II SA/Sz 118/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-05-31
Skład orzekający: sędzia WSA Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga funkcjonariusza Służby Więziennej na decyzję w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy?Ratio decidendi
Skarga funkcjonariusza Służby Więziennej dotycząca przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jako spór o roszczenie ze stosunku służbowego nieobjęty właściwością sądów administracyjnych (art. 218 ustawy o Służbie Więziennej), podlega rozpatrzeniu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 220 ustawy o Służbie Więziennej). W związku z tym, skarga wniesiona do sądu administracyjnego podlega odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka Służby Więziennej złożyła wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, który został początkowo przyznany. Następnie Dyrektor Zakładu Karnego wstrzymał wypłatę równoważnika i orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranej kwoty, uznając, że funkcjonariuszka posiada tytuł prawny do lokalu. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał tę decyzję w mocy po rozpoznaniu odwołania. Funkcjonariuszka zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących równoważnika i nienależnego pobrania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia 16 grudnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania p o s t a n a w i a odrzucić skargę
I.Z. – funkcjonariusz Służby Więziennej w służbie stałej - złożyła
w dniu [...] do Dyrektora Zakładu Karnego w [...] wniosek
o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 oraz 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 178, art. 179 ustawy z dnia
9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523) Dyrektor Zakładu Karnego w[...] przyznał I.Z. od dnia [...] równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości [...] zł dziennie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, za który przysługuje równoważnik.
W dniu [...] I.Z. złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że właścicielem lokalu przy ul. [...], w którym mieszka, jest H.Z..
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Zakładu Karnego w [...] działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 178, art. 179, art. 180 i art. 181 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010r. Nr 79, poz. 523), a także § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 137, poz. 920) wstrzymał
z dniem [...] wypłatę równoważnika dla I.Z. z tytułu braku lokalu mieszkalnego oraz orzekł o obowiązku zwrotu równowartości nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego w wysokości [...] zł.
I.Z. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wskazała, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego oraz domu, ani w miejscu pełnienia służby, ani też w pobliskiej miejscowości. Nie korzysta z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia[...], wydaną wskutek rozpoznania odwołania strony, na podstawie art. 104. art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 12, art. 178 ustawy o Służbie Więziennej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
I.Z. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie ww. decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w [...]. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 523) przez dokonanie jego błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do uznania, że posiada tytuł prawny do lokalu w miejscowości w pobliżu miejsca pełnienia służby, a tym samym nie przysługuje jej równoważnik pieniężny, naruszenie art. 181 ww. ustawy w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. z 2010 r. Nr 137, poz. 920) przez przyjęcie, że skarżąca nienależnie pobrała równoważnik pieniężny za okres od [...]r. Ponadto, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 8 i 10 oraz art. 61 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny, przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy,
w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania swojej właściwości w sprawie.
Wskazać należy, że odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 ww. ustawy). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych.
Sąd zważył, że z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej ( Dz. U. Nr 79, poz.523 ze. zm.), która przewidziała w rozdziale 20, zatytułowanym "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", nowe zasady postępowania w tych kwestiach.
Zgodnie z art. 217 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej, a przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie
w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień
i obowiązków funkcjonariuszy.
Natomiast, z mocy art. 218 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące:
1) zwolnienia ze służby,
2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe,
4) zawieszenia w czynnościach służbowych
- rozstrzyga się w formie decyzji, od których funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.).
Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej, wymienione w art. 219 ust.
1 ustawy o Służbie Więziennej, dotyczące:
1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe,
2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji,
3) nadawania stopni Służby Więziennej,
4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa,
6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym
- rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego.
Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego ( art.219 ust.2 ww. ustawy ).
Przepisem ustalającym generalną właściwość sądów w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Służby Więziennej jest art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie
z którym, spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy
w sprawach z zakresu prawa pracy.
Zdaniem Sądu, z uwagi na fakt, że spór objęty niniejszą skargą dotyczy przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, a więc realizacji uprawnień wynikających z treści stosunku służbowego i nie należy do spraw wymienionych w art. 218 ust. 1 ww. ustawy, podlegających kognicji sądów administracyjnych to skarga podlega odrzuceniu.
O powyższym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło