II SA/Sz 1187/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dopłaty do czynszu uchyla zaskarżoną decyzję. W dniu [...] lutego 2021 r. J. P., dalej "wnioskodawczyni", złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie wydatków za lokal mieszkalny, położony w S. przy ul. [...]. Z kolei w dniu [...] marca 2021 r. wyraziła wolę ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną, tj. za okres od [...] lutego 2021 r do [...] lipca 2021 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. przyznany został wnioskowany dodatek mieszkaniowy na okres jak wyżej w kwocie [...]zł miesięcznie. Od powyższej decyzji ww. odwołała się podnosząc, że organ nie rozpoznał jej wniosku w całości, bowiem domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego powiększonego o dopłatę do czynszu. Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] maja 2021 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że pismo z dnia [...] lutego 2021 r. stanowi wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego powiększonego o dopłatę do czynszu oraz złożyła oświadczenie dotyczące najmu lokalu przed 14 marca 2020 r. i o nie korzystaniu wcześniej z dodatku mieszkaniowego powiększonego o dopłatę do czynszu. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] maja 2021 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącej przyjętego w dniu [...] lutego 2021 r., w punkcie pierwszym - przyznał dodatek mieszkaniowy od [...] lutego 2021 r. do [...] lipca 2021 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, w punkcie drugim - przyznał dopłatę czynszu od [...] lutego 2021 r. do [...] lipca 2021 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zaś średni miesięczny dochód przypadający na jedną osobę w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wyniósł [...] zł i jest niższy o 38,50 % od średniego miesięcznego dochodu na osobę osiągniętego w 2019 r, tj. kwoty [...]zł. Wnioskodawczyni najmowała lokal przed dniem 14 marca 2020 r. i nie przysługiwał jej dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę do czynszu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ I instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki zawarte w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatku mieszkaniowym oraz w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w związku z czym należało orzec o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie powiększonego o dopłatę do czynszu w wysokości [...] zł miesięcznie. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni przedstawiła własne wyliczenia i podniosła, iż czynsz za zajmowany lokal wynosi nie [...] zł, jak przyjął to organ I instancji, lecz [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], na podstawie art 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w związku z art. 2-6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2133 ze zm.), art. 15 zzzic ust. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U z 2020 r., poz. 1842 ze zm. – dalej "ustawa COVID-19"), uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej przyznania wnioskodawczyni dopłaty do czynszu od [...] lutego 2021 r. do [...] lipca 2021 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i przyznało dopłatę do czynszu w wysokości [...] zł miesięcznie (pkt 1), jednocześnie utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej przyznania dodatku mieszkaniowego (pkt 2). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wskazał, że skoro dochód gospodarstwa domowego wnioskodawczyni wyniósł [...] zł miesięcznie, a najniższa emerytura wynosi [...] zł, zatem w tej sytuacji należy przyjąć wydatki poniesione przez osobę w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego, co stanowi kwotę [...]zł. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu, położonym w S. przy ul. [...]. Lokal ten nie znajduje się w zasobach gminy, dlatego też organ I instancji przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego uwzględnił jedynie wydatki, które byłyby pokrywane, w ramach czynszu, jaki obowiązywałby dla tego lokalu gdyby wchodził on w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Czynsz obliczony za ww. lokal, ustalony tak jak dla lokalu gdyby wchodził on w skład mieszkaniowego zasobu gminy wynosił [...] zł. Pozostałe opłaty przyjęto zgodnie z informacją o wysokości zaliczek miesięcznych, czyli w wysokości [...] zł. W sumie opłaty zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych wyniosły [...] zł. W tych okolicznościach słusznie - zdaniem organu odwoławczego - przyznano wnioskodawczyni dodatek mieszkaniowy w wysokością [...] zł miesięcznie. Natomiast rozważając kwestię dopłaty do czynszu Kolegium zwróciło uwagę, iż z umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej w dniu [...] lutego 2021 r. wynika, iż czynsz najmu strony ustaliły w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę do czynszu stanowi 75% miesięcznego czynszu opłacanego przez najemcę, jednak nie więcej niż [...] zł. Z kolei wysokość dopłaty do czynszu stanowi różnicę między wysokością dodatku mieszkaniowego powiększonego o tę dopłatę a wysokością dodatku mieszkaniowego ustaloną zgodnie z art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Łączna suma wsparcia wynosi zatem [...] zł (tj. 75% czynszu wynoszącego [...] zł), a ponieważ przyznano wnioskodawczyni dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie, to dopłata do czynszu powinna stanowić kwotę [...]zł ([...] zł - [...] zł). Prokurator Rejonowy S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego, wnosząc o uchylenie jej punktu 1. W skardze decyzji tej zarzucił naruszenie art. 15zzzie ust. 4 w zw. z art. 15zzzic ust. 2 ustawy COVID-19 poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia, polegające na wyliczeniu dodatku mieszkaniowego wraz z dopłatą z uwzględnieniem kwoty czynszu z daty wniosku, podczas gdy w rozpatrywanej sprawie należało do wyliczeń uwzględnić kwotę czynszu uiszczanego w dacie 14 marca 2020 r., co miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji doprowadziło do przyznania dodatku mieszkaniowego wraz z dopłatą z przekroczeniem ustawowego limitu, tj. 75% miesięcznego czynszu opłacanego przez najemcę. Prokurator zgodził się z ustaloną zaskarżoną decyzją kwotą dodatku mieszkaniowego, natomiast uznał, że wadliwie wyliczono dopłatę do czynszu. Mianowicie wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2020 r. wnioskodawczyni zawarła umowę najmu lokalu mieszkalnego podłożonego w miejscowości S., przy [...]. Strony przedmiotowej umowy ustalił kwotę czynszu na [...] miesięcznie. Następnie w dniu [...] lutego 2021 r. strona zawarła umowę lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...], gdzie strony ustaliły kwotę czynszu na [...] zł miesięcznie. Prokurator mając na uwadze art. 15zzzid pkt 2 w zw. z art. 15zzzie pkt 3 ustawy COVID-19 stwierdził, że skoro wnioskodawczyni w dacie złożenia wniosku, tj. [...] lutego 2021 r., najmowała inny lokal mieszkalny niż w dniu [...] marca 2020 r., którego czynsz najmu jest wyższy niż uiszczany w dacie [...] marca 2020 r., to tym samym do wyliczeń dodatku mieszkaniowego powiększonego o dopłatę do czynszu należało uwzględnić kwotę czynszu uiszczanego za mieszkanie położone w S., nie zaś w S., a więc w dacie [...] marca 2020 r. W konsekwencji, łączna suma wsparcia na rzecz wnioskodawczyni, nie mogła przekroczyć kwoty [...]złotych miesięcznie, tj. 75% z czynszu wynoszącego [...] złotych. Stąd też dodatek do czynszu, po uwzględnieniu kwoty dodatku mieszkaniowego ([...] zł), winien być przyznany w wysokości [...] złotych miesięcznie, a więc w kwocie wyliczonej przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący, pomimo doręczenia przez Sąd odpisu odpowiedzi na skargę, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Sprawa niniejsza, na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Prokurator Rejonowy S. w S. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten zmienił decyzję Prezydenta Miasta S., przyznającą J. P. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie wraz z dopłatą do czynszu w wysokości [...] zł miesięcznie, za okres od [...] lutego 2021 r. do dnia [...] lipca 2021 r. w ten sposób, że kwota dopłaty do czynszu została zwiększona do kwoty [...]zł miesięcznie. Prokurator wywodził, że decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 15 zzzie ust. 4 ustawy COVID 19, bowiem do obliczenia dopłaty do czynszu przyjęto czynsz z daty złożenia wniosku, a nie z dnia 14 marca 2020 r. Organ podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji w odpowiedzi na skargę wskazał, że dla ustalenia kwoty dopłaty do czynszu przyjął wysokość czynszu uiszczanego przez wnioskodawczynię w okresie, którego dotyczyła decyzja organu I instancji. W badanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż skarżąca ubiegała się o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z dopłatą do czynszu oraz, że spełniała kryteria do ubiegania się o przyznanie tych świadczeń. Nie ulega również wątpliwości, że ustawa COVID 19 przewiduje taką formę pomocy. Kwestią sporną pozostaje prawidłowość obliczenia przez organ II instancji kwoty dopłaty do czynszu. Jako merytoryczną podstawę wydanej decyzji organ I instancji wskazał przepisy art. 15 zzzib – 15 zzzie ustawy COVID-19. Art. 15 zzzib tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że za okres stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonych z powodu COVID-19, dodatek mieszkaniowy, o którym mowa w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 oraz z 2021 r. poz. 11), może zostać przyznany z mocą wsteczną. Zgodnie z ust. 3 przywołanego przepisu dodatek mieszkaniowy przyznaje się z mocą wsteczną, jeżeli osoba uprawniona do dodatku mieszkaniowego we wniosku o przyznanie tego dodatku wskazała okres poprzedzający dzień złożenia tego wniosku jako okres objęty tym wnioskiem. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. 2019 r. poz. 2133 oraz z 2021 r. poz. 11), za okres 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, od którego ma zostać przyznany dodatek mieszkaniowy z mocą wsteczną. Wskazanie okresu poprzedzającego dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jako okresu objętego tym wnioskiem następuje w formie klauzuli dołączanej do tego wniosku i podpisanej przez wnioskodawcę (art. 15 zzzib ust.4). J. P. wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego wraz z dopłatą do czynszu za okres wsteczny od maja 2020 r. do lutego 2020 r. Organ przyjmował od wnioskodawczyni kolejne oświadczenia, w tym dotyczące zawieranych przez nią umów najmu oraz czynszu najmu na dzień [...] marca 2020 r. W jednym z tych oświadczeń, złożonym w dniu [...] marca 2021 r. wnioskodawczyni wskazała, że domaga się "przyznania dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną to jest za okres od [...] lutego do [...] lipca 2021 r." Taki też okres obejmuje wydana przez organ I instancji decyzja. Tak zmodyfikowane żądanie świadczy o tym, że skarżąca domagała się przyznania świadczenia nie za okres wsteczny, ale na przyszłość, co z kolei sugerowałoby, że przepisy ustawy COVID-19 regulujące kwestie związane z przyznaniem dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną nie znajdują tu zastosowania. Z kolei na podstawie art. 15 zzzic ust. 1 ustawy COVID-19 osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 oraz z 2021 r. poz. 11), może zostać przyznany dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, zwaną dalej "dopłatą do czynszu". Wysokość dodatku mieszkaniowego powiększonego o dopłatę do czynszu stanowi 75% miesięcznego czynszu opłacanego przez najemcę, jednak nie więcej niż 1500 zł (ust. 2). Wysokość dopłaty do czynszu stanowi różnicę między wysokością dodatku mieszkaniowego powiększonego o tę dopłatę a wysokością dodatku mieszkaniowego ustaloną zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Wysokość dopłaty do czynszu wskazuje się w decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, przyznającej dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę (ust.3). Na podstawie art. 15 zzzid przywołanej ustawy dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę do czynszu przyznaje się wyłącznie najemcy lub podnajemcy spełniającemu warunki przyznania dodatku mieszkaniowego wynikające z ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, w przypadku, gdy: 1) średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego ubiegającego się o dodatek mieszkaniowy w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, zwanego dalej "wnioskiem o dodatek", jest co najmniej o 25% niższy niż średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego najemcy osiągnięty w 2019 r. oraz 2) ubiegający się o dodatek mieszkaniowy najmował albo podnajmował lokal mieszkalny przed dniem 14 marca 2020 r., oraz 3) ubiegającemu się o dodatek mieszkaniowy nie przysługiwał wcześniej dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę do czynszu. Określone w cytowanym przepisie warunki muszą być spełnione łącznie, przy czym jednym z nich jest, aby wnioskodawca wynajmował albo podnajmował lokal mieszkalny przed dniem 14 marca 2020 r. co ma znaczenie również przy ustalaniu wysokości dopłaty do czynszu. Stosownie bowiem do art. 15 zzzie ust. 4 ustawy COVID-19 wysokość miesięcznego czynszu opłacanego przez ubiegającego się o dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę do czynszu ustala się według stanu na dzień złożenia wniosku o dodatek z adnotacją. W przypadku gdy wysokość miesięcznego czynszu opłacanego w dniu 14 marca 2020 r. jest niższa niż wysokość miesięcznego czynszu opłacanego w dniu składania wniosku o dodatek z adnotacją, wysokość miesięcznego czynszu będącą podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego powiększonego o dopłatę do czynszu ustala się według stanu na dzień 14 marca 2020 r. W takim przypadku dokumenty potwierdzające wysokość miesięcznego czynszu ubiegający się o dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę do czynszu składa według stanu na dzień 14 marca 2020 r. Na gruncie badanej sprawy wnioskodawczyni przed dniem 14 marca 2020 r. wynajmowała inny lokal mieszkalny, aniżeli w dniu złożenia wniosku, a stawka czynszu najmu była niższa aniżeli stawka czynszu opłacanego w dacie złożenia wniosku. Rację ma zatem Prokurator wywodząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze niezasadnie zmieniło decyzję organu I instancji w zakresie przyznania dopłaty do czynszu, zwiększając jej wysokość i przyjmując za podstawę jej ustalenia kwotę czynszu opłacanego przez wnioskodawczynię w dacie złożenia wniosku i w okresie, za który przyznano świadczenie. Art. 15 zzzie ust. 4 ustawy COVID-19 w sposób jasny i precyzyjny określa w jaki sposób należy ustalać wysokość dopłaty do czynszu i przepis ten został prawidłowo zinterpretowany i zastosowany przez organ I instancji. Prokurator domagał się co prawda uchylenia zaskarżonej decyzji wyłącznie co do punktu 2, jednak Sąd wyszedł z założenia, że decyzja dotyczy jednego świadczenia określonego w ustawie jako dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę do czynszu i z tych względów orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości, dodatkowo mając na uwadze również wskazaną wyżej okoliczność, iż w ocenie Sądu nie jest do końca jasne, czy skarżąca domagała się przyznania świadczenia z mocą wsteczną. Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod rozwagę przedstawione w uzasadnieniu wyroku rozważania.