II SA/Sz 1179/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-12-13
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli organ nie ustalił w sposób wyczerpujący okoliczności dotyczących doręczenia zawiadomienia o decyzji, a strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwego sposobu doręczenia?Ratio decidendi
Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności art. 153 PPSA, ponieważ organ nie zastosował się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku dotyczących konieczności oceny prawidłowości doręczenia zawiadomienia o decyzji. Ponadto, ustalenie o skutecznym doręczeniu zastępczym budzi wątpliwości ze względu na brak jednoznacznych dowodów na prawidłowe zawiadomienie strony o możliwości odbioru przesyłki.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Ś., twierdząc, że nie został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wniesienia odwołania, a zawiadomienie o decyzji otrzymał z opóźnieniem i nie odebrał go z powodu urlopu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność oceny prawidłowości doręczenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO ponownie odmówiło przywrócenia terminu, powołując się na prawidłowe doręczenie zastępcze. Skarżący zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 153 PPSA i wadliwe ustalenie skuteczności doręczenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi F. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego F. I. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Decyzją z dnia [...] r. numer [...], Wójt Gminy Ś. uchylił w części decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (numer [...], z dnia [...] r.), polegającą na przebudowie drogi gruntowej na działkach nr [...] obr. Ś. gm. Ś. w zakresie wyłączenia z obszaru inwestycji części dz. Nr [...] obr. Ś. , na odcinku od granicy działki nr [...] do granicy działki nr [...].
2. W piśmie z dnia 18 lipca 2016 r. zawierającym odwołanie od kwestionowanej decyzji Wójta Gminy Ś. (przesyłkę nadano w UP w tej samej dacie), F. I. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając wniosek wskazał, że nigdy nie został pouczony o sposobie i terminie wniesienia odwołania od wydanej decyzji. Podniósł, że nawet w zawiadomieniu z dnia 9 czerwca 2016 r. (o podpisaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie uchylenia w części decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r.), które otrzymał dopiero w dniu 11 lipca 2016 r., brak jest informacji o sposobie wniesienia odwołania. Podkreślił, że dopiero w dniu 11 lipca 2016 r. dowiedział się o wydaniu decyzji w niniejszej sprawie, jednak organ nadal nie przesłał mu samej decyzji. Zdaniem Skarżącego, nie może być wątpliwości, że w sytuacji uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie ponosi za to winy.
Ponadto wyjaśnił, że list polecony (zawierający zawiadomienie z dnia 9 czerwca 2016 r.) nie został przez niego odebrany ze względu na fakt, że zawiadomienie powtórne trafiło do jego skrzynki w trakcie jego wyjazdu urlopowego, natomiast pierwsze zawiadomienie nie trafiło do niego w ogóle.
3. Po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
4. Powyższe postanowienie Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
5. Wyrokiem z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1419/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy strona po wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu złożyła również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpatruje ten wniosek i jeżeli w wydanym postanowieniu odmówi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji.
Skoro wydaje się jedno postanowienie, to tym samym postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu winno także zawierać ustalenia, odnośnie niezachowania terminu do złożenia odwołania. W sprawie, Kolegium w swoim postanowieniu kwestie te zupełnie pominęło, co powoduje, że Sąd – nie dokonujący własnych ustaleń – nie może odnieść się do zaistnienia przesłanek formalnych rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Co prawda, w odpowiedzi na skargę Organ zawarł ustalenia dotyczące doręczenia powiadomienia o wydanej decyzji, jednakże odpowiedź na skargę nie może zastępować treści wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W świetle powyższego Sąd uznał, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 w związku z art. 59 § 2 i 58 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uwypuklił, że ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. winno uwzględnić przedstawione stanowisko, a także ustalić i ocenić, czy strony niniejszego postępowania zostały prawidłowo poinformowane przez organ o możliwości zapoznania się z treścią decyzji i sposobie wnoszenia od niej odwołania.
