II SA/Sz 1187/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-05-07
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umieszczone w pasie drogowym skrzydła wejściowe do lokalu gastronomicznego oraz maszty z flagami stanowią reklamę, a jeśli tak, to jak należy obliczyć powierzchnię zajętego pasa drogowego i wysokość kary pieniężnej za ich umieszczenie bez zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skrzydła wejściowe do lokalu oraz maszty z flagami, na których widnieje nazwa i logo firmy, stanowią reklamę w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. W związku z tym, kara pieniężna za ich umieszczenie w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi została prawidłowo naliczona zgodnie z przepisami, uwzględniając pełną powierzchnię zajęcia pasa drogowego przez reklamę oraz odpowiednią stawkę opłaty przewidzianą dla reklam.Stan faktyczny
Spółka A. z o.o. została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie rusztowania, trzech masztów flagowych oraz dwóch skrzydeł reklamowych bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi. Organ I instancji nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję w części dotyczącej wysokości kary i orzekło niższą kwotę. Spółka złożyła skargę do WSA, kwestionując zakwalifikowanie skrzydeł jako reklamy, sposób obliczenia powierzchni zajęcia pasa drogowego oraz wysokość kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
-Sygn. akt II SA/Sz 1187/14 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz.U. z 2013 r., poz. 260), uchyliło decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w K. z dnia [...] r., [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Spółkę A z o.o. w wysokości [...] zł, za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. [...] w K., w terminie od dnia [...] r., w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej, orzekając, że kara pieniężna za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego wynosi [...] zł.
Organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny:
W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach [...] r. ustalono, że pasie drogowym ul.[...] (droga powiatowa) w K., na wysokości [...] u samochodowego "[...] " należącego do Spółka A. z o.o. umieszczono w celu remontu elewacji rusztowanie (1 dzień), trzy maszty flagowe oraz dwa skrzydła reklamowe. W trakcie ponownie przeprowadzanych kontroli stwierdzono dalsze funkcjonowanie dwóch skrzydeł reklamowych przed wejściem do [...] u. W odrębnym postępowaniu, po rozpoznaniu wniosku Spółki z dnia [...] r. o zezwolenie na lokalizację skrzydeł wejściowych do [...] u, decyzją z dnia [...] r. organ zezwolił na wnioskowaną lokalizację skrzydeł.
Decyzją z dnia [...] r., [...] Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w K. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie bez wymaganego prawem zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w K., na działce nr [..] w obrębie ewidencyjnym nr [...] . Zajęcie pasa drogowego nastąpiło poprzez umieszczenie i funkcjonowanie w nim: flag na trzech masztach o powierzchni [...] r.; dwóch skrzydeł o powierzchni [..] (jednostronnych) zamontowanych przy głównym wejściu do [...] u (lekkie, metalowe elementy dekoracyjne z napisami) w terminie od [..] r. (209 dni); ustawienie rusztowania o powierzchni [...] i prowadzenie w pasie drogowym (chodnik) w dniu [...] r. robót przy elewacji budynku [...] u.
Na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Kolegium uznało, że w badanej sprawie nie wyjaśniono w sposób wystarczający przez jaki okres doszło do zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego drogi przy ul. [...] K., a tym samym za jaki okres tego zajęcia może być rzeczywiście nałożona kara pieniężna. Organ zaznaczył, że w aktach sprawy brak jest wniosku, którego złożenie deklarowała strona w dniu [...] r. w sprawie lokalizacji elementów zamontowanych przy głównym wejściu do [...] u. Charakter tego wniosku oraz czas jego złożenia u zarządcy drogi, będzie wymagał zdaniem Kolegium zbadania przez organ I instancji, ponieważ okoliczności te nie zostały omówione i udokumentowane w aktach sprawy, a mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego – jeżeli nim był oraz jeżeli był prawidłowy – powinien zostać rozpoznany merytorycznie, a nie pozostawiony bez rozpoznania. Organ I instancji musi rozważyć, czy w sprawie objętej wspomnianym wnioskiem nie znajduje zastosowania przepis art. 38 ust. 1 – 3 ustawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, zgodnie z zaleceniami Kolegium organ I instancji ustalił, że Spółka w dniu [...] r. złożyła wniosek o wydanie zgody na lokalizację w pasie drogi publicznej (ul.[...] ) [..] sztuk skrzydeł wejściowych będących elementem elewacji budynku. Z treści wniosku jednoznacznie wynikało, że dotyczył on wyrażenia zgody na lokalizację elementów wystroju w formie "skrzydeł wejściowych", która wydawana jest na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach. Natomiast uchybienie organu polegało na pisemnym powiadomieniu strony o niemożliwości rozpoznania wniosku z uwagi na toczące się postępowanie o zajęcie pasa drogowego prowadzone w związku z umieszczeniem skrzydeł, bez wydania decyzji administracyjnej. Prowadząc ponownie w tym zakresie postępowanie, organ decyzją z dnia [...] r. umorzył postepowanie z wniosku z dnia [...] r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a Kolegium decyzją z dnia [..] r. utrzymało tę decyzję w mocy.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania organ I instancji decyzją wydaną w dniu [...] r., [..] w oparciu o przepis art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, uchwały Nr VII/77/2011 Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 24 marca 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochrona dróg w granicach administracyjnych Miasta Koszalina (Dz.Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 26 kwietnia 2011, Nr 52, poz. 912 ze zm.) w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na Spółkę A. z o.o. karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w K. bez zezwolenia właściwego zarządcy drogi, polegające na wykorzystywaniu drogi publicznej na cele niezwiązane z gospodarką drogową, tj. w celu prowadzenia robót w pasie drogowym i umieszczania reklam.
Organ wyjaśnił, że brak zgody zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego skutkuje sankcją administracyjną określoną w art. 36 oraz 40 ust. 12 powołanej ustawy. Spółka zajmowała pas drogowy ul. [...] i korzystała z niego na własne potrzeby od [...] r. Było to: prowadzenie robót w pasie drogowym (ustawienie rusztowania na chodniku), umieszczenie reklam (zamontowanie w chodniku masztów z flagami oraz elementów dekoracyjno-reklamowych tzw. skrzydeł przy wejściu do [...] u), umieszczenie kontenera na odpady budowlane oraz wyłączenie z użytkowania przez innych użytkowników dróg dwóch ogólnodostępnych miejsc postojowych na przyulicznym parkingu w celu eksponowania oferowanych w [...] [...] . W przypadku reklam zajęcie miało charakter ciągły, a w przypadku kontenera, pojazdu oraz rusztowania charakter incydentalny. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił, że "skrzydła wejściowe" zostały posadowione na działce drogowej nr [...] w obr. [...] w ramach robót budowlanych prowadzonych w [...] r. w związku z remontem elewacji[...] , a ich umieszczenie nie było przedmiotem zgłoszenia z dnia [...] r., ponieważ obejmowało ono wyłącznie działkę nr [...] w obr. [...] .
Przywołując definicję obiektu budowlanego zawartego w ustawie Prawo budowlane organ wywiódł, że "skrzydła wejściowe" nie są częścią budynku – obiektu budowlanego, lecz jako fragment nowej identyfikacji korporacyjnej z logo firmowym oraz jako forma graficzna będąca interpretacją brzmienia nazwy są reklamą, na umieszczenie której należy uzyskać zezwolenie zarządcy drogi, wydawane w drodze decyzji administracyjnej w trybie art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Uzasadniając wysokość ustalonej kary pieniężnej, organ wyjaśnił, iż jest wyższa ona od poprzednio określonej z uwagi na błędne przyjęcie stawek za 1m2 dla drogi gminnej, w sytuacji gdy jest to droga powiatowa.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka A z o.o. Wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- art. 39 ust. 3, 3a oraz art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, że zajmowała pas drogowy ul. [...] w K. bez wymaganych prawem zezwoleń i korzystała z niego na potrzeby własne poprzez umieszczanie reklam,
- art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, że skrzydła przy wejściu do [...] u samochodowego stanowią reklamę,
- art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez jego niezastosowanie,
- § 1 pkt 3 uchwały Nr VII/77/2011 Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 24 marca 2011 r. poprzez błędne obliczenie powierzchni skrzydeł wejściowych do [...] u [...] oraz zastosowanie niewłaściwej stawki opłaty dziennej za 1m2 powierzchni pasa drogowego;naruszenie przepisów postępowania:
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. z uwagi na niewystarczające zebranie materiału dowodowego, tj. nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej zawartych w pkt 2, 3 i pisma z dnia [...] r., nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z treścią zebranego materiału dowodowego,
Skarżąca podniosła, że w dacie budowy budynku w [...] r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, granica działki nr [...] przy pasie drogowym nr [..] nie przebiegała po obrysie budynku i wówczas wszelkie elementy budynku wychodzące poza jego obrys nie znajdowały się w pasie drogowym. Stało się to na skutek późniejszych zmian w ewidencji gruntów miasta K. i dlatego organ błędnie wskazał, że od dnia [...] r. doszło do bezprawnego zajęcia pasa drogowego poprzez umieszczenie reklam, tzw. skrzydeł przy wejściu do [...] u. Sporne skrzydła zamontowane zostały w [..] r. i są one, zdaniem skarżącej, elementem elewacji budynku, a nie jak twierdzi organ reklamą, co potwierdziło również Kolegium w decyzji z dnia [...] r. Z uwagi na powyższe w sprawie zastosować należy przepis art. 38 ustawy o drogach publicznych, a nie jak błędnie wskazał organ 39 i 40 ustawy. Skarżąca zakwestionowała również sposób wyliczenia powierzchni zajętego pasa drogowego przez skrzydła wejściowe i uznanie ich w całości za reklamę, a w konsekwencji uznanie za element elewacji budynku, którego powierzchnia winna być obliczona w rzucie poziomym tj. ok. 0,5 m2 przy stawce 0,40 zł tak jak dla pozostałych obiektów zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 24 marca 2011 r.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [..] r. w części obejmującej wysokość kary pieniężnej i orzekło, że wynosi ona [..] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stanęło na stanowisku, że przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie jest odpowiedzialność za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia. Przytaczając definicję reklamy, organ wywiódł, że flagi i skrzydła przy wejściu do [...] u są reklamą, a nie jak twierdzi skarżąca elewacją budynku. Świadczy o tym rodzaj urządzenia reklamowego oraz sposób ich zamontowania w celu wyraźnego wyeksponowania: są one z bardzo dużymi literami, widoczne z daleka mają zachęcić potencjalnych klientów do skorzystania z usług firmy.
Kolegium nie podzieliło również stanowiska strony, że skoro [...] wybudowany był przed wejściem w życie ustawy o drogach publicznych i nie graniczył z pasem drogowym, to wszelkie działania remontowe budynku po tej dacie zwalniają podmiot od obowiązków nałożonych na zajmującego pas drogowy zgodnie z ww. ustawą niezależnie od jego woli i wiedzy. Sporne skrzydła nie zostały umieszczone przed datą wejścia w życie ustawy o drogach publicznych w 1985 r. , nie stanowią również obiektu budowlanego, dlatego nie może mieć zastosowania w sprawie art. 38 ustawy, który dotyczy wyłącznie obiektów istniejących (uprzednio zlokalizowanych) w pasie drogowym a nie obiektów zlokalizowanych (umieszczonych) w pasie drogowym w rozumieniu art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Organ prowadzący w niniejszej sprawie postępowanie przestrzegał określonych prawem zasad postępowania, strony były informowane o stanie sprawy i miały zagwarantowane prawo czynnego udziału w nim na każdym etapie.
W ocenie Kolegium organ I instancji bezspornie wykazał, że przedmiotowe urządzenia reklamowe znajdują się w pasie drogowym, co potwierdzają zgromadzone w sprawie dowody, m.in. wyrys z mapy ewidencyjnej, notatka urzędowa, dokumentacja fotograficzna, natomiast sugerowanie przez skarżącą, że Kolegium w decyzji z dnia [...] r. uznało sporne skrzydła za element elewacji budynku wynika z błędnego odczytania jej treści. Powyższe powoduje, że dokumenty złożone do organu architektoniczno-urbanistycznego w sprawie robót budowlanych [...] u samochodowego pozostają bez znaczenia w sprawie nielegalnego zajęcia pasa drogowego, ponieważ uzgodnienie robót budowlanych nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia zarządcy drogi przez rozpoczęciem robót, jeżeli wymagają zajęcia pasa drogowego.
Z uwagi na fakt wyjaśnienia sprawy zajęcia pasa drogowego, Kolegium uznało brak konieczności przeprowadzania rozprawy administracyjnej.
Organ skorygował wysokość nałożonej kary pieniężnej, wskazując, że w przypadku masztów flagowych powinien on obejmować okres od [...] r. (łącznie 7 dni), a w przypadku skrzydeł od [...] r. (łącznie 43 dni). Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła w tym dniu wniosek o zgodę na lokalizację dwóch skrzydeł wejściowych o wymiarach[...] , który organ pozostawił bez rozpoznania i umorzył postępowanie w sprawie zgody na lokalizację, którą wydał dopiero po usunięciu prze Spółkę skrzydeł i złożeniu nowego wniosku w dniu [...] r.
Odnośnie wysokości kary pieniężnej, Kolegium zmieniło w tym zakresie decyzję orzekając, że wynosi ona [...] zł. Przy czym wyjaśniło, że w art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wyraźnie rozgraniczył kryteria obliczania powierzchni obiektów budowlanych i reklamy w celu ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego. Za powierzchnię reklamy uznać należy całą powierzchnię, którą faktycznie zajmuje informacja wizualna, umieszczona na jakiejkolwiek konstrukcji usytuowanej w pasie drogowym, i jednocześnie w polu widzenia użytkowników drogi.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.
Spółka A. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca ponowiła zawartą w odwołaniu argumentację dotyczącą naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Skarżąca podtrzymała również swoje stanowisko, że skrzydła umieszczone przy wejściu do [...] u stanowią jedynie element elewacji budynku i nie zawierają treści reklamowych, o których nie może świadczyć sam fakt umieszczenia napisu "WITAMY", logo firmy [...] i godzin otwarcia [...] u. W oparciu o powyższe zakwestionowała sposób wyliczenia przez organ odwoławczy zajętego przez skrzydła wejściowe do [...] u pasa drogowego, ponieważ mając na uwadze fakt, że nie zawierają one treści reklamowych i są elementem elewacji, powierzchnia zajętego przez nie pasa drogowego powinna zostać obliczona zgodnie z art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych w ich rzucie poziomym. W takim rzucie każde ze skrzydeł zajmuje około [...] m2 powierzchni pasa drogowego, czyli łącznie około [...] m2, zatem Kolegium w decyzji prawie sześciokrotnie zawyżyło powierzchnię zajętego pasa drogowego przez sporne skrzydła.
Zdaniem skarżącej błędna jest także stawka 4,50 zł zastosowana przez organ za 1 m2 pasa drogowego, ponieważ zgodnie z powołaną uchwałą Nr VII/77/2011 Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 24 marca 2011 r. obowiązują trzy stawki za zajęcie 1 m2 powierzchni pasa drogowego dla dróg powiatowych, w zależności od rodzaju obiektu umieszczonego w pasie drogowym, tj. 1,30 zł dla obiektów handlowych, usługowych, gastronomicznych, 0,40 zł dla pozostałych obiektów oraz 4,50 zł dla reklam. Kolegium zastosowało stawkę najwyższą przewidzianą dla reklam, w sytuacji, gdy należało zastosować powierzchnię skrzydeł w rzucie poziomym, tj. 0,5 m2 oraz prawidłową stawkę, tj. 0,40 zł co dałoby karę w wysokości 172 zł.
Skarżąca nie zgodziła się również z decyzją w części dotyczącej kary pieniężnej za flagi na masztach w dniach od [...] r. , ponieważ nie zawierały one treści reklamowych, a jedynie napis "[...] " i logo firmy. Wobec powyższego organ winien posłużyć się powierzchnią zajętego pasa drogowego przez rzut poziomy każdego masztu, który wyniósł 0,16 m2 i prawidłową stawkę, tj. 0,40 zł co dałoby karę w wysokości 13,44 zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcie organu II instancji odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., uchylająca decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Koszalina Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w K. w sprawie wymierzenia skarżącej Spółka A. z o.o. w S. kary pieniężnej w kwocie [...] zł za zajęcie pasa drogowego ulicy [...] w K. ( działka nr [...] drogi powiatowej, obręb ewidencyjny nr [...] ) w terminie od [...] r. polegające na prowadzeniu robót budowlanych i umieszczeniu reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi i wymierzająca karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz przepis art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 260). Przepis ten stanowi, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że w myśl art. 40 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: prowadzenia robót w pasie drogowym(pkt 1), umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego(pkt 2), umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam(pkt 3), zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 ( pkt 4).
Z cytowanych przepisów wynika, że przesłankami wymierzenia kary administracyjnej na jego podstawie są :
- zajęcie pasa drogowego,
- brak zezwolenia właściwego zarządcy drogi na takie zajęcie lub zajęcie pasa niezgodnie z tym zezwoleniem.
Wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za bezprawne zajęcie pasa drogowego powinno być poprzedzone ustaleniami dokonanymi w zakresie powyższych przesłanek, ale również w zakresie podmiotu zajmującego pas drogowy, czasookresu oraz powierzchni zajęcia pasa drogowego. Kara pieniężna wymierzana jest bowiem określonemu podmiotowi za zajęcie pasa drogowego przez obiekty budowlane niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego jako iloczyn liczby metrów kwadratowych, powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy , liczby dni zajmowanego pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (art. 40 ust. 6 ustawy). Przy czym, w myśl art. 4 pkt 1 powołanej ustawy, pod pojęciem pasa drogowego, należy rozumieć, wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest zarówno bezprawne zajmowanie pasa drogowego przez reklamę w formie dwóch skrzydeł zamontowanych przy wejściu do [...] u samochodowego i masztów flagowych oraz potraktowanie przez organ skrzydeł jako reklamy gdyż, zdaniem skarżącej, są one fragmentem elewacji budynku wykonanym metoda bezwykopową. W konsekwencji- w ocenie Spółki – jeżeli nawet jest to reklama, to jej powierzchnia winna być obliczana jako fragment elewacji budynku w rzucie poziomym, a co za tym idzie- stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego winna wynosić 0,40 zł/m2. .Powyższe ma również zastosowanie do masztów, które, jako że nie są reklamą w ocenie skarżącej, to ich powierzchnia winna być obliczana w rzucie poziomym.
Skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze do Sądu dowodziła również, że w tej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 38 ustawy o drogach publicznych, który dotyczy obiektów budowlanych i urządzeń zlokalizowanych w pasie drogowym w dniu wejścia w życie tejże ustawy, bądź znalazły się w pasie drogowym później, w wyniku zmian dotyczących samego pasa drogowego. Przepis ten zawiera swego rodzaju ustawowe, nielimitowane czasowo, zezwolenie zajmowania pasa drogowego przez obiekty w nim opisane, nieobciążone opłatami za czasowe zajęcie pasa drogowego, przewidzianymi w tej ustawie.
Zdaniem Sadu, żaden z argumentów zaprezentowanych przez Spółkę w rozpoznawanej sprawie nie jest trafny.
W istocie, przed dniem wejścia w życie ustawy o drogach publicznych, tj. przed 1 października 1985 r., na działce sąsiadującej z działka drogowa znajdowały się budynki Przedsiębiorstwa Państwowego "[...] t". Z akt administracyjnych sprawy załączonych do skargi, w tym decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r. nr [...] wynika również, że modernizacja ewidencji gruntów nieruchomości Przedsiębiorstwa Państwowego "[...] " miała miejsce w 1985 r. Z mapy ewidencyjnej załączonej do decyzji jak i z poprzednich map obrazujących wykaz zmian gruntowych wynika jednak, że budynek P.P. "[...] " nie znajdował się w ostrej granicy pasa drogowego. Dopiero późniejsze zmiany ewidencyjne, doprowadziły do sytuacji, w której budynek skarżącej znalazł się w bezpośredniej granicy z działką drogową. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy są złożone w organie I instancji dokumenty, w tym mapy ewidencyjne.
Rację ma Kolegium, że przepis art. 38 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nie ma w tej sprawie zastosowania, w szczególności zaś z tego powodu, że skrzydła umieszczone przed budynkiem w związku z remontem elewacji w [...] r. nie są obiektem budowlanym, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie tylko reklamą, której umieszczenie w pasie drogowym wymagało zezwolenia zarządcy drogi. Powołany wyżej przepis umieszczenia reklamy nie dotyczy.
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie ma wątpliwości, że skrzydła są reklamą w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych nie zaś, jak twierdzi skarżąca, elementem elewacji budynku związanym z nową identyfikacja korporacyjną marki [...] . Powołany wyżej, przepis zawierający definicje legalną reklamy stanowi, że reklamą jest nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Na tle tej regulacji trafnie przyjmuje się, że z normatywnego pojęcia reklamy wynika, iż jej istota zawiera się w kierowanych na zewnątrz treściach, podanych w dowolnej wizualnej formie, a nie w rodzaju konstrukcji, na której te treści są prezentowane. Umieszczenie na powierzchni skrzydeł, w polu widzenia użytkowników drogi informacji wizualnej, dotyczącej nazwy i logo jednoznacznie kojarzących się ze znaną marką[...] , godzin otwarcia [...] u oraz zaproszenia do odwiedzin [...] u, ma charakter reklamy - w rozumieniu powołanego art. 4 pkt 23.
Skoro skrzydła są reklamą, to opłaty za zajęcie pasa drogowego oblicza się jako iloczyn powierzchni reklamy, ilości dni zajęcia pasa drogowego przez reklamę oraz stawki opłaty przewidzianej w uchwale właściwej miejscowo rady gminy. Ze względu jednak na to, że skarżąca nie posiadała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, nakładana w takich przypadkach kara stanowi dziesięciokrotność należnej opłaty. Kwestia sposobu obliczania powierzchni reklamy jest w orzecznictwie sądowym ugruntowana.
Odnosząc się do wysokości kary, Sąd podziela pogląd Kolegium, że w rozpoznawanej sprawie należało uwzględnić złożenie przez skarżącą w dniu [...] r. wniosku o wydanie zezwolenia na lokalizację w pasie drogowych dwóch skrzydeł o wymiarach[...] , który organ pozostawił pierwotnie bez rozpoznania, a następnie umorzył postępowanie w sprawie. Zezwolenie zostało wydane dopiero po usunięciu przez Spółkę skrzydeł i złożeniu nowego wniosku w dniu [...] r.
Prawidłowa jest również stawka opłaty zastosowana przez organ przy obliczaniu wysokości kary, określona dla reklam w uchwale Nr VII/77/2011 Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 24 marca 2011 r. w wysokości 4,50 zł/m2. Reklamą są zarówno skrzydła zainstalowane przy wejściu do [...] u jak i flagi umieszczone na masztach przed [...] . Flagi- wbrew twierdzeniom skarżącej- pełnią funkcję reklamową nawet jeżeli widnieje na nich tylko nazwa marki oferowanych przez [...] [...] . Trudno jest wyobrazić sobie inne przeznaczenie masztów z flagami przed punktem [...] , na których umieszczone jest logo i nazwa ich producenta, aniżeli zamiar zainteresowania marką, w tym konkretnie miejscu, potencjalnych nabywców [...] .
Reasumując podkreślić należy, że kara pieniężna jest sankcją za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia albo niezgodnie z określonymi w nim warunkami. Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa bez zezwolenia na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej niezależnie od motywów, jakimi kierował się zajmujący pas drogowy, od jego sytuacji osobistej i materialnej i niezależnie od tego, czy miał on świadomość, że na zajęcie pasa drogowego powinien mieć zezwolenie. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest faktyczne zajmowanie pasa drogowego. Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych w tym przepisie znamion działania lub zaniechania przez sprawcę tego deliktu administracyjnego. Zatem zbędne staje się badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, ponieważ nie mają one wpływu ani na poniesienie przez podmiot odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, co do tego, że skarżąca nie posiadała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w odniesieniu do masztów flagowych w okresie od [...] r. (łącznie 7 dni), a w przypadku skrzydeł od [...] r. (łącznie 43 dni) oraz ustawienie rusztowania na chodniku i prowadzenie robót przy elewacji budynku w dniu [...] r. Ziściła się więc przesłanka, o której mowa w art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, co oznacza, że organ był zobowiązany do wszczęcia postępowania i wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Wobec ustalenia, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają jakichkolwiek przepisów prawa materialnego, a nadto przy ich podejmowaniu nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, które to naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło