II SA/Sz 1186/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, II. oddala skargę w pozostałej części. Decyzją z dnia 3 marca 2015 r. nr [...] na podstawie art. 104 K.p.a., art. 4, art. 5, art. 6 i art. 8 oraz art. 3 pkt. 11 w związku z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2015 r., poz. 114) §1 ust. 2, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 959) § 1 uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 23 marca 2009 r. nr XXXIII/829/09 w sprawie utworzenia jednostki budżetowej Gminy Miasto Szczecin pn. Szczecińskie Centrum Świadczeń oraz uchwały nr XXXVI/1072/13 z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie nadania statutu Szczecińskiemu Centrum Świadczeń., oraz na podstawie udzielonego przez Prezydenta Miasta Szczecin upoważnienia do wydawania decyzji Inspektor przyznał J.L. zasiłek rodzinny na dzieci: - L.L. w okresie od 2015-02-01 do 2015-10-31 w wysokości [...] zł - O.L. w okresie od 2015-02-01 do 2015-10-31 w wysokości [...] zł oraz przyznał dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem: - O.L., ur. [...] r. - L.L., ur. [...] r. za okres od 2015-02-01 do 2015-02-28 w kwocie [...] zł miesięcznie, za okres od 2015 -03-01 do 2015-03-14 w kwocie [...] zł miesięcznie, W uzasadnieniu organ wskazał, że spełnienia przesłanki zawarte w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dlatego orzekł jak w rozstrzygnięciu. Na podstawie art. 107 § 4 K.p.a. organ odstąpił od uzasadnienia decyzji, gdyż uwzględnił w całości żądanie strony. Decyzja została doręczona stronie 16 marca 2015 r. Pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r, które wpłynęło do organu 3 września 2015 r., Prokurator Rejonowy wniósł skargę na powyższą decyzję Prokurator powołując się na uchwałę NSA w składzie siedmiu sędziów z 26 czerwca 2014 r. I OPS 15/13, w której Sąd orzekł, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust.1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci, wskazał, że uchwała ta rozstrzyga wątpliwości w zakresie interpretacji powołanych wyżej przepisów. Pomimo wydania uchwały Inspektor S. w zaskarżonej decyzji przyznał tylko jeden dodatek do zasiłku w wysokości [...] zł w okresie od 1 lutego do 28 lutego 2015 r. oraz za okres od 1 marca do 14 marca 2015 r. [...] zł. Z uwagi na nie odwołanie się od decyzji przez J.L. Prokurator uznał, że zasadnym jest wywiedzenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił to, że wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, polegającym na ich błędnej, sprzecznej z uchwałą siedmiu sędziów NSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. I OPS 15/13, interpretacji poprzez przyjęcie, iż na podstawie wskazanych przepisów dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem w okresie wykorzystywania urlopu wychowawczego przysługuje tylko na jedno z dzieci, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o jej uchylenie w całości. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. J.L. poparła skargę Prokuratora w części dotyczącej przyznanego dodatku i oświadczyła, że na następny okres przebywania na urlopie wychowawczym otrzymała już dodatek na każde z dzieci po [...]zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga Prokuratora okazała się zasadna częściowo. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca spełnia warunki uprawniające do przyznania zasiłków rodzinnych na dzieci wraz z dodatkami do tych zasiłków. Kwestią podlegającą wyjaśnieniu jest wysokość przyznanego skarżącej dodatku z tytułu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego urodzonym podczas jednego porodu. Zgodnie z art. 8 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 10 ust. 1 cyt. ustawy). Stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, omawiany dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie było jednolitości w zakresie interpretacji ww. przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z jednej strony wskazywano, m.in. w orzeczeniach przywołanych w tej sprawie przez organ, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, w każdym przypadku, bez względu na liczbę dzieci urodzonych podczas jednego porodu, które pozostają pod faktyczną opieką osoby uprawnionej, w wysokości [...] zł miesięcznie. Okoliczność, że osoba uprawniona sprawuje faktycznie opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, ma wpływ - według poglądu reprezentowanego w wyrokach, na których oparło swoje rozstrzygnięcie Kolegium - jedynie na wydłużenie okresu pobierania przedmiotowego dodatku. Pojawiło się również odmienne stanowisko w tej kwestii uznające, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w sytuacji urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu przysługuje osobno na każde z dzieci. Pogląd taki wyraził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r. IV SA/Po 848/07. Istniejące rozbieżności stały się powodem podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 czerwca 2014 r. uchwały, w której stwierdzono, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci (sygn. akt I OPS 15/13). W uchwale tej NSA uznał, że konstrukcja przedmiotowego dodatku do zasiłku rodzinnego wyraźnie wskazuje, że przesłanką jego przyznania jest opieka nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jeżeli dziecko pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, którą jest matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. Nie jest przesłanką przyznania prawa do tego dodatku określenie okresu, przez jaki dodatek przysługuje, który to okres jest zróżnicowany w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy, ani też określenie wysokości dodatku w art. 10 ust. 2 ustawy. Zdaniem NSA, nie można więc z przepisu, który określa okresy pobierania dodatku, w tym okres pobierania dodatku w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy), wyprowadzać wniosku, że przepis ten ogranicza prawo do dodatku tylko do jednego dodatku przysługującego do zasiłku rodzinnego na jedno z dzieci, w sytuacji gdy każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu jest dzieckiem, na które przysługuje zasiłek rodzinny i które pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, w okresie korzystania z tego urlopu. Nie sposób twierdzić, na podstawie art. 10 ustawy, że w takiej sytuacji należy wybrać jedno z dzieci, na które będzie przysługiwał ten dodatek do zasiłku rodzinnego na to dziecko. NSA nie przekonuje argument, że wydłużenie okresu przysługiwania dodatku do 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli opieka jest sprawowana nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, oznacza, że dodatek przysługuje tylko do zasiłku rodzinnego na jedno z tych dzieci. Jego zdaniem, rozumowaniu temu przeczy przede wszystkim to, że dodatek jest ściśle związany z zasiłkiem rodzinnym na określone dziecko, a wydłużenie okresu pobierania dodatku dotyczy wyłącznie określenia okresu pobierania dodatku, a nie przesłanek, od których zależy nabycie prawa do tego dodatku. Z tego względu nie ma wystarczających podstaw do przyjęcia, że skoro ustawodawca wydłużył okres pobierania dodatku w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, to tym samym dodatek ten ma przysługiwać tylko do zasiłku rodzinnego na jedno z tych dzieci. NSA zwrócił też uwagę, że gdyby w art. 10 ust. 1 ustawy został pominięty punkt 2, nie byłoby żadnych wątpliwości co do tego, że dodatek ten przysługiwałby do zasiłku rodzinnego na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu, jeżeli pozostawałyby pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, w okresie korzystania z tego urlopu. NSA podniósł ponadto, że skoro ustawodawca, określając w art. 10 ust. 2 wysokość dodatku, nie zastrzegł, że osobie uprawnionej wypłaca się tylko jeden dodatek (analogicznie, jak to przewidywał art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych co do przysługiwania zasiłku wychowawczego), to takie zastrzeżenie nie może być wyprowadzane ani z poprzedzającej obecne unormowania regulacji dotyczącej zasiłków wychowawczych, ani z przepisów regulujących inne dodatki do zasiłku rodzinnego, skoro każdy dodatek regulowany jest autonomicznie, ani też z unormowania dotyczącego okresu pobierania dodatku, który w przypadku sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu przedłużony został do 36 miesięcy. Zdaniem NSA to, że co do dodatku z tytułu urodzenia dziecka (art. 9 ust. 4) uregulowana została kwestia, iż w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko, oznacza tylko tyle, że kwestia ta została uregulowana wprost, co usuwa możliwość powstania wątpliwości interpretacyjnych. Nie stanowi to jednak podstawy do wnioskowania a contrario, że skoro takiego przepisu nie ma w art. 10 ustawy, to dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje tylko do zasiłku rodzinnego na jedno z tych dzieci. Z kolei, co do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka została uregulowana kwestia ograniczenia tego dodatku poprzez określenie maksymalnej kwoty dodatków (art. 11a ust. 3, 4 i 5 ustawy). Takie unormowanie wskazuje, że ograniczenie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego do dodatku do zasiłku rodzinnego na jedno z dzieci, wymagałoby podobnego uregulowania, którego nie ma w art. 10. Odwołując się do wcześniej obowiązujących regulacji dotyczących zasiłku wychowawczego wypłacanego pracownikowi, który korzystał z urlopu wychowawczego NSA argumentował, że obecnie, w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wskazano szczegółowego celu wypłacania dodatku, co wzmacnia argumentację, że wprowadzone w ustawie nowe, finansowane ze środków publicznych świadczenie służące wsparciu rodzin mających na utrzymaniu dzieci, które każdorazowo powiązane jest z zasiłkiem rodzinnym na dane dziecko, przysługuje odrębnie na każde z dzieci spełniających warunki określone w art. 10 ust. 1 ustawy. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że z treści art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wynika ogólna moc wiążąca uchwał NSA, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Orzekający w tej sprawie Sąd w pełni zgadza się z tezami przytoczonej uchwały i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego i przedstawienia zagadnienia do ponownego rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi NSA. Wobec powyższego, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, Sąd uznał za wadliwe rozstrzygnięcie organu przyznające Skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego jedynie w kwocie [...] zł. Ze skargi Prokuratura wynika, że wnosi on o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a więc również w stosunku do przyznanego zasiłku rodzinnego na każde dziecko. Z treści zarzutów oraz uzasadnienia skargi wynika, że Prokurator wskazuje na naruszenie przepisów cyt. ustawy w zakresie przyznanego dodatku jednak błędnie formułuje wniosek o uchylenie decyzji w całości. W ocenie Sądu przyznane świadczenie na każde z dzieci L. i O. zostało przez organ orzeczone prawidłowo, dlatego Sąd w tej części skargę oddalił. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.