6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257), dalej przywoływanej jako: "K.p.a." odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Organ przytoczył treść art. 58 K.p.a., następnie podkreślił, że co do zasady, strona biorąc udział w postępowaniu administracyjnym, jest zobowiązana do dołożenia staranności również w terminowym składaniu środków odwoławczych, zaś instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie tylko i wyłącznie w tych sytuacjach, które mają charakter wyjątkowy.
Organ wskazał, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to jest, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Formułując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zainteresowany stosowną argumentacją, winien uwiarygodnić swoją staranność, podobnie jak i fakt, że przeszkoda do wniesienia odwołania była od niego niezależna i istniała, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W sprawach dotyczących przywracania terminów procesowych istnieje bogate i już utrwalone orzecznictwo. W tym miejscu Kolegium przytoczyło szereg wyroków sądów administracyjnych wskazujących okoliczności mogące stanowić podstawę przywrócenia terminu.
W ocenie Kolegium, przebywanie na urlopie nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Brak uprawdopodobnienia winy w niezachowaniu terminu do wniesienia odwołania powoduje, iż wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie może zostać uwzględniony.
Odnosząc się do zawartego w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 2 marca 2016 r. wskazania, aby Kolegium ponownie rozpoznające sprawę uwzględniło stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wyroku, a także ustaliło i oceniło, czy strony niniejszego postępowania zostały prawidłowo poinformowane przez organ o możliwości zapoznania się z treścią decyzji i sposobie wnoszenia od niej odwołania - dokonało analizy zarówno przepisu art. 134 K.p.a. jak i art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1073, dalej przywoływana jako: "u.p.z.p.").
Organ przytoczył treść art. 53 ust. 1 ww. ustawy zgodnie z którym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Zdaniem Organu, z woli ustawodawcy obowiązek doręczenia tej decyzji obejmuje jedynie inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane – realizowane - inwestycje celu publicznego. Pozostałym stronom, w tym zwłaszcza właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości pozostających w obszarze oddziaływania inwestycji celu publicznego, wystarczy zakomunikować o treści decyzji w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.
W ocenie Kolegium, niekwestionowanym w sprawie jest, iż w dniu 19 maja 2016 r. Wójt Gminy Ś. na podstawie przepisu art. 61 § 4 w związku z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie wyłączenia z zakresu obszaru inwestycji celu publicznego na odcinku części działki [...] od granicy działek nr [...] do granicy działek nr [...] i [...] (w dniu 30 maja 2016 r. Skarżący własnoręcznie podpisał odbiór przesyłki), zaś w dniu 9 czerwca 2016 r. zgodnie z dyspozycją przywołanego wyżej przepisu art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Organ zawiadomił o wydaniu decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie.
W treści zawiadomienia zawarto informację o sposobie rozstrzygnięcia i zakresie wyłączenia części obszaru objętego (dz. [...]) wcześniejszą decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego- na odcinku od granicy działki nr [...] do granicy działki nr [...].
Zdaniem Kolegium, bezspornym w sprawie jest, iż nadana do Skarżącego w dniu 13 czerwca 2016 r. w placówce Poczty Polskiej przesyłka, po raz pierwszy awizowana była w dniu 16 czerwca 2016 r., kolejne, drugie awizo pozostawiono u adresata w dniu 23 czerwca 2016 r. Pismo to, po dwukrotnym awizowaniu przez pracownika Poczty Polskiej w dniu 1 lipca 2016 r. zwrócono do Urzędu Gminy Ś. i stosownie do uregulowań przepisu art. 44 § 4 K.p.a., pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Przewidziane w art. 44 § 4 K.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego przepisu, tj. w analizowanej sprawie nastąpiło w dniu 29 czerwca 2016 r. Zatem niekwestionowanym jest, jak wskazało Kolegium, iż zakreślony przez ustawodawcę czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13 lipca 2016 r., a nie jak dowolnie przyjmuje Skarżący w dniu 18 lipca 2016 r. tj. nadania przez niego przesyłki w Urzędzie Pocztowym.
W tej sytuacji, przyjmując brak spełnienia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy do złożenia w terminie środka odwoławczego Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
7. Kwestionując powyższe postanowienie Skarżący złożył na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu do złożenia odwołania ewentualnie przekazanie sprawy do dalszego postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez:
- brak zawarcia jakichkolwiek ustaleń co do tego, czy zostały w stosunku do Skarżącego spełnione przesłanki z art. 44 § 1 i 2 K.p.a., a w szczególności, jakie znaczenie miał fakt, że brak było pierwszego awiza przesyłki, mimo że Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu winno także zawierać ustalenia odnośnie niezachowania terminu do złożenia odwołania,
- brak dokonania jakichkolwiek ustaleń i ocen, czy strony niniejszego postępowania zostały prawidłowo poinformowane o możliwości zapoznania się z treścią decyzji i sposobie wnoszenia od niej odwołania, mimo że organ był do tego związany wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
- brak dokonania jakichkolwiek ustaleń i ocen w zakresie faktu, że tylko nadawcy przesyłki, w terminie nie wcześniej niż po upływie 14 dni licząc od dnia nadania, przysługuje prawo do złożenia reklamacji na niewykonanie lub na nienależyte wykonanie usługi, a adresatowi przesyłki takie prawo nie przysługuje, chyba że nadawca zrzeknie się na jego rzecz tego prawa albo, gdy przesyłka zostanie doręczona adresatowi.
Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a., 8 K.p.a., 9 K.p.a. w zw. z art. 44 § 2, § 3 i § 4 K.p.a. poprzez zastosowanie domniemania wskazanego w § 4 art. 44 K.p.a. również w sytuacji jeśli brak było pierwotnego zawiadomienia wskazanego w art. 44 § 2 kpa, a w konsekwencji nie było możliwe podjęcie przesyłki w pierwszym zawiadomieniu zgodnie z art. 44 § 3 K.p.a.,
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 58 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło z winy Skarżącego,
- art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 109 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że do postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego również znajdzie zastosowanie art. 53 ust. 1 u.p.z.p. i nie znajdzie zastosowania art. 109 § 1 K.p.a., a w konsekwencji brak doręczenia Skarżącemu decyzji,
- art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 7, 8, 9, 10 K.p.a. poprzez uznanie, że w przypadku postępowań wskazanych w art. 53 ust. 1 u.p.z.p. stron nie trzeba pouczać o przysługujących im prawach i nie mają zastosowania inne gwarancje procesowe przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności w art, 7, 8, 9 i 10 K.p.a.,
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania sprawy, brak zebrania materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie, że sporna przesyłka zawierająca zawiadomienie o wydaniu decyzji była dwukrotnie awizowana, brak wyjaśnienia, jakimi przesłankami kierował się organ przyjmując, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art. 53 ust. 1 u.p.z.p.
Uzasadniając swoje stanowisko Skarżący w dalszej części skargi podał, że jednym z wymogów dla zastosowania fikcji prawnej doręczenia wynikającej z art. 44 § 4 K.p.a. stanowi faktyczne, podwójne awizowanie przesyłki.
W tej sprawie przesyłka zawierająca zawiadomienie o wydanej decyzji była tylko raz awizowana. W konsekwencji nigdy nie nastąpiło skuteczne doręczenie przesyłki poleconej, a tym samym nie rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. W ocenie Skarżącego, w związku z tym, że Organ nie badał powyższej kwestii, zatem dopuścił się naruszenia art. 153 ustawy p.p.s.a.
Zdaniem Skarżącego, brak pierwszego awizo sprawił, że pomimo staranności nie był w stanie odebrać przesłanej do niego korespondencji, bo fizycznie o niej nic nie wiedział. Dopiero po powrocie z urlopu i wyciągnięciu ze skrzynki drugiego awizo udał się do Oddziału Poczty Polskiej, w której dowiedział się, że dnia 1 lipca 2016 r. przesyłka została odesłana do Urzędu Gminy Ś.. Jako adresat przesyłki, nie mógł złożyć reklamacji na nieprawidłowo wykonane czynności przez listonosza.
8. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
9. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W tak określonym zakresie kognicji, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a.- zarzutami i wnioskami skargi, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie rozstrzygające w sprawie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
10. Podkreślenia wymaga, że w sprawie zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1419/16, w którym Sąd uchylił wcześniejsze postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Kwestia wcześniejszego orzekania przez Sąd ma istotne znaczenie z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.
W pojęciu oceny prawnej mieści się zarówno ocena poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, jak i ocena wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Konsekwencją takiej oceny są wskazania Sądu co do dalszego postępowania organów administracyjnych. Ponownie rozpatrując sprawę Sąd nie może formułować nowych ocen prawnych, odmiennych, czy sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie. Między oceną prawną, a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt I GSK 2395/05, wszystkie cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazania stanowią zatem konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytycznie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych sądu.
Powyższe oznacza, że Sąd, po raz drugi rozpoznając sprawę ze skargi F. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania, zobligowany był przede wszystkim do kontroli, czy Organ ponownie wydając rozstrzygnięcie, zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych we wcześniejszym orzeczeniu Sądu z dnia 2 marca 2017 r.
W wyroku tym wytyczne dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zostały sformułowane w sposób konkretny i jednoznaczny. Polegały na ustaleniu i ocenie, czy strony niniejszego postępowania zostały prawidłowo poinformowane przez organ o możliwości zapoznania się z treścią decyzji (Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. nr [...]) i sposobie wnoszenia od niej odwołania.
Oceniając przez pryzmat art. 153 ustawy p.p.s.a. wykonanie przez Kolegium ponownie orzekającego w sprawie powyższych wytycznych, obecny skład orzekający Sądu stwierdził, że nie zostały one zrealizowane.
Organ, mając na uwadze wskazane zalecenia, przytoczył treść art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz podał, że z woli ustawodawcy obowiązek doręczenia tej decyzji obejmuje jedynie inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane - realizowane- inwestycje celu publicznego. Pozostałym stronom, w tym zwłaszcza właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości pozostających w obszarze oddziaływania inwestycji celu publicznego, wystarczy zakomunikować o treści decyzji w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że w dniu 9 czerwca 2016 r. zgodnie z dyspozycją przywołanego przepisu art. 53 ust. 1 organ zawiadomił strony o wydaniu decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie. W treści zawiadomienia zawarto informację o sposobie rozstrzygnięcia.
Podkreślenia wymaga, że przywołanie powołanego przepisu przy ogólnych informacjach odnoszących się do zawiadomienia stron o decyzji nie może być przez Sąd uznane za realizację przez Organ wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 2 marca 2017 r. dotyczących potrzeby ustalenia i oceny, czy konkretne strony postępowania zostały prawidłowo poinformowane o możliwości zapoznania się z decyzją oraz sposobie złożenia od niej odwołania.
Powyższe uchybienie, wynikające z nienależytego wykonania wskazań Sądu co do dalszego postępowania, określonych w prawomocnym wyroku z dnia 2 marca 2017 r. skutkować musiało uwzględnieniem skargi i uznaniem, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zostało wydane z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
11. Dodatkowo w powołanym wyroku Sąd zwrócił uwagę, że Kolegium w uprzednio wydanym postanowieniu zupełnie pominęło kwestię ustalenia niezachowania terminu do złożenia odwołania. Stwierdzenie to skutkowało tym, że Sąd – nie dokonując własnych ustaleń – nie mógł odnieść się do zaistnienia przesłanek formalnych rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uznało, że bezspornym w sprawie jest, iż nadana do Skarżącego w dniu 13 czerwca 2016 r. w placówce Poczty Polskiej przesyłka, po raz pierwszy awizowana była w dniu 16 czerwca 2016 r., kolejne, drugie awizo pozostawiono u adresata w dniu 23 czerwca 2016 r., a w konsekwencji stwierdziło, że doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 29 czerwca 2016 r. Wobec powyższych ustaleń Organ za niekwestionowany fakt przyjął, iż zakreślony przez ustawodawcę czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13 lipca 2016 r.
Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalenie to budzi jednak istotne wątpliwości, które w postępowaniu administracyjnym nie zostały należycie wyjaśnione i rozważone.
12. Zgodnie z treścią art. 44 § 1 K.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma
w sposób wskazany w art. 42 i 43 tej ustawy (w mieszkaniu, w miejscu pracy, w lokalu organu administracji publicznej, ewentualnie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi):
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.).
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że dla uznania, iż przesyłka została doręczona stronie w trybie zastępczym, nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, gdyż to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia.
Jest to o tyle istotne, że w świetle art. 44 § 2 K.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru może być umieszczone - w zależności od sytuacji - w różnych miejscach, a nie tylko w oddawczej skrzynce pocztowej. Aby zatem uznać doręczenie zastępcze za prawidłowo dokonane muszą zostać łącznie spełnione przesłanki określone w art. 44 K.p.a. W odmiennym przypadku, brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia przesyłki stronie.
13. Zachowanie powyższych wymogów w odniesieniu do dowodu doręczenia, na który powołało się w niniejszej sprawie Kolegium, budzi zasadnicze zastrzeżenia
i wątpliwości, które nie zostały przed wydaniem zaskarżonego postanowienia przez Organ odwoławczy wyjaśnione i rozważone.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w żaden sposób nie wynika czy i w jaki sposób Skarżący został zawiadomiony o nadejściu przesyłki. Na wskazanym dokumencie odnotowano informację o zwrocie przesyłki do nadawcy oraz jej dwukrotnym awizowaniu, bez podania miejsca pozostawienia wskazanego zawiadomienia (przy skreśleniu informacji o pozostawieniu przesyłki: "na drzwiach mieszkania adresata, jego biura, innego").
Zdaniem Sądu, w świetle twierdzeń Skarżącego o braku otrzymania pierwszego zawiadomienia, okoliczność ta ma kluczowe znaczenie.
Przyjęcie fikcji doręczenia może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może nasuwać wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów zawartych w art. 44 K.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 19/16).
14. W powołanych okolicznościach ustalenie przez Organ, iż termin do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. nr [...] upłynął w dniu 13 lipca 2016 r. zostało w ocenie Sądu dokonane z naruszeniem art. 80 K.p.a., a w konsekwencji zgodzić się należy z argumentacją skargi w tym zakresie.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Organ przedwcześnie dokonał negatywnej, formalnej oceny wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w sprawie.
15. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że Organ błędnie przyjął datę doręczenia zastępczego w dniu 29 czerwca 2016 r., w sytuacji gdy pierwsze awizo miało miejsce dnia 16 czerwca 2016 r., a w konsekwencji błędnie ustalił, że termin do złożenia odwołania upłynął dnia 13 lipca 2016 r.
16. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania obowiązkiem Kolegium będzie należyte wykonanie zalecenia zawartego w wyroku Sądu z dnia 2 marca 2017 r., oraz ocena prawidłowości doręczenia Skarżącemu przesyłki zawierającej zawiadomienie o wydaniu objętej odwołaniem decyzji przy uwzględnieniu przedstawionych wyżej okoliczności. Dopiero w przypadku ustalenia, że termin do wniesienia odwołania został uchybiony, Organ rozważy przesłanki przywrócenia terminu o których mowa w art. 58 § 1 i § 2 K.p.a.
17. Wobec powyższego Sąd orzekł na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło