II SA/Sz 1184/21

Dnia 24 marca 2022 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. S. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej za zastępstwo prawne w pierwszej instancji w sprawie ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego p o s t a n a w i a przyznać na rzecz radcy prawnego A. S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, która obejmuje kwotę 240 zł powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt II SPP/Sz 201/21 skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. z dnia 15 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. W dniu 11 stycznia 2022 r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. wyznaczył pełnomocnikiem skarżącej radcę prawnego A. S.. W piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2022 r. stanowiącym uzupełnienie skargi wniesionej przez skarżącą osobiście, pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19, Dz. U. poz. 769) tj. w stawce należnej pełnomocnikowi z wyboru, ewentualnie przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej w wysokości 150 % stawki określonej właściwymi przepisami. Wyrokiem z dnia 17 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 1184/21, wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego w ramach prawa pomocy, określa – mające zastosowanie w sprawie z mocy art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 68). W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, opłata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł. Jak wynika z § 2 ww. rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami tego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150 % opłat określonych w rozdziałach 2-4 uzależnione jest od nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem skargi, wartości przedmiotu sprawy; wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz od stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, rodzaj sprawy, a także oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia, należało przyznać koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w kwocie 295, 20 zł. Składa się na nie wynagrodzenie za zastępstwo prawne w pierwszej instancji, ustalone na podstawie § 4 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. C tego aktu rozporządzenia na kwotę 240 zł podwyższone - stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o przyznanie podwyższonych kosztów przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r. w sprawie SK 66/19, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Referendarzowi sądowemu znana jest treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., a także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2021 r., w których wskazano, iż różnicowanie wynagrodzenia adwokatów, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu o połowę wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. Tym niemniej, do dnia wydania niniejszego postanowienia Minister Sprawiedliwości nie zdecydował się na zrównanie wynagrodzenia minimalnego pełnomocników z wyboru i z urzędu, ani na zmianę treści § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę pranego z urzędu. O ile więc referendarz sądowy popiera zgłaszane przez przedstawicieli wolnych zawodów prawniczych postulaty podwyższenia stawek minimalnych wynagrodzenia za świadczenie pomocy prawnej z urzędu, występując w roli dysponenta środków publicznych, w sytuacji braku odpowiednich zmian legislacyjnych lub uznania przepisów rozporządzenia mającego zastosowanie w niniejszej sprawie za niezgodne z Konstytucją, przy ustalaniu wynagrodzenia musi kierować się zasadami wskazanymi w tym rozporządzeniu, szczególności w § 4 ust. 2. Pełnomocnik skarżącej nie wskazał na okoliczności uzasadniające ustalenie opłaty w podwyższonej wysokości, wymienione w rozporządzeniu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.