II SA/Sz 1189/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-02-04

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego w zabudowie szeregowej, bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, wymaga zastosowania przepisu § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, a nie § 12 ust. 3 pkt 1, oraz czy organy administracji prawidłowo oceniły kwestię nasłonecznienia i przesłaniania sąsiednich pomieszczeń?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji błędnie zastosowały przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, podczas gdy w przypadku rozbudowy istniejącego budynku należało zastosować § 12 ust. 3 pkt 3. Ponadto, organy nie dokonały prawidłowej oceny kwestii nasłonecznienia i przesłaniania sąsiednich pomieszczeń zgodnie z przepisami § 13 i § 60 rozporządzenia, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego (art. 77 § 1 KPA) i materialnego prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący S. i Z. P. wnieśli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej. Zarzucili naruszenie przepisów dotyczących usytuowania budynku przy granicy działki oraz przepisów o zacienieniu i nasłonecznieniu sąsiednich pomieszczeń. Organy administracji uznały inwestycję za dopuszczalną, powołując się na decyzję o warunkach zabudowy oraz wąską szerokość działki inwestycyjnej, a także analizę nasłonecznienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. P. i Z. P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżących S. P. i Z. P. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2015 r. J.G. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie pozwolenia na rozbudowę od strony ogrodu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego na terenie działki nr [...]. Prezydent Miasta, postanowieniem z [...], nałożył na inwestora obowiązek usunięcia w zakreślonym terminie braków i nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji poprzez uzupełnienie ekspertyzy technicznej o ocenę oddziaływania planowanej inwestycji na budynki sąsiednie, dostarczenie danych technicznych całego budynku po rozbudowie, przedstawienie sposobu zabezpieczenia nieruchomości sąsiednich przy prowadzeniu robót związanych z niniejszą rozbudową, a także odpowiednie oprawienie projektu budowlanego. Zawiadomieniem z [...] r. Prezydent Miasta poinformował strony o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia ewentualnych uwag czy zastrzeżeń. Pismem z dnia 11 maja 2015 r. S. i Z. P., właściciele sąsiedniej działki nr [...] położonej przy, wnieśli sprzeciw do planowanej inwestycji. Zarzucili, że inwestycja doprowadzi do obniżenia wartości ich nieruchomości, ograniczy dostęp światła do ich pokoju, a na pewno umożliwi wzrokową penetrację wnętrza tego pokoju, zaś projekt budowlany nie spełnia wymogów przepisów wskazanych w decyzji o warunkach zabudowy. Oświadczyli także, że nie zgadzają się na jakiekolwiek naruszenie ich nieruchomości i współwłasności w miejscu inwestycji. Pismem z dnia 13 maja 2015 r. Prezydent Miasta zwrócił się do inwestora z prośbą o odniesienie się do zarzutów stawianych przez S. i Z. P. Pełnomocnik inwestora w piśmie z dnia 22 maja 2015 r. oświadczyła, że kwestia spadku wartości nieruchomości sąsiednich nie jest uregulowana ustawą Prawo budowlane, wobec czego nie ma podstaw do poruszania tej kwestii w projekcie budowlanym. Odnosząc się do zarzutu zacieniania wskazała, iż okna znajdującego się w sąsiednim budynku pokoju zwrócone są w stronę północy z lekkim odchyleniem na zachód co powoduje, że w stosunku do tego pokoju nigdy nie były spełnione warunki nasłonecznienia określone w § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W dniach równonocy ( ) w godzinach między [..] ściana ta w ogóle nie jest nasłoneczniona. Wybudowanie zaś projektowanej ściany bocznej o szerokości cm w niewielkim stopniu ograniczy dostęp światła do wspomnianego pokoju. Ponadto zwrócono uwagę, iż zgodnie z przepisem § 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych obowiązek zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia ograniczony jest w stosunku do jednego pokoju w mieszkaniu wielopokojowym, a wobec tego, że budynek skarżących posiada również pokoje z oknami skierowanymi w stronę południa, to przedmiotowa inwestycja nie narusza wspomnianego przepisu § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Pełnomocnik inwestora wskazała, iż wypełnienie balustrady balkonu ma być wykonane z paneli transparentnego poliwęglanu, co z jednej strony zapewnić ma prywatność, a z drugiej ograniczyć zacienianie. Wszelkie roboty budowlane mają zamykać się w granicach działki inwestycyjnej nr . W odniesieniu do zarzutu niezachowania odległości od granicy działki określonych w przepisie § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zwrócono uwagę, że zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 metrów dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. Wobec faktu, że aktualna szerokość działki objętej opracowaniem wynosi metrów, przy opracowywaniu niniejszego projektu skorzystano z ww. przepisu. Decyzją nr [...] r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę od strony ogrodu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego na terenie działki nr [...] , na rzecz J.G. W uzasadnieniu decyzji przytoczono zarzuty S. i Z. P. podniesione w toku postępowania oraz ustosunkowanie się do nich przez projektanta. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli S. i Z. P., zarzucając jej naruszenie art. 8 Kpa w związku z art. 107 § 1 Kpa poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących, naruszenie § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego przewidującego usytuowanie ściany budynku bezpośrednio przy granicy działki a także doprowadzeniu do zacienienia okien pokoju usytuowanego w budynku skarżących. Decyzją z dnia [..] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 oraz 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 19 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118) do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor winien załączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz aktualnym zaświadczeniem projektanta o przynależności do właściwego samorządu zawodowego. Przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek, aby przed wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę dokonał zbadania kompletności projektu budowlanego, zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a także zgodności projektu zagospodarowania terenu z innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W przypadku stwierdzenia przez organ, iż przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja nie spełnia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, nakłada w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości zakreślając w tym celu stosowny termin. Jeżeli wskazane braki lub nieprawidłowości nie zostaną przez wnioskodawcę usunięte w zakreślonym terminie organ jest zobligowany do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jeżeli natomiast inwestor spełnieni wszystkie wymogi, określone w przepisach art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, właściwy organ nie ma innej możliwości i w świetle przepisu art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego musi wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. Przepisami techniczno-budowlanymi są w tym przypadku przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 roku, nr 75, poz. 690 ze zm.), w którym w § 12 określone są minimalne odległości od granicy działki, a w § 13 i § 60 granice przesłaniania i wymogi nasłonecznienia sąsiednich budynków. Przepis § 12 ust. 1 warunków technicznych stanowi, iż co do zasady, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 metry - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, albo 3 metry w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych przewiduje jednak wyjątki od powyższej zasady. I tak zgodnie z przepisem § 12 ust. 2 warunków technicznych możliwe jest sytuowanie budynków ścianami bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy. Inny wyjątek zawarty jest w § 12 ust. 3 pkt 1 warunków technicznych, zgodnie z którym dopuszcza się sytuowanie budynków ścianami bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli działka budowlana ma szerokość mniejszą niż 16 metrów. W niniejszej sprawie występują, zdaniem organu odwoławczego, dwie podstawy uprawniające do zaprojektowania ściany budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr [...], należącą do Z. i S. P., po pierwsze dlatego, że możliwość usytuowania projektowanej ściany bezpośrednio przy granicy działki przewidziana została w decyzji Prezydenta Miasta Nr [...]r. o warunkach zabudowy, a po drugie z uwagi na tzw. szczupłość działki - działka inwestycyjna nr ma metrów szerokości. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, w ocenie Wojewody, iż przedmiotowa inwestycja zaprojektowana została zgodnie z wymogami § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, ponieważ możliwość usytuowania ściany bezpośrednio przy granicy działki wynika zarówno z decyzji o warunkach zabudowy, jak i z uwagi na wspomnianą szczupłość działki. Uznanie za zasadną argumentacji prezentowanej przez skarżących prowadziłoby do sytuacji, w których w zabudowie szeregowej niedopuszczalna byłaby jakakolwiek rozbudowa. Zdaniem organu odwoławczego, § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych obejmuje trzy odmienne przypadki, w których prawodawca dopuszcza sytuowanie budynków mieszkalnych przy granicy działki, które można stosować względem siebie niezależnie. Jeżeli więc spełniona została przesłanka określona w pkt 1 powyższego przepisu, to nie ma już obowiązku stosowania wymogów określonych w pkt 2 czy 3. Odnosząc się do zarzutu zacieniania organ II instancji wskazał, że stosowne przepisy normują kwestie nasłonecznienia, a także zacieniania, rozumianego jako przesłanianie bezpośredniego światła słonecznego, a nie jako światła dziennego w ogóle. Zgodnie z przepisem § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do m, (...), 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że budynek musi zostać zaprojektowany w taki sposób i w takiej odległości, aby nie przesłaniać budynku znajdującego się na sąsiedniej działce i aby budynek ten posiadał odpowiednie nasłonecznienie. Zbadanie, czy sąsiedni budynek nie jest ponadnormatywnie przesłaniany wymaga przeanalizowania w pierwszej kolejności czy w niniejszej sprawie w ogóle będziemy mieli do czynienia ze zjawiskiem przesłaniania, np. z uwagi na usytuowanie budynków względem stron świata. Ponadto w myśl § 60 ust. 2 warunków technicznych w mieszkaniu wielopokojowym wymóg zachowania odpowiedniego nasłonecznienia ogranicza się co najmniej do jednego pokoju. Budynek inwestora, tak jak i budynek skarżących, stanowi element zwartej zabudowy szeregowej. Z projektu zagospodarowania terenu badanej inwestycji wynika, iż istniejący budynek ma zostać rozbudowany od strony ogrodu, która to cześć zwrócona jest w stronę północy z lekkim odchyleniem na zachód. Z załączonej do akt sprawy analizy nasłonecznienia wynika, iż w dniach równonocy (tj. ) w godzinach między [..] okna pomieszczeń w ścianie budynku skarżących od strony ogrodu w ogóle nie znajdują się w polu nasłonecznienia. Stwierdzić zatem należy, iż zrealizowanie przedmiotowej inwestycji nie wpłynie na ograniczenie nasłonecznienia omawianych pomieszczeń. W budynku skarżących pomieszczenia posiadają okna zarówno od strony północnej, jak i w ścianie frontowej ( ) skierowanej w stronę południa z lekkim odchyleniem na wschód. Mając więc na względzie przepis § 60 ust. 2 warunków technicznych, pozwalający na ograniczenie wymogu nasłonecznienia do jednego pomieszczenia, z uwagi na posiadanie przez skarżących pomieszczeń z oknami skierowanymi w stronę południową, z której to strony nie będzie prowadzona inwestycja, stwierdzić należy, w ocenie organu II instancji, że wymóg posiadania odpowiedniego nasłonecznienia został spełniony. Z powyższej analizy projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji pod kątem zgodności z przepisami §§ 12, 13 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wynika, iż przepisy te zostały spełnione. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwego samorządu zawodowego, a także decyzję Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] r. o warunkach zabudowy. W związku ze spełnieniem przez inwestora wszystkich wymogów zawartych w przepisach art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego, w myśl przepisu art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie było, zdaniem Wojewody, podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r. S. i Z. P. złożyli skargę na ww. decyzję Wojewody ego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: - przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, tj. art. 107 § 1 Kpa poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżących, a przede wszystkim ze względu na niedopełnienie obowiązku wynikającego z treści art. 77 § 1 Kpa, co skutkowało błędną oceną materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, a to z uwagi na przyjęcie, że przedstawione przez inwestora wyliczenia znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości, - przepisów prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie w sprawie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zamiast § 12 ust. 3 pkt 3 tego aktu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji zezwalającej inwestorowi na podjęcie działań niezgodnych z obowiązującymi przepisami prawnymi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. uczestnik postępowania J.G. złożył pismo procesowe stanowiące odpowiedź na zarzuty podniesione w skardze, do którego załączony została analiza graficzna przesłaniania budynku skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględniając przy tym regulację zawartą w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że Sąd uwzględni złożoną skargę, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie od strony ogrodu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego na działce nr [..]. Istotą zawisłego sporu jest ustalenie, czy planowana inwestycja jest dopuszczalna w świetle § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Strona skarżąca wywodzi, iż w orzekające w sprawie organu administracji dokonały wadliwej wykładni tego przepisu, w wyniku czego uwzględniono wniosek inwestora. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę właściwe organy architektoniczno – budowlane zobowiązane są, stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, do sprawdzenia zgodności załączonego do wniosku projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. I tak, w § 12 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) określone zostały warunki usytuowania budynków w stosunku do granicy z działką sąsiednią, mające na celu zapewnienie podstawowych warunków użytkowych i bezpieczeństwa w zabudowie, w korelacji do innych przepisów rozporządzenia, dotyczących oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13) i nasłonecznienia określonych pomieszczeń (§ 60) oraz bezpieczeństwa pożarowego (§ 271 i 273), z uwzględnieniem prawidłowości zabudowy danej działki oraz obszaru jej oddziaływania na teren działek sąsiednich, poprzez wskazanie minimalnych odległości usytuowania planowanego budynku od granicy z działką sąsiednią. Równocześnie, prawodawca w przepisie § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia dopuścił odstępstwa od powyższych zasad umożliwiając, w zabudowie jednorodzinnej, m.in.: - sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż m - rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Analiza powyższych przepisów rozporządzenia prowadzi do stwierdzenia, że w zabudowie jednorodzinnej, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż m można sytuować, a więc zbudować nowy budynek w granicy działki. Natomiast warunkiem rozbudowy już istniejącego na takiej działce budynku, usytuowanego w granicy działki jest to, aby na skutek rozbudowy nie doszło do zmiany jego wymiarów w pasie przygranicznym o szerokości m. Zdaniem organów orzekających, w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis § 12 ust. 3 pkt 1, jednak, w ocenie Sądu, stanowisko to nie znajduje uzasadnienia w świetle ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego. Jak już bowiem wyżej wskazano planowana inwestycja, dla której udzielone zostało pozwolenie na budowę, polega na rozbudowie już istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nie zaś sytuowania nowego budynku, stąd uznać należy, że podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie winien być cytowany wyżej przepis § 12 ust. 3 pkt 3. Podkreślić bowiem należy, że w świetle regulacji zawartej w § 12 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia przy projektowanej rozbudowie, szerokość działki, na której znajduje się budynek, nie ma znaczenia. Innymi słowy, pkt 3 unormowania zawartego w powołanym § 12 ust. 3 dotyczy wszystkich wymienionych w nim rodzajów inwestycji, prowadzonych zarówno na działkach szerokich, jak i na działkach o szerokości mniejszej niż 16m (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2024/11). Ponadto, wskazać należy, że jak wynika z treści powołanego § 12 ww. rozporządzenia, na organach orzekających w rozpatrywanej sprawie ciążył obowiązek dokonania oceny prawidłowości rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego również w kontekście § 13 tego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwić naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do m, b) m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60 (ust. 1). Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). Przepis ten, dla dokonania prawidłowej oceny, o której mowa powyżej, wymaga ustalenia wskazanego w nim kąta i sytuacyjnego odniesienia się do niego obiektów przesłanianego i przesłaniającego. Zaniechanie dokonania takiej oceny narusza treść art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a wyraz temu winien dać, w myśl art. 107 § 3 K.p.a., w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem, organy orzekające w sprawie, dokonując analizy przesłaniania pomieszczeń w budynku należącym do skarżących, wskazanych wyżej ustaleń nie dokonały. Jednocześnie, podkreślić należy, że w znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy projekcie dotyczącym rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego brak jest zarówno części tekstowej, jak i części graficznej analizy spełnienia wymogu naturalnego oświetlenia przedmiotowych pomieszczeń, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie wspomnianych wyżej ustaleń w kontekście spełnienia wymogów, o którym mowa w § 13 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza również przepis § 60 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy () w godzinach (ust. 1), przy czym w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju (...) - ust. 2. Podkreślenia wymaga, że pomieszczeniem podlegającym analizie nasłonecznienia na podstawie cytowanego § 60 ww. rozporządzenia jest pokój mieszkalny, nie zaś – jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia – jakiekolwiek pomieszczenie, którym może być zarówno pokój mieszkalny, jak i np. kuchnia, łazienka, czy też przedpokój. Tym samym, uznać należy, że organ odwoławczy co najmniej przedwcześnie stwierdził, że wymóg zachowania odpowiedniego nasłonecznienia pomieszczeń będących pokojami mieszkalnymi, znajdującymi się w budynku należącym do skarżących, został spełniony. Bez znaczenia natomiast dla rozstrzygnięcia pozostaje podniesiony w skardze zarzut obniżenia wartości nieruchomości skarżących, gdyż kwestia ta wykracza poza przedmiot sprawy i należy do właściwości sądów powszechnych. Organ wydający pozwolenie na budowę nie jest upoważniony żadnymi przepisami do analizy wzrostu lub spadku wartości nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, a tym samym do ustosunkowywania się do subiektywnych odczuć właścicieli nieruchomości objętych obszarem oddziaływania obiektu. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, albowiem nie zostały wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, jak również nie znalazły one odzwierciedlenia w uzasadnieniach tych decyzji, czym naruszono przepisy art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., a to z kolei powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit..a i lit..c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ponownym postępowaniu organy winny mieć na względzie zaprezentowaną przez Sąd wykładnię przepisów w zakresie wyżej wskazanym i dać temu wyraz oceniając przedłożony przez inwestora projekt budowlany. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), który to przepis ma zastosowanie w sprawie zgodnie z postanowieniem § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło