II SA/Sz 1175/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...]. I. S. C. Ś., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S., decyzją z dnia [...] r. nr [...], [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 i 1a w związku z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 180), po rozpoznaniu wniosku J. S. przyjętego w dniu [...] r., odmówił ww. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu w którym zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe J. S. wynosi [...], przy normatywnej powierzchni użytkowej dla jednoosobowego gospodarstwa domowego [...], a zatem przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30%. Nadto organ podkreślił, że również fakt dysponowania przez wnioskodawcę orzeczeniem o niepełnosprawności z prawem do zamieszkania w oddzielnym pokoju nie skutkuje powiększeniem normatywnej powierzchni mieszkalnej w trybie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, albowiem wnioskodawca mieszka sam, a więc nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne. Od powyższej decyzji J. S. wniósł odwołanie podnosząc, że wyjaśnienia w czasie wywiadu środowiskowego odebrano opacznie i niezgodnie ze stanem faktycznym. Wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia nie może sam przebywać w lokalu, dlatego też stale przebywa z nim jego opiekun, bądź jego partnerka z dzieckiem. Jego opiekun prawie wszystkie noce spędza w przedmiotowym lokalu, będąc w nim zameldowany, zaś pracownicy socjalni nie zajrzeli do pokoju, w którym mieszka i śpi opiekun. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem Kolegium, w rozpoznawanej sprawie organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami odmówił J. S. przyznania dodatku mieszkaniowego. Powierzchnia bowiem lokalu nr [...] położonego w S. przy ul. [...]/[...] wynosi [...] a więc więcej niż dopuszczalna granica powierzchni wynosząca [...], zaś fakt prowadzenia przez J. S. samodzielnego gospodarstwa domowego został potwierdzony w oświadczeniu podpisanym przez stronę, po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k., w którym to strona wyraźnie zaznaczyła, że mieszka sama i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W ocenie Kolegium, organ I instancji słusznie wskazał, że skoro odwołujący zamieszkuje w przedmiotowym lokalu sam, tym samym ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Taka interpretacja przepisu utrwalona została w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie przyznaje kompetencji organom administracji publicznej oraz organom odwoławczym do swobodnego uznania w przedmiocie odmowy lub przyznania dodatku mieszkaniowego. Dlatego też argumenty strony podniesione w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione w obecnie toczącym się postępowaniu. J. S. zaskarżył opisaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wskazując, że nie wzięto pod uwagę argumentów odwołania. Wyjaśnił, że jest [...], zaś osoby przeprowadzające wywiad albo zadawały niejasne pytania, albo opatrznie zrozumiały jego odpowiedzi. W konsekwencji podpisał to, co nie było stanem faktycznym, zaś nie mógł przeczytać tego co podpisuje z uwagi na [...]. Zarzucił, iż Kolegium w ogóle nie odniosło się do informacji o fakcie, że podczas wizji lokalnej nie zajrzano do pokoju, w którym to opiekun mieszka i przechowuje wszystkie swoje rzeczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W piśmie z dnia [...] r. skarżący wskazał, że z opiekunem nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, tym nie mniej od [...] r. do chwili obecnej mieszka z nim jako sublokator i w takim charakterze jest u niego zameldowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. – decyzji organu pierwszej instancji pod kątem powyższego kryterium wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 1) 35 m2 - dla 1 osoby; 2) 40 m2 - dla 2 osób; 3) 45 m2 - dla 3 osób; 4) 55 m2 - dla 4 osób; 5) 65 m2 - dla 5 osób; 6) 70 m2 - dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m2. Stosownie do art. 5 ust. 3 ww. ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 i 1948). Natomiast art. 5 ust. 5 ustawy stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W przedmiotowej sprawie podstawę odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego stanowiło ustalenie organów, że powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącego przy ul. [...]/[...] w S. wynosząca [...] przekracza dopuszczalną granicę powierzchni użytkowej przewidzianej w art. 5 ust. 1 i 5 ustawy, a w sprawie nie wystąpiły przesłanki do jej podwyższenia zgodnie z art. 5 ust. 3 ww. ustawy, gdyż skarżący pomimo legitymowania się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z prawem do zamieszkania w oddzielnym pokoju, w tym lokalu mieszka sam. Sąd podziela stanowisko organów, że użyte w art. 5 ust. 3 ustawy określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miało tylko wówczas zastosowanie, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje w lokalu przynajmniej z jedną osobą. Jednakże w ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych wykazała, że stan faktyczny sprawy, nie został wyjaśniony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, albowiem ustalenie, że skarżący zamieszkuje sam w lokalu oparto o niepełny materiał dowodowy. W odniesieniu do powyższego wskazać należy, że w aktach sprawy znajdują się dwa sprzeczne ze sobą oświadczenia skarżącego. Pierwsze zostało złożone w dniu [...] r. wraz z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego i wynika z niego, że skarżący dzieli lokal ze swoim opiekunem, który zajmuje pokój o powierzchni [...], zaś sam zajmuje pokój o powierzchni [...], natomiast wspólnie korzystają z kuchni, łazienki i przedpokoju. Z kolei drugie oświadczenie uzyskano podczas przeprowadzonego w dniu [...] r. przez pracowników socjalnych wywiadu środowiskowego i potwierdza ono, że strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i sama mieszka w mieszkaniu. Wprawdzie skarżący podpisał pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o wskazanej treści i protokół z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, tym nie mniej na etapie postępowania odwoławczego podniósł, że jego wyjaśnienia odebrano opatrznie i niezgodnie ze stanem faktycznym, gdyż notarialnie ustanowiony opiekun jest zameldowany w jego mieszkaniu i zajmuje drugi pokój, w którym ma wszystkie swoje rzeczy (włącznie z komputerem stacjonarnym), zaś pracownicy socjalni nawet nie zajrzeli do tego pokoju. Zdaniem Sądu, już sama wyżej wykazana rozbieżność wynikająca z akt sprawy uniemożliwia uznanie za udowodnione, jak to uczyniły organy, że skarżący mieszka sam w lokalu zwłaszcza, że strona w odwołaniu zwróciła uwagę na dodatkowe kwestie pominięte w sprawie. W konsekwencji zatem stwierdzić trzeba, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, czy skarżący dzieli lokal ze swoim opiekunem, czy też nie, gdyż okoliczność ta nie została wnikliwie przez organy zbadana. Przy czym sprzeczne oświadczenia strony wykluczają możliwość dokonania ustaleń tylko na podstawie jednego z nich, skoro nie przeprowadzono żadnych dodatkowych czynności umożliwiających wszechstronne zweryfikowanie stanowiska strony zawartego w tych oświadczeniach oraz w odwołaniu. W szczególności nie rozważono, czy opiekun jest zameldowany w mieszkaniu przy ul. [...]/[...] w S., ewentualnie, który pokój w nim zajmuje i czy posiada tam swoje rzeczy. Niewątpliwie w realiach niniejszej sprawy ustalenie stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistością wymagało - oprócz przeprowadzenia wywiadu środowiskowego - sięgnięcia do wszelkich innych dostępnych środków dowodowych, jak chociażby uzyskania urzędowego potwierdzenia o osobach zameldowanych w przedmiotowym lokalu, dokonania oględzin mieszkania, czy nawet przesłuchania samego opiekuna, a czego w sprawie nie uczyniono. Stąd ustalenia organów uznać należy za dowolne, zaś decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego za przedwczesną. W świetle regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego rozpoznanie wniosku wymaga jednoznacznego i wyczerpującego ustalenia wszystkich okoliczności mogących stanowić podstawę prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organy administracji w toku postępowania, stojąc na straży praworządności, obowiązane są do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia całego materiału dowodowego i na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Tym obowiązkom organy w niniejszej sprawie nie sprostały, czym dopuściły się naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę Sądu, w tym uzupełnić materiał dowodowy, a następnie dokonać na jego podstawie ustaleń faktycznych celem podjęcia rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S..