II SA/Sz 1182/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) odmówił K. S. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu osadzenia w obozie przesiedleńczym. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów podlegania represjom w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy, w szczególności analiza przedłożonych przez stronę dokumentów nie wykazała, iż strona przebywała w obozie przejściowym w [...]. W dniu [...] r. K. S. wniósł o ponowne rozparzenie sprawy rozstrzygniętej powyższa decyzją. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż bezspornym jest, że K. S. został wysiedlony z rodzinnej miejscowości K. do miejscowości [...]. Okoliczność ta wynika z załączonej do akt ankiety kierowanej do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych w [...], a nadto została potwierdzona przez wszystkich świadków. Strona w swoim życiorysie zamieściła informację, iż przebywała w obozie przesiedleńczym w [...] przy ul. [...], do którego została skierowana z innego obozu znajdującego się również w [...], a na fakt ten organ I instancji nie zwrócił uwagi. Organ zwrócił uwagę, że już pomiędzy oświadczeniami strony, zawartymi w jej życiorysie i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy istnieją rozbieżności, dotyczące okoliczności wysiedlenia jej wraz z rodziną. K. S. podał, iż do obozu w [...] przy ul. [...] trafił z innego obozu, znajdującego się również w tym mieście, którego nazwy jednak nie wskazał, podkreślając jednocześnie, iż przed obozem na ul. [...] osadzony został w trzech różnych obozach, a z [...] następnie przetransportowany został w okolice województwa lubelskiego. W postępowaniu odwoławczym K. S. nadmienił, iż najpierw znajdował się w [...] przy ul. [...], a następnie przy ul. [...]. Organ uznał, iż oświadczenia strony składane w toku całego postępowania - są niespójne, nielogiczne i niekonsekwentne, a przy tym nie korelują z pozostałym materiałem dowodowym, uznanym przez organ za wiarygodny. Organ wskazał, iż pismo nadesłane przez stronę (wystawione przez Archiwum Państwowe w [...] Nr [...] z dnia [...] r.), nie potwierdza pobytu strony w obozie przesiedleńczym w [...]. W celu wyjaśnienia podnoszonych przez stronę okoliczności, organ orzekający pismami z dnia [...] r. zwrócił się z zapytaniem do Archiwum Państwowego w [...] i do Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w [...] w sprawie ustalenia wysiedlenia mieszkańców miejscowości [...], a także o potwierdzenie pobytu strony w obozie w [...]. Archiwum Państwowe w [...] w odpowiedzi na powyższe zapytanie, pismem z dnia [...] r. poinformowało, iż ludność miejscowości [...] figuruje na wykazach z dnia [...] r. osób wysiedlonych do obozów w [...] "[...] " oraz "[...] " z przeznaczeniem do wywiezienia do Generalnego Gubernatorstwa. Natomiast z materiałów przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w [...] (ankieta dotycząca wysiedlenia miejscowości [...] sygn. [...] z dnia [...] r.) wynika, iż ludność miejscowości [...] wysiedlono dwukrotnie - w dniu [...] r. oraz w [...] r., przy czym łącznie wysiedlono 58 osób. Z opisu znajdującego się w powyższej ankiecie, sporządzonej najprawdopodobniej w [...] r. na podstawie zeznań świadków, wynika, że: wysiedlonych wywożono do punktu zbornego w G. i T., a następnie kierowano ich do [...] w okolice krakowskiego oraz w okolice lubelskiego i kieleckiego. Organ potwierdził, iż na załączonej przez IPN liście osób wysiedlonych figuruje K. S. wraz z innymi członkami jego rodziny. Wobec tak zgromadzonego materiału dowodowego organ nie dał wiary załączonym do akt sprawy oświadczeniom świadków - rodzeństwu strony – G. Ś. i I. S. oraz F. W. i J. Ś. Zdaniem organu świadkowie nie tylko nie sprecyzowali miejsca odosobnienia w [...], a jedynie ogólnikowo podawali "łagry przejściowe w [...] ", ale też żaden z nich nie legitymuje się uprawnieniami kombatanckimi z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w [...], ani żadnym dokumentem potwierdzającym tę okoliczność. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza fakt wysiedlenia strony, jednakże w ocenie organu nie potwierdza osadzenia jej w jednym z obozów przesiedleńczych w [...]. W dniu [...] r. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję dotyczącą odmowy przyznania uprawnień kombatanckich z dnia [...] r., której zarzucił błędną ocenę materiału dowodowego i nie przyjęcie zdarzeń stanowiących podstawę wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Zdaniem skarżącego dokument Instytutu Pamięci Narodowej, na który powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...], wskazuje nazwisko i imię wnioskodawcy jako osoby dotkniętej wraz z rodziną restrykcją wywiezienia w określony rejon województwa lubelskiego. Bezspornym jest dla skarżącego fakt wysiedlenia wnioskodawcy wraz z rodziną, a okoliczność tą potwierdzają swoimi zeznaniami świadkowie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia [...] r. K. S. podtrzymał zarzuty zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269)sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.). Podstawę prawną wydania decyzji przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych w [...] stanowi w niniejszej sprawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit c, który oprócz przypadków określonych w art. 22 ust. 1 ustawy, przewiduje także świadczenie dla osób które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami takimi są między innymi okresy przebywania tych osób z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Miejsca odosobnienia, mające charakter eksterminacyjny, w których przebywali obywatele polscy zostały wskazane w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001r. Nr 106 poz. 1154). Miejsca te charakteryzowały się tym, że warunki pobytu w nich nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych. Zgodnie z treścią art. 21 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, o ile potwierdzi się jej działalność wymieniona w art. 1 ust. 2 i art. 2, przy czym uprawnienie takie jest przyznawane na podstawie udokumentowanego przez stronę wniosku oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. W świetle cytowanych wyżej przepisów prawidłowo wydana przez organ decyzja będzie miała miejsce, po wnikliwie i szczególnie starannie przeprowadzonych postępowaniu dowodowym, z wykorzystaniem wszelkich środków dowodowych i ocenie charakteru miejsca odosobnienia, w szczególności czy miał charakter eksterminacyjny, czyli taki w którym następowało wytępienie, wyniszczenie, zagłada (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt V SA 454/01 opublikowany LEX nr 84445). Ustawa nie przewiduje przyznania świadczenia za represje i pobyt w jakichkolwiek miejscach, ale w takich które charakterem są zbliżone do koncentracyjnych, a osoba w nim przebywająca pozostawała w dyspozycji władz hitlerowskich. W ocenie Sądu przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe, było przeprowadzone sposób wyczerpujący i wnikliwy. Organ nie ograniczył się tylko i wyłącznie do oceny materiałów przedłożonych przez stronę tj. zeznań świadków oraz pisma Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w [...] z dnia [...] r., ale biorąc pod uwagę prawdopodobieństwo zaistnienia zdarzeń podnoszonych przez stronę zwrócił się do instytucji takich jak Archiwum Państwowe w [...] oraz Instytut Pamięci Narodowej w [...]. W niniejszej sprawie nie kwestionuje się faktu wysiedlenia strony z miejsca rodzinnego, co potwierdzają materiały przesłane przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w [...]. Istotnym jest ustalenie, czy miejsca w których przebywał następnie skarżący miały charakter eksterminacyjny, o którym mowa w wyżej cytowanych przepisach. Dokonana przez organ ocena materiału jest prawidłowa i nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący przebywał w miejscach odosobnienia mających charakter eksterminacyjny. Wskazane w dokumentach Archiwum Państwowego w [...] miejsca obozów w [...] i [...] nie występują na liście miejsc odosobnienia określonych cytowanym wyżej rozporządzeniem, natomiast oświadczenia świadków nie wskazywały jednoznacznie miejsc odosobnienia w [...], w których skarżący miał przebywać, nie ma także dokumentów świadczących o tym, ze skarżący faktycznie w tych miejscach przebywał. Nadto z ustaleń organu wynika, iż żaden ze świadków nie legitymuje się uprawnieniami kombatanckimi z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w [...]. Poczynione w tej sprawie ustalenia organu prowadzą do wniosku, iż strona nie uprawdopodobniła okoliczności pobytu w obozie przesiedleńczym w [...]. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.