II SA/Sz 1176/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-12-04
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności datę wybudowania przybudówki do budynku mieszkalnego, co miało wpływ na zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. lub z 1994 r. oraz czy organ prawidłowo ocenił zgodność lokalizacji przybudówki z przepisami o planowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych, aby jednoznacznie określić czas budowy przybudówki. Brak było również wystarczających analiz zgodności lokalizacji przybudówki z przepisami o planowaniu przestrzennym. Organ powinien był podjąć kroki w celu ustalenia, czy Agencja Nieruchomości Rolnych dysponuje dokumentami (protokołem przekazania majątku PGR), które mogłyby jednoznacznie określić czas budowy przybudówki, co jest kluczowe dla zastosowania właściwych przepisów prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie przybudówki do budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał pozwolenie, które zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. B. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że przybudówka została wzniesiona po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i podważała wiarygodność zeznań świadków, wskazując na istnienie dokumentów, które mogłyby potwierdzić jej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ZWINB) decyzją z dnia [..] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanego dalej "K.p.a." oraz art. 103 i 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane", po rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [..] r. nr PINB-[..] , udzielającej S. i T. K. pozwolenia na użytkowanie przedsionka (przybudówki) dobudowanej do budynku mieszkalnego w miejscowości [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy,
z którego wynikało, że po przeprowadzeniu w dniu [...] r. oględzin budynku mieszkalnego w [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
ustalił, że do tego budynku, w części stanowiącej własność S. i T. K., dobudowana jest przybudówka murowana, otynkowana, na fundamencie, konstrukcja dachu jest drewniana, pokryta eternitem falistym.
Do przybudówki prowadzą schody betonowe ([...] stopni) o szer. 1,40 m i wys. 1,20 m. Przybudówka posiada okno z PCV i drzwi drewniane. Wymiary przybudówki w rzucie poziomym wynoszą 2,58 x 3,90 m x wys. 3,90 m. Przybudówka stanowi przedsionek do budynku mieszkalnego.
Organ ustalił nadto, w oparciu o akta administracyjne sprawy, że małżonkowie K. lokal mieszkalny nr [...] położony w budynku nr [...] w miejscowości [...] nabyli od Skarbu Państwa (reprezentowanego przez Agencję Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa) w dniu [...] r., oraz że z tego okresu nie zachowała się żadna mapa z naniesionymi budynkami na działce nr [...] .
Z oświadczenia złożonego przez małż. K. wynikało, że lokal mieszkalny kupili wraz z istniejącą już przedmiotową przybudówką, która wybudowana została przez PGR [...] w [...] r.
PINB postanowieniem z dnia [...] r. nakazał S. i T. K. przedłożenie zaświadczenia Wójta Gminy, o tym, że teren na którym znajduje się przedmiotowy przedsionek przeznaczony jest pod tego typu zabudowę, inwentaryzację przedsionka wraz z oceną techniczną wykonanych robót i wskazaniem prac, które należy wykonać, by doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Zobowiązani wykonali obowiązki nałożone ww. postanowieniem, jednakże PINB decyzją z dnia 24 marca 2009 r. na podstawie art. 40 ustawy z 1974 r.- Prawo budowlane, w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r.- Prawo budowlane, nakazał wymianę będącego w nieodpowiednim stanie technicznym pokrycia dachu przedmiotowego przedsionka. ZWINB, po wniesieniu odwołania od tej decyzji przez E. B., decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji ze względu na popełnione uchybienia proceduralne.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, m. in., na naruszenie art. 79 oraz art. 10 § 1 K.p.a., przepisów dotyczących działania strony postępowania administracyjnego poprzez pełnomocnika oraz prowadzenia postępowania na podstawie obecnie obowiązujących przepisów i przepisów ustawy z 1974 r. PINB nie ustalił, czy wybudowanie stanowiącej przedmiot sporu przybudówki jest zgodne z obowiązującymi w czasie budowy przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wskazał, że w aktach sprawy organu powiatowego brak jest materiałów dowodowych, z których wynikałoby, które z osób uczestniczących w postępowaniu są stronami.
Decyzją z dnia [...] r. PINB na podstawie art. 42 ust. 1 i 3 ustawy
z 1974 r. - Prawo budowlane udzielił małż. K. pozwolenia na użytkowanie przybudówki dobudowanej do budynku w [...] .
Z uzasadnienia decyzji wynikało, że PINB dokonał analizy dokumentów dotyczących sprzedaży lokali w budynku nr [...] w [...] , które nie wykazały istnienia w tym czasie przedmiotowej przybudówki. Z przeprowadzonego dowodu
z przesłuchania świadków wynikało natomiast, że przybudówkę wybudowano w latach [...] , a zgromadzone w sprawie dokumenty są niezgodne ze stanem faktycznym nieruchomości na dzień sprzedaży. Z kolei z kopii odpisów z ksiąg wieczystych z [...] r. dla mieszkań w budynku nr [...] w [...] , przedłożonych przez E.B., wszystkie mieszkania mają taką samą powierzchnię, tj. 40,27 m2, nie posiadają przybudówek, a istnienie przybudówek powinno mieć wpływ na zwiększenie powierzchni lokali.
Organ wyjaśnił również adnotację zawartą na mapie ewidencyjnej przedłożonej przez E. B., z której wynikało, że mapę sporządzono wg stanu na rok [...] . Starosta w pismach z dnia [..] r., [...] r. oraz [...] r. podał, że mapa na podstawie której sporządzono opis i mapa działki nr, położonej w obrębie R., gmina [...] , powstała 11 kwietnia 1971 r. w wyniku pomiaru sytuacyjno-wysokościowego dawnego PGR R.. Mapę uzupełniono o nowe granice w 1994 r., po przeprowadzonym podziale działki nr [...] , zatwierdzonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego nr G [...] z [...] r. W czasie podziału nie wykonano aktualizacji sytuacyjno-wysokościowej, co uniemożliwia określenie aktualności tej mapy na rok 1994.
Organ I instancji wskazał również, że Agencja Nieruchomości Rolnych (Oddział Terenowy Filia w[...] ) nie posiada dokumentów dotyczących wykonania przybudówek przed [...] r., co wynika z jej pisma z dnia [...] r. Wójt Gminy podał natomiast, że powierzchnia przedmiotowego przedsionka-przybudówki nie jest wliczona do powierzchni, od której naliczany jest podatek od nieruchomości ( pismo z dnia [..] r.).
Z kolei z kopii zawiadomienia z dnia [...] r. o urządzeniu księgi wieczystej nr [...] dla lokalu nr [..] w [...] [...] , będącego własnością S.
i T. K. przekazanego organowi przez Sąd Rejonowy - Wydział Ksiąg Wieczystych - wynika, że przybudówka-przedsionek nie jest ujęty w wykazie pomieszczeń.
Przesłuchani w niniejszej sprawie świadkowie zeznali, że przedsionki przy lokalach nr [...] i [...] były już wybudowane w dacie sprzedaży lokali dotychczasowym najemcom w 1995 r. (świadek S. S.), z materiałów wydanych z magazynu PGR, w latach [...] (świadek G. N. magazynierka w PGR R.), a przy budowie byli zatrudnieni pracownicy PGR T. K. i J. M. (świadek D. O.). Wybudowanie przybudówek z pieniędzy ówczesnego Zakładu Rolnego R. w latach [...] potwierdzili również świadkowie Z. O., A.K. J.M., J.S. W. K. oraz R. B., który zeznał również, że akty notarialne dotyczące sprzedaży mieszkań sporządzono w oparciu o posiadaną przez PGR dokumentację, a nie ze spisu z natury, bowiem inwentaryzacji nie sporządzono.
Z kolei świadek W. Ł. dyrektor PGR w [...] , któremu
w latach [...] podlegał Zakład Rolny R. wskazał, że podpisywał akty notarialne sprzedaży mieszkań, jednakże nie brał udziału w inwentaryzacji majątku, gdyż sporządzali ją inni pracownicy i nie wie, czy w aktach notarialnych uwzględniono przybudówki.
Przesłuchana w charakterze świadka E. B. zeznała, że PGR nie wybudował żadnych przybudówek oraz, że zostały one wybudowane pod koniec [...] r.
PINB w oparciu o powyższe ustalenia stwierdził, że żadne dokumenty nie ujawniają istnienia przed [...] r. przybudówki do lokalu małż. K., jednakże treść tych dokumentów jest wątpliwa, bowiem ich nie aktualizowano na bieżąco i z tego powodu nie wiadomo, jaki był stan faktyczny zabudowy działki na dzień sprzedaży.
Za wiarygodne uznał organ zeznania świadków (poza E. B.), których wynika, że przybudówkę wybudowano w latach, co stanowiło podstawę do wydania pozwolenia na jej użytkowanie. E. B. w odwołaniu od decyzji domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania przez organ merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie lub uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania E. B. zakwestionowała zeznania świadków S. S., T. K., J. M. uznając je za nieprawdziwe i sprzeczne z zeznaniami złożonymi przed innymi organami w tej samej sprawie. Zakwestionowała również zeznania W. Ł. oraz R. B. Zarzucała, że nie została zawiadomiona o przesłuchaniu G. N.
W odwołaniu E. B. powołała się również na swoje pismo z dnia
[...] r., w którym zakwestionowała zeznania R. B.,
iż "Dane potrzebne do aktów notarialnych sprzedaży mieszkań, tj. opis techniczny
i obmiary brane były z dokumentacji budowlanej znajdującej się w biurze Kombinatu PGR w [...] , a nie ze spisu z natury". Odwołująca się zarzucała, że R. B. jako kierownik Zakładu Remontowo-Budowlanego powinien wiedzieć
o protokole zdawczo-odbiorczym składników mienia Skarbu Państwa, w którym,
w części V punkcie 4 można przeczytać: "Komplet spisów z natury składający się
z 9 teczek w których zgromadzono dokumenty dot. spisu z natury na [...] r."; natomiast w punkcie 9 tej części stwierdza się: "Akta archiwalne w archiwum zakładowym wg wykazów tych akt znajdujących się w archiwach zakładowych Wykazy dostarczyły zakłady; S., C., L., R. i R.".
W piśmie z dnia [...] r. E. B. stwierdziła, że zasadne byłoby przesłuchanie pracowników Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego Filii w [...] co do sposobu przygotowania dokumentacji sprzedaży nieruchomości nr 13 w [...] oraz z jakiego powodu przybudówek oraz garażu rodzin M., K. i W. nie umieszczono
w dokumentacji sprzedaży nieruchomości.
Z kolei w piśmie z dnia [...] r. odwołująca się poinformowała PINB
o treści skierowanych do niej pism Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa
z dnia [...] r. i [...] r., z których wynika, że Agencja ta jest
w posiadaniu dokumentów stanowiących podstawę wyceny lokali mieszkalnych
w ww. budynku nr [...] , lecz odmówiła wydania skarżącej żądanego przez nią zaświadczenia w tej sprawie. E. B. zasugerowała, że to organ powinien wystąpić o te dokumenty w celu przeprowadzenia z nich dowodu.
ZWINB ponownie rozpatrując sprawę stwierdził, że do załatwienia przedmiotowej sprawy i wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia konieczne było ustalenie czasu wybudowania przedmiotowej przybudówki, w celu ustalenia jakie przepisy prawa budowlanego znajdują tu zastosowanie.
Oceniając przeprowadzone przez PINB postępowanie wyjaśniające, organ odwoławczy stwierdził, że zeznania S. S. zostały złożone z naruszeniem przepisów art. 79 K.p.a. i nie mogą stanowić dowodu w sprawie.
Część zarzutów podniesionych przez odwołującą się organ uznał za trafne, w tym dotyczące przesłuchania G. N. i braku prawidłowego zawiadomienia E. B. o przesłuchaniu świadka. Zeznania J. M. organ II instancji uznał za budzące wątpliwości, natomiast W. Ł. za nieprzydatne w sprawie. Z kolei zeznań T. K. oraz jego syna A.K. organ nie uznał za obiektywne ze względu na to, że są osobami zainteresowanymi w sprawie.
ZWINB stwierdził, że przedłożona przez odwołującą się mapa ewidencyjna nie odzwierciedla stanu faktycznego istniejącego w czasie jej sporządzania w 1994 r. bowiem mapa ta została sporządzona w [...] 1 r. a następnie uzupełniona o nowe granice po podziale działki nr [...] w [...] r.
Odnosząc się do umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego S. i T. K. oraz zawiadomienia o urządzeniu księgi wieczystej dla tego lokalu, informacji Wójta Gminy o wysokości podatku od nieruchomości organ odwoławczy stwierdził, że dane wynikające z tych dokumentów odzwierciedlają -najprawdopodobniej - stan ustalony w [...] r., i nie uwzględniają zmian, które nastąpiły później (poza podziałem działki nr [...] ), w tym dobudowania przybudówki. Powyższe dane, zawarte w dokumentach, są godne z zapisami w ewidencji gruntów, które nie były aktualizowane.
Zdaniem ZWINB, Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa powinna dysponować dokumentami przejętymi po zlikwidowanych państwowych gospodarstwach rolnych, jednak odpowiadając na pismo PINB w sprawie udostępnienia dokumentów Agencja stwierdziła, że nie posiada żadnych dokumentów w sprawie dobudowania przybudówek do budynku nr [...] w [...] , pomimo tego, że organ I instancji żądał podania w jaki sposób przygotowano dokumentację sprzedaży tej nieruchomości oraz powołał się na informację uzyskaną od E. B., którą zapewniono w siedzibie Filii Agencji w [..] , że Agencja jest w posiadaniu wszystkich dokumentów dotyczących ww. nieruchomości.
Organ II instancji podkreślił również, że jakkolwiek E. B. wskazała na istnienie protokołu zdawczo-odbiorczego składników mienia Skarbu Państwa, w którym zawarty jest "Komplet spisów z natury" wg stanu na 14 lipca 1992 r., jednakże nie podała, w jakich okolicznościach dowiedziała się o jego istnieniu i gdzie ten protokół znajduje się lub mógłby się znajdować.
W ocenie ZWINB, organ I instancji pomimo podejmowanych działań nie zebrał dokumentów odzwierciedlających stan zabudowy nieruchomości nr [...] w [...] . Jedynym dokumentem jest mapa, która odzwierciedla stan na rok [...] oraz stan nieruchomości nr [...] po podziale w [...] r.
W tej sytuacji za jedyne dowody wskazujące na czas powstania przybudówek są zeznania świadków, które organ uznał za konsekwentne i obiektywne i jednoznacznie wskazujące na czas budowy przybudówek. Z zeznań Z. O., D. O., R. B, J. S. i W. K. wynika bowiem, że przybudówki te zostały wybudowane w latach[...] .
W tej sytuacji organ przyjął, że przybudówki zostały wybudowane zostały w czasie obowiązywania ustawy z 1974 r.- Prawo budowlane, a zatem PINB zasadnie udzielił małżonkom K. pozwolenia na użytkowanie biorąc przy tym pod uwagę treść oceny technicznej sporządzonej w lutym 2009 r. przez B. . oraz zmiany w stanie faktycznym przybudówki, z których wynika, iż przybudówka ta została wybudowana zgodnie ze sztuką budowlaną i zdatna jest do użytkowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania ZWINB stwierdził, że E. B. trafnie co do zasady podniosła, że Wójt Gminy nie mógł stwierdzić o przeznaczeniu terenu, na którym znajduje się przedmiotowa przybudówka nie określając jednocześnie czasu jej budowy. Zdaniem organu, skoro sprawa dotyczy wiatrołapu dobudowanego do istniejącego już budynku mieszkalnego - nie było możliwe, aby został on wybudowany na terenie, który nie był przeznaczony pod zabudowę albo był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Usytuowanie przedmiotowej części obiektu budowlanego nie powoduje też niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
ZWINB stwierdził również, że do organów nadzoru budowlanego nie należy wyjaśnianie przyczyn nie uwzględnienia przez Agencję Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa istniejącego wiatrołapu przy sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego. Nie można wykluczyć, że umowę sprzedaży zawarto na podstawie nieaktualnych dokumentów, bez dokonania spisu z natury.
E. B. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarżąca zarzucając decyzji ZWINB naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 78 § 1 oraz art. 80 K.p.a. wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru -Budowlanego z dnia [...] r.
W uzasadnieniu skargi, zawierającym cytaty z dokumentów zgromadzonych
w aktach administracyjnych sprawy, zaskarżonej decyzji oraz orzeczeń sądów administracyjnych, E. B. podniosła, że organ nie zebrał całego materiału dowodowego i niewłaściwie ocenił dokumenty dotyczące sprzedaży nieruchomości,
w tym dokumenty wieczysto-księgowe. Nadmierną wagę przypisał natomiast zeznaniom świadków. Skarżąca zarzucała również nieuwzględnienie jej wniosków
o przesłuchanie świadków (T. K. i E. K.) oraz zaniechanie zebrania i oceny dokumentów dotyczących przygotowania do sprzedaży nieruchomości w [...] , w tym mapy stanowiącej podstawę wpisu do księgi wieczystej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Wniesiona skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest legalizacja przybudówki do lokalu
nr [...] w budynku nr [...] położonym w miejscowości Barwno, na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., poprzez udzielenie właścicielom tego lokalu- S. i T. K. pozwolenia na użytkowanie tej przybudówki.
Zauważyć należy, że data realizacji inwestycji, co zasadnie przyjęły organy rozstrzygające sprawę, wobec brzmienia art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126) ma wpływ na stosowanie do inwestycji bądź to przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane lub przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, która weszła w życie
z dniem 1 stycznia 1995 r. Należy również podkreślić, że powołany wyżej art. 103
ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. dotyczy wyłączenia stosowania tej ustawy po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona. Oznacza to, że przepis art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Innymi słowy, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r. i zakończenie budowy obiektu nastąpiło również przed tą datą.
Organy orzekające w sprawie uznały, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, że przybudówka przy lokalu nr [...] w miejscowości [...] została wybudowana w latach [...] , co pozwala na rozpatrzenie sprawy na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Ustalenia swoje organ oparł o zeznania świadków przesłuchanych w sprawie, bowiem zgromadzone w sprawie dowody w postaci dokumentów (mapy ewidencyjne, wyciągi z ksiąg wieczystych po sprzedaży nieruchomości na rzecz małż. K.) nie zawierały żadnych informacji
o wybudowaniu przybudówki, w tym daty jej wybudowania.
Skarżąca E. B. w toku postępowania przed organami obu instancji oraz w skardze twierdziła, że przybudówka została wzniesiona już po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i podważała ustalenia organu dokonane na podstawie zeznań świadków, wskazując, że zeznania te są niespójne i nieprawdziwe. Skarżąca podnosiła również, że – wbrew ustaleniom organu- Agencja Nieruchomości Rolnych dysponuje dokumentami dotyczącymi sprzedaży nieruchomości, w tym protokołem zdawczo-odbiorczym składników mienia Skarbu Państwa, zawierającym "Komplet spisów z natury", wg stanu na dzień [...] r.
Organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, odnosząc się do żądań E. B.,
że skarżąca nie wskazała, gdzie podane przez nią dokumenty się znajdują oraz to,
że do organów nadzoru budowlanego nie należy wyjaśnianie z jakiego powodu Agencja Nieruchomości Rolnych prawdopodobnie nie uwzględniła istniejącej przybudówki przy sprzedaży lokalu mieszkalnego, nie dokonując uprzednio spisu
z natury.
Zgodnie z art. 7 K.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, czyli przed dniem [...] r., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W niniejszej sprawie można postawić organowi odwoławczemu zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan faktyczny wskazuje na to, że organ nie poczynił wystarczających ustaleń zmierzających niepodważalnie do wskazania, w jakim okresie powstała przybudówka do lokalu nr [...] w budynku nr [...] w [...] . Istotnie, do organów nadzoru budowlanego nie należy wyjaśnianie przyczyn nieuwzględnienia przybudówki przy sprzedaży ww. lokalu małż. K., ale obowiązkiem tego organu jest wyjaśnienie, czy dokumenty, na które powołuje się skarżąca są w posiadaniu Agencji Nieruchomości Rolnych tym bardziej, że dotyczą one przekazania majątku PGR Stanomino Agencji jako przedstawicielowi Skarbu Państwa. W skład tego majątku wchodziły również budynki mieszkalne zajmowane przez pracowników PGR, a zatem protokół przekazania (spis z natury) winien zawierać pełen wykaz mienia, niezależnie od tego, czy dotyczył obiektów zrealizowanych legalnie, czy w warunkach samowoli budowlanej. Przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Agencji pozwoli na jednoznaczne ustalenie, w jakim okresie została wybudowana przybudówka, a co za tym idzie – zastosowanie odpowiednich przepisów prawa do legalizacji samowoli budowlanej jaką ta przybudówka niewątpliwie stanowi.
Prowadzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w związku z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga poczynienia przez organ ustaleń, czy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (ust. 1 pkt 1). Ustalenia w tym zakresie są o tyle istotne, ze dopiero wykluczenie przesłanek przymusowej rozbiórki otwiera drogę do legalizacji obiektu na podstawie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.
W kwestii zgodności usytuowania budynku z przepisami o planowaniu przestrzennym ustalenia organu są niewystarczające, a informacja Wójta Gminy (pismo z dnia [..]’r. K.129 akt adm.) nie wyczerpuje dyspozycji
art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, wyrażony w orzeczeniach sądów administracyjnych, że co do zasady badanie zgodności samowoli budowlanej z przepisami budowlanymi wiąże się z okresem jej realizacji, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym odnosi się do daty podejmowania decyzji przez właściwy organ. Wprawdzie w art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy jest mowa o wybudowaniu obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, to jednak przesłanka określona w pkt 1 została sformułowana w czasie teraźniejszym. Wobec tego zwrot "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę" pozwala na ocenę skutków samowoli budowlanej popełnionej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b.
z 1974 r. według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 27.02.2013 II OSK 2053/11, z dnia 22.11.2012 II OSK 1329/11, z dnia 9.11.2011 II OSK 1574/19- dostępne na http:// orzeczenia.nsa.gov.pl).
Postępowanie prowadzone w razie stwierdzenia samowoli budowlanej, co należy podkreślić, nakierowane jest na przywrócenie stanu zgodności danego przedsięwzięcia z ładem architektoniczno-budowlanym. Następuje to albo poprzez zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu, albo też poprzez orzeczenie nakazu jego rozbiórki. Tym samym możliwość zastosowania właściwego trybu postępowania (orzeczenia rozbiórki czy legalizacji), w aspekcie zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi, należy odnosić do stanu aktualnego, tj. na datę rozstrzygania sprawy przez organ.
Rolą ZWINB będzie ponowne rozpoznanie wniesionego odwołania przez E. B. uzupełnione o ustalenia w kierunku treści protokołów przekazania majątku PGR Stanomino Agencji Nieruchomości Rolnych w [...] r. w celu niepodważalnego ustalenia, czy niniejsza sprawa podlega rozstrzygnięciu na podstawie przepisów art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w związku z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. a następnie, o ile ustalenia te umożliwią rozpoznanie sprawy w oparciu o ww. przepisy – przeprowadzenie analizy zgodności legalizowanego obiektu z przepisami planistycznymi obowiązującymi w dacie wydawania decyzji legalizacyjnej.
Powyższe okoliczności stanowiły podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy, natomiast o kosztach na podst. art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło