzne lusterko. W efekcie tych zdarzeń skarżący doznał obrażeń ciała i przewieziony został do szpitala.
Kolegium wskazało, że przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu, na badania lekarskie, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, mogą stanowić okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Mogą to być np. pochodzące z różnych źródeł informacje o pogarszającym się stanie zdrowia, objawy chorobowe, nietypowe zachowanie się kierującego pojazdem, mogące wskazać na obniżenie się jego sprawności.
W niniejszej sprawie informacją taką, pochodzącą z wiarygodnego źródła
są spostrzeżenia poczynione przez policjanta w trakcie kolizji drogowych spowodowanych przez [...] K. Policjant likwidujący skutki zdarzenia dostrzegł problem kierującego z prawidłową oceną sytuacji na drodze, wydłużeniem procesu postrzegania, podejmowania decyzji i reagowania oraz prawidłowej oceny odległości, co nasunęło podejrzenie o braku w stopniu podstawowym podzielności uwagi polegającej na odpowiednim reagowaniu na sytuacje zmieniające się na drodze. Policjant dostrzegł również spadek sprawności psychomotorycznej, zwolnienie przebiegu procesów postrzegania oraz interpretacji bodźców zewnętrznych wynikających z sytuacji na drodze. Opisany przez policjant ta sposób zachowania [...] K. i jego reakcje w trakcie kolizji nasuwają wątpliwości co do jego zdolności do kierowania pojazdem oraz co do stanu zdrowia. Stąd zasadne i zgodne z przepisami jest skierowanie skarżącego na badanie specjalistyczne, aby te wątpliwości wyeliminować lub potwierdzić.
Odnosząc się do treści odwołania Kolegium stwierdziło, że okoliczności na jakie powołuje się skarżący z pewnością mogą świadczyć o dobrej kondycji fizycznej skarżącego, lecz nie dowodzą, że posiada on nadal odpowiednie zdolności psychofizyczne do kierowania pojazdem mechanicznym.
Powyższą decyzję [...] K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i zaoszczędzenie mu upokorzenia jakim jest poddanie się badaniom lekarskim, które w jego wieku na nic nikomu się nie przydadzą.
W treści skargi przyznał, że w dniu, kierując pojazdem samochodowym stworzył zagrożenie w ruchu drogowym, za co został ukarany mandatem karnym. Jednak do takich kolizji drogowych w mieście dochodzi do kilku, jeżeli nie kilkunastu każdego dnia.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że przesłanką do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie mogą być informacje o stanie zdrowia
"np. pochodzące z różnych źródeł informację o pogarszającym się stanie zdrowia, objawy chorobowe". Jedyną informacją są spostrzeżenia poczynione przez policjanta będącego na miejscu zdarzenia i potwierdzone przez jego przełożonego, który wskazuje na występujące objawy chorobowe (hipotonia) niczym nie podparte.
Nadto podniósł, że nie doznał żadnych obrażeń ciała w wyniku spowodowanych kolizji. Szpital opuścił o własnych siłach. Natomiast policjant będący na miejscu zdarzenia nie dostrzegł faktu, że temperatura powietrza w owym dniu przekraczała 30 stopni, nie dostrzegł i tego, że poza szkodą materialną która powstała, nikt nie odniósł żadnych obrażeń. Jedynym zatem argumentem przemawiającym za skierowaniem go na badania lekarskie pozostaje jego wiek.
Skarżący nie zgadza się również z faktem, że jedyną przesłanką do skierowania na badania lekarskie jest udział w klasycznej stłuczce drogowej, w wyniku której nikt nie doznał obrażeń, nikt nie ucierpiał, poza niewielkimi stratami materialnymi. Dodał, że przez okres przeszło 65 lat bycia zawodowym kierowcą nie spowodował żadnego wypadku, nie uczestniczył w żadnej kolizji.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...] r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej
B. R. wniosła o oddalenie skargi, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procesowego. Zdaniem Prokurator informacja dotycząca stanu zdrowia skarżącego jest wiarygodna, gdyż wynika
z oceny funkcjonariusza policji będącego na miejscu kolizji, w których uczestniczył skarżący. Wskazywała na możliwość obniżenia zdolności psychomotorycznych [...] K. oraz związana z tym konieczność poddania skarżącego badaniom lekarskim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przeciwnym wypadku skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżoną decyzją zostało naruszone prawo materialne albo przepisy postępowania w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu I i II instancji stanowił przepis
art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ponadto w myśl § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się
o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 ze zm.), starosta może skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację
o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność
do prowadzenia pojazdów.
Uznaniowy charakter tego przepisu wymaga rozważenia przez starostę
po pierwsze: czy informacja o stanie zdrowia pochodzi z miarodajnego źródła, a po drugie, czy może świadczyć o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Informacja, która była powodem wszczęcia przez organ postępowania
w niniejszej sprawie pochodziła od funkcjonariusza Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji. Zdaniem Sądu, stanowiła wiarygodne źródło informacji, o jakim mowa w § 2 ust. 5 cyt. powyżej rozporządzenia, a opisane przez policjanta zachowanie skarżącego, które doprowadziło do kolizji drogowych oraz bezpośrednio po tych zdarzeniach, może nasuwać wątpliwości co do zdolności skarżącego do kierowania pojazdami.
W tej sytuacji za prawidłowe uznać należy stanowisko organu o zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego korzystania z tych uprawnień.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że podstawą skierowania skarżącego na badania lekarskie nie był fakt udziału w klasycznej stłuczce drogowej, lecz poczynione przez policjanta spostrzeżenia co do stanu jego zdrowia. Prawdą jest, że spostrzeżenia te polic[...] t poczynił likwidując skutki spowodowanej przez skarżącego stłuczki, jednak nie oznacza to, że nie mogą stanowić wiarygodnych informacji co do stanu zdrowia skarżącego.
Reasumując stwierdzić należy, iż informacja uzyskana przez Starostę o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, była informacją wiarygodną, a zatem uzasadniała wydanie decyzji w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stąd też organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały omawiany przepis. Wobec faktu, że w toku postępowania organy nie dopuściły się innych naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które uzasadniałyby uchylenie lub wyeliminowanie w inny sposób z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło