II SA/Sz 119/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-05-13

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu gastronomicznego, który został wybudowany samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomimo twierdzeń skarżących o przebudowie istniejącego obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym datę wybudowania obiektu gastronomicznego. Stwierdzono, że obiekt został wybudowany samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, a nie jedynie przebudowany. Ponieważ obiekt nie spełniał wymogów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jego legalizacja w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego była niemożliwa, co obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu gastronomicznego "R.", wybudowanego samowolnie bez pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że obiekt został jedynie przebudowany i że data jego powstania jest kluczowa dla oceny legalności. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że obiekt został wybudowany w nowym kształcie w 2007 r. bez wymaganego pozwolenia, a próba legalizacji nie powiodła się z uwagi na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. i K. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. i K. G. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...], nakazującej M. i K. G.: 1. rozebrać obiekt gastronomiczny "R." wybudowany w [...]r. bez pozwolenia na budową, na dz. nr [...], położonej w [...], ponieważ nie został spełniony obowiązek nałożony postanowieniem PINB nr [...] z dnia [...]r. polegający na dostarczeniu do PINB, w wyznaczonym terminie do dnia [...]r. niezbędnych dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy - Prawo budowlane, w celu doprowadzenia wstrzymanych robót budowlanych oraz wybudowanego samowolnie obiektu gastronomicznego do stanu zgodnego z prawem i uzyskania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego; 2. uporządkować teren po rozbiórce obiektu gastronomicznego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Inspektor Nadzoru Budowlanego, przeprowadził w dniu [...]r. oględziny działki nr [...] znajdującej się w miejscowości [...]i wchodzącej w skład kompleksu usługowo-handlowego Targowiska Gminnego "C.". W protokole oględzin zapisano, m. in., że na przedmiotowej działce znajduje się budynek restauracji "R.", który wybudowany został w [...]r. K. G., uczestniczący w oględzinach, oświadczył, że obiekt został zbudowany przez niego i M. G. w oparciu o projekt budowlany uzgodniony z dyrektorem Targowiska "C.". K. G. oświadczył, że nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego. W protokole oględzin przedmiotowy obiekt budowlany został opisany jako obiekt na planie sześciokąta, o konstrukcji drewnianej, składający się z sali konsumpcyjnej z zapleczem socjalnym i kuchnią oraz letnią wiatą konsumpcyjną na planie prostokąta. Podano, że obiekt wyposażony został w instalację elektryczną i wodnokanalizacyjną, a ogrzewany jest kominkiem stojącym w centralnej części sali konsumpcyjnej oraz panelami elektrycznymi. Dach restauracji pokryto gontem bitumicznym, a dach wiaty blachą. W protokole zapisano, że działka, na której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany stanowi własność "R." i jest dzierżawiona przez Spółkę "C.", a następnie przez M. G. W oparciu o poczynione ustalenia organ powiatowy, postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, nakazał M. i K. G. wstrzymać roboty budowlane związane z budową ww. obiektu budowlanego, użytkowanego jako Restauracja "R." oraz przedłożyć, w terminie do dnia [...]r., zaświadczenie Burmistrza o zgodności budowy przedmiotowego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku. Ponieważ zobowiązani nie wykonali czynności nakazanych ww. postanowieniem PINB z dnia [...]r., organ ten, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, wydał przytoczoną na wstępie decyzję z dnia [...]r. nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Odwołanie od ww. decyzji PINB złożyli M. i K. G., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją postanowienie oparte zostały na błędnym materiale dowodowym, zastosowana została niewłaściwa podstawa prawna oraz, że w poprzedzającym decyzję postanowieniu zawarto niewłaściwy zakres obowiązków. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący podali, że podana do protokołu oględzin data nie dotyczy zakończenia budowy, a rozpoczęcia przygotowania do rejestracji działalności gospodarczej i uzyskania koncesji na handel alkoholem. Zdaniem skarżących PINB powinien wystąpić do innych organów administracji i podmiotów prawnych, np. do zarządcy terenu, celem należytego ustalenia okoliczności powstania obiektu. Skarżący podali, że wniosek do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej złożony został w [...]r., kiedy roboty budowlane związane z przystosowaniem obiektu do planowanej działalności gastronomicznej były już dawno zakończone. Skarżący podnieśli, iż Urząd Rejonowy, decyzją z dnia [...]r., nr [...], udzielił Spółce Cywilnej " C." - R. C. i K. I. z siedzibą w [...]pozwolenia na użytkowanie Targowiska Gminnego w [...], zlokalizowanego na działkach nr: [...]oraz części działki nr [...] położonych w [...]. Skarżący stwierdzili, że w miejscu, gdzie obecnie stoi przedmiotowy obiekt, istniał obiekt budowlany o podobnej funkcji. M. i K. G. wskazali, że wobec powyższego w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane, który odnosi się do obiektów wzniesionych, a nie przebudowanych, lecz przepisy art. 50 i 51 tej ustawy, odnoszące się do robót budowlanych w istniejącym obiekcie. Skarżący podali też, że Prokuratura Rejonowa, w toku postępowania karnego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, toczącego się w I kwartale br., ustaliła, że roboty zostały zakończone w [...]r. Nawiązując do tego argumentu skarżący stwierdzili, że data wzniesienia obiektu budowlanego ma kluczowe znaczenie w kwestii określenia zgodności inwestycji z przepisami zagospodarowania przestrzennego, a w przedmiotowej sprawie zapis planu miejscowego obowiązującego do końca [...]r. dopuszczał funkcję targową na terenie objętym postępowaniem. Swój pogląd w przedmiotowej sprawie wyraził także Burmistrz Gminy, reprezentowany przez adwokata S. R. W piśmie z dnia [...]r. wskazano na sprzeczność oświadczenia, jakie K. G. złożył do protokołu oględzin, podając, iż budowę przedmiotowego budynku zakończono w [...]r. z treścią odwołania, wskazującą na to, iż obiekt ten został tylko przebudowany. Stwierdzenie, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie "Targowiska Gminnego" Spółce "C." miałoby oznaczać, iż przedmiotowy obiekt jest legalny, oznaczałoby, że każdy na terenie tego targowiska może wybudować co chce nie dbając o przestrzeganie prawa. Podkreślono też, że nie ma powodu rozpatrywać przedmiotowej sprawy, gdyż nie ma potrzeby powtarzania postępowania w całości lub w znacznej części. Ponadto wskazano na niezasadność zarzutów podniesionych przez skarżących oraz stwierdzono, iż wydanie zaskarżonej decyzji nie spowodowało naruszenia zarówno przepisów proceduralnych, jak i prawa materialnego. Ponadto w piśmie z dnia [...]r. pełnomocnik Burmistrza Gminy odniósł się do pism: "C." Z. C. i S-ka Spółka Jawna w [...]z dnia [...]r., podpisanego przez T. S. oraz M. i K. G. z dnia [...]r., jak również do załączonych do tych pism kopii umowy z [...] r. zawartej pomiędzy ww. Spółką i M. i K. G. Wskazano, że oświadczenie podpisane przez T. S. "nie wytrzymuje porównania z zawartością (jasną treścią) mapek" przedłożonych przez niego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozparzeniu odwołania w oparciu o akta sprawy, wyjaśnił, że jak wynika z materiałów dowodowych załączonych do akt organu pierwszej instancji, do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego, z dnia [...]r., nr [...], udzielającej spółce Cywilnej "C." - R. C. i K. I. z siedzibą w [...]pozwolenia na użytkowanie Targowiska Gminnego w [...], zlokalizowanego na działkach nr: [...], załączono m. in. inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, na której, na działce nr [...] naniesiony jest tylko jeden obiekt budowlany, oznaczony liczbą "[...]", opisaną w legendzie jako biuro targowiska. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż ww. decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. nie dotyczyła przedmiotowego obiektu budowlanego. Jednocześnie z ustaleń poczynionych przez PINB, jednoznacznie wynika, iż nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu. Ponieważ jednak skarżący w odwołaniu podnoszą, iż przedmiotowy obiekt budowlany powstał w wyniku przebudowania obiektu budowlanego wcześniej już wybudowanego na ww. działce nr [...], organ odwoławczy uznał, że dla zgodnego z prawem załatwienia niniejszej sprawy konieczne jest ustalenie czy na przedmiotowej działce istniał obiekt, w wyniku przebudowy którego powstał przedmiotowy obiekt użytkowany jako zakład gastronomiczny Restauracja "R.", a w przypadku ustalenia, że obiekt taki istniał, ustalenie w jakim czasie został on wybudowany oraz w jakim zakresie dokonano ewentualnej przebudowy. Ustalenie powyższego wymagane byłoby ze względu na ustalenie prawidłowego trybu postępowania w sprawie przedmiotowego obiektu budowlanego. Ponieważ inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza załączona do ww. decyzji z dnia [...]r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie dotyczyć może tylko obiektów budowlanych wybudowanych na terenie ww. Targowiska przed dniem [...]r., oznacza to, iż obiekt budowlany, w wyniku przebudowy którego powstał obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania, mógł powstać w szczególności po dniu [...]r. a przed dniem [...]r., tj. przed dniem wejścia w życie obowiązującej, przywołanej na wstępie ustawy z 1994 r. Prawo budowlane. Ponieważ zaś z przepisów art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy Prawo budowlane wynika, iż do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), konieczne było ustalenie czy obiekt budowlany opisany przez organ powiatowy jako Restauracja "R." powstał w wyniku przebudowania obiektu budowlanego wybudowanego przed dniem [...]r. W celu wyjaśnienia powyższego organ pismami z dnia [...]r. i z dnia [...]r. wystąpił do "C." Z. C. i S-ka Spółki Jawnej w [...], jako zarządcy terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, oraz do M. i K. G., o przekazanie tut. organowi uwierzytelnionych kopii umów, których przedmiotem było udostępnienie innym osobom (dzierżawa, oddanie w użytkowanie) części ww. działki nr [...], na której obecnie znajduje się opisany powyżej obiekt "Restauracja R.", w celu ustalenia czy umowy te dotyczyły udostępnienia samego gruntu czy też ich przedmiotem było udostępnienie także obiektu budowlanego usytuowanego na ww. działce nr [...]. M. i K. G., przy piśmie z dnia [...]r. przedłożyli kopie umowy z [...] r., która w § 1 stanowi, że: "Wynajmujący oświadcza, że prowadzi targowisko gminne w [...] i w związku z tym oddaje w użytkowanie powierzchnię pod kontener handlowy typ [...] oznaczony numerem ewidencyjnym [...] położony na targowisku (...)." Do ww. pisma załączono tylko kopię ww. umowy, przedłożoną przez M. i K. G. Z kolei pełnomocnik Burmistrza Gminy w ww. piśmie z dnia [...]r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych do tego pisma: uwierzytelnionego odpisu mapki spornego terenu sporządzonej w roku [...], uwierzytelnionego odpisu karty rejestracji wtórnika, który stwierdza stan faktyczny na spornej działce na dzień [...]r. oraz uwierzytelnionego odpisu mapki spornego terenu, na której jest już naniesiony sporny obiekt. Z analizy ww. dokumentów wynika, iż na mapie sporządzonej przez uprawnionego geodetę mgr inż. M. R., aktualnej na dzień [...]r. nie jest naniesiony obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania. A zatem uznać należy, że do dnia [...]r. na działce nr [...] w miejscu, w którym obecnie znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, użytkowany jako zakład gastronomiczny, nie był usytuowany żaden obiekt budowlany. Przedmiotowy obiekt, opisany jako Restauracja "R." lub obiekt budowlany, w wyniku przebudowy którego powstała przedmiotowa restauracja musiał zatem zostać wybudowany po dniu [...]r. Biorąc zatem pod uwagę, że samowolne wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego po dniu [...]r.) jest bezsporne, oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy obowiązującej ustawy - Prawo budowlane. Od początku obowiązywania ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, przepis art. 28 stanowił, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki wskazane w przepisach art. 29-31 nie obejmowały, ani też nie obejmują swoim zakresem budowy takich obiektów budowlanych, jak przedmiotowy. Oznacza to, iż PINB zasadnie przeprowadził przedmiotowe postępowanie na podstawie przepisów art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, regulujących sprawy wybudowania obiektów budowlanych, których budowa wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, a które wybudowane zostały bez uzyskania takiego pozwolenia. Przepis art. 48 ust. 1-4 ww. ustawy Prawo budowlane, stanowi: " 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1". Zobowiązani nie wykonali w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych na nich postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Zatem organ powiatowy obowiązany był, zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami art. 48 ust. 4 i 1 cyt. ustawy Prawo budowlane, wydać nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że jeżeli nawet skarżący wybudowali przedmiotowy obiekt budowlany poprzez przebudowę wcześniej wybudowanego obiektu, to nastąpiło to bez uzyskania wymaganego przepisami art. 28 obowiązującej ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy zaznaczył również, iż nie uznał za wiarygodne informacji zawartych w piśmie "C." Z. C. i S-ka Spółki Jawnej w [...]z dnia [...]r., podpisanym przez T. S., gdyż z informacji tych wynika, że w miejscu obecnego usytuowania Restauracji R. mógł się znajdować tylko obiekt budowlany będący kontenerem, a zatem nie związany z gruntem, podczas gdy przedmiotowy obiekt budowlany to budynek. Nie jest zaś możliwe takie przebudowanie obiektu budowlanego-kontenera, aby powstał z niego budynek. Ponadto z ww., przedłożonych kopii umowy zawartej w dniu [...]r., wynika, że jej przedmiotem była "powierzchnia pod kontener" nie zaś obiekt budowlany. Biorąc ponadto pod uwagę informacje wynikające z przedłożonego przez pełnomocnika Burmistrza Gminy odpisu mapy, uznać należy, iż zawarta w omawianym piśmie informacja jakoby "lokal gastronomiczny, stanowiący obecnie własność Państwa M. i K. G. (obecna nazwa Restauracja R.), zlokalizowany na działce nr [...], będącej częścią targowiska w [...]istnieje od [...] r." nie jest wiarygodna. Odnosząc się do opisanego przez adwokata S. R. podejrzenia popełnienia czynów, o których mowa w artykułach 271 i 272 Kodeksu karnego, organ wyjaśnił, że nie dopatrzył się znamion przestępstw opisanych w tych przepisach. Jednakże egzemplarz niniejszej decyzji zostaje przekazany do wiadomości Prokuratury Rejonowej, jako organu właściwego do rozpatrzenia ww. zarzutów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej opisaną decyzję M. i K. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, zarzucając podjętym w sprawie orzeczeniom oparcie ich na błędnym materiale dowodowym oraz na zastosowaniu niewłaściwej podstawy prawnej i niewłaściwego zakresu obowiązków w postanowieniu. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, że podana w trakcie kontroli w dniu [...]r. data "[...]r." dotyczyła nie – zakończenia budowy, a rozpoczęcia przygotowania do rejestracji działalności gospodarczej i uzyskania koncesji na handel alkoholem. Skarżący podnieśli również, że Prokuratura Rejonowa w toku postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych ustaliła, że roboty te zostały zakończone w [...]r., zaś w umowie wynajmu gruntu zawartej ze Spółką "C." nie mogło być mowy o kontenerze, bowiem nie stanowił on własności Spółki, w związku z tym nie mogła ona nim dysponować. Ponadto, z inwentaryzacji powykonawczej załączonej do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wynika wprawdzie, że na mapie widnieje tylko jeden obiekt budowlany oznaczony jako biuro budynku, jednakże nie stanowi to dowodu, że w terminie od [...]r. do [...]r. nie powstały na terenie targowiska zabudowania kontenerowe, które były w późniejszym czasie przebudowywane. W tym czasie istniała także praktyka nienanoszenia na mapę zasadniczą obiektów niezwiązanych trwale z gruntem, a jedynie obiektów murowanych. Skarżący nie kwestionują, że samowolnie wykonali roboty budowlane, jednak ich zdaniem, data zakończenia przedmiotowych robót oraz ustalenie, w jakiej formie obiekt istniał wcześniej, mają kluczowe znaczenie dla sprawy. Wskazują ponadto, że obecnie na tym terenie obowiązuje nowy plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego, który wyklucza tego rodzaju zabudowę, a przewiduje otwarte tereny zielone. Zatem legalizacja w oparciu o obowiązujące prawo miejscowe nie jest obecnie możliwa. Natomiast w postanowieniu o wstrzymaniu robót i nakazie wykonania obowiązków związanych z przedmiotowym obiektem, zobowiązano skarżących do przedłożenia zaświadczenia o zgodności z obowiązującym planem miejscowym, a nie z przepisami z daty zakończenia robót. Zgodnie z zasadą zaufania obywateli do organów Państwa legalność obiektu budowlanego może być oceniona jedynie w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie jego budowy. Tym samym powyższe postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik Gminy, w piśmie z dnia [...]r., również wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu [...]r. skarżący poparli skargę i wyjaśnili, że kontener, który stał od [...] r., został obudowany konstrukcją drewnianą, w wyniku czego pod koniec [...] r. powstał sporny obiekt. Wszelkie prace budowlane uzgadniane były z kierownikiem targowiska oraz pracownikiem urzędu rejonowego w [...]. Wygląd obiektu zmieniał się – obecnie jest to restauracja. W [...] r. skarżący dostał zezwolenie na sprzedaż alkoholu i rzetelnie płaci wszystkie podatki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Podstawowym obowiązkiem organów administracyjnych rozpoznających sprawę jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co winno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Prowadząc postępowanie w przedmiocie dokonania samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego mają więc obowiązek ustalić, jakie prace budowlane w przedmiotowym obiekcie zostały wykonane, zakwalifikować je z punktu widzenia ustawowych definicji zawartych w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), następnie stwierdzić wymogami jakich prawnych działań winny one być poprzedzone i w końcu skontrolować, czy inwestor te wymogi spełnił. Dopiero wówczas można ocenić, czy dokonano samowoli budowlanej i podjąć adekwatne do sytuacji środki prawne. Zdaniem Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji spełniły powyższe warunki. Stan faktyczny sprawy został rzetelnie ustalony, a jego podstawą jest sporządzony z udziałem skarżącego protokół oględzin nieruchomości (działka nr [...] w [...]), na której usytuowany jest obiekt gastronomiczny "Restauracja R.", decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. nr [...], jak również mapa przedmiotowego terenu sporządzona przez uprawnionego geodetę, aktualna na dzień [...]r. oraz pisma skarżących z dnia [...] r. i T. S. z dnia [...]r. i dołączona do nich kopia umowy najmu z [...]r. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że budynek restauracji został wybudowany w [...]r. bo budowa to także rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Powyższe wynika przede wszystkim z wyjaśnień skarżącego udzielonych podczas oględzin obiektu w dniu [...]r., ale również z postanowień umowy najmu z [...]r., mocą której została oddana w użytkowanie skarżącemu powierzchnia pod kontener handlowy, oraz z mapy przedmiotowego terenu sporządzonej przez uprawnionego geodetę, z której wynika, że do dnia [...]r. na działce nr [...] w miejscu, w którym znajduje się obiekt budowlany opisany jako "Restauracja R.", nie był usytuowany żaden taki obiekt. W świetle powyższego Sąd nie podziela zarzutów skargi, że organy orzekające w sprawie nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie dokonały jego właściwej oceny w celu ustalenia, kiedy powstał w obecnym kształcie przedmiotowy obiekt. Przeciwnie, uznać należy, że okoliczność wybudowania budynku restauracji została przez organy nadzoru budowlanego dostatecznie wyjaśniona i udowodniona. Przyjęcie zatem, że powstanie przedmiotowego obiektu w obecnym kształcie nastąpiło w [...]r. – jak wynika z wyjaśnień skarżącego złożonych do protokołu oględzin z dnia [...]r., powoduje, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy obowiązującej ustawy – Prawo budowlane. Jednocześnie, wskazać należy, że z treści umowy najmu z dnia [...]r., wynika, że wynajmujący - prowadzący targowisko gminne w [...]- oddał skarżącemu w użytkowanie powierzchnię pod kontener handlowy typ [...]. Tymczasem "Restauracja R.", będąca przedmiotem decyzji o rozbiórce, jest obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem, który nie mógł powstać – jak twierdzą skarżący – w wyniku przebudowy kontenera, lecz na skutek wykonania robót budowlanych, które doprowadziły do wybudowania innego, nowego obiektu budowlanego. Stosownie do art. 3 pkt 6 powołanej wyżej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę oraz nadbudowę obiektu budowlanego. Roboty budowlane, jak stanowi art. 28 ust 1 ustawy, można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W rozpatrywanej sprawie, poza sporem pozostaje okoliczność, że roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego, użytkowanego jako zakład gastronomiczny "Restauracja R.", opisanego w protokole oględzin jako obiekt na planie sześciokąta, o konstrukcji drewnianej, składający się z sali konsumpcyjnej z zapleczem socjalnym i kuchnią oraz letnią wiatą konsumpcyjną na planie prostokąta, wyposażony w instalację elektryczną i wodnokanalizacyjną i ogrzewany kominkiem stojącym w centralnej części sali konsumpcyjnej oraz panelami elektrycznymi, zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zaistniał zatem stan faktyczny wyczerpujący hipotezę normy art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. W przepisie tym nałożony jest obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten jednak można zastosować dopiero wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, o których mowa w ust. 2 i 3 nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 48 ust. 2 stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem (na które nie przysługuje zażalenie) prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie to wydaje się bez względu na stopień zaawansowania robót, a więc również w przypadku gdy roboty zostały już faktycznie zakończone. W postanowieniu tym organ nadzoru budowlanego jest obowiązany ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym przez siebie terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Dokumentami, o których mowa powyżej (w pkt 2), są: 1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, 2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 3) dodatkowe dokumenty określone w ustawie w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych, a także obiektów mogących stwarzać szczególne zagrożenie dla użytkowników. Niespełnienie przez inwestora przedstawionych powyżej obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z ust. 1 omawianego artykułu (ust. 4). Przedłożenie natomiast w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych (jeżeli budowa została zakończona, to tylko o zatwierdzenie projektu) i umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, określonej w art. 49 ustawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że inwestor, postanowieniem z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, zobowiązany został do przedłożenia w terminie do dnia [...]r. stosownej dokumentacji w celu dokonania legalizacji budowy tj. zaświadczenie Burmistrza o zgodności budowy przedmiotowego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku. Przez pojęcie "obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego", o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie rozstrzygania przez właściwy organ, nie zaś – jak podnoszą strony w skardze – tenże plan obowiązujący w dacie powstania obiektu budowlanego. Przesłanka określona w ust. 2 pkt 1 a art. 48 została sformułowana bowiem w czasie teraźniejszym, co oznacza, że skutki samowoli należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji Tymczasem, w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części miejscowości [...], zatwierdzony Uchwałą nr XXIV/214/08 Rady Miejskiej w Cedyni z dnia 24 listopada 2008 r., z zapisów którego wynika, że dla działki nr [...], na której zlokalizowany jest obiekt budowlany podlegający rozbiórce, utworzono teren oznaczony symbolem [...]przeznaczony pod obsługę komunikacji z zielenią izolacyjną. Powyższe oznacza że, przedmiotowy obiekt nie jest zgodny z zapisami wyżej wymienionego planu, co w konsekwencji powoduje, że jego legalizacja w oparciu o art. 48 ust. 2 pkt 1a ustawy - Prawo budowlane nie była możliwa, a obowiązkiem organów nadzoru budowlanego, w tak ustalonym stanie faktycznym, było nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Podnieść przy tym należy, że o konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa a nie uznanie organu nadzoru budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżących o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej i powodów wybudowania obiektu budowlanego. Racje społeczne, w tym sytuacja materialna, zdrowotna strony, skutki finansowe wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, fakt występowania niezalegalizowanej samowoli budowlanej u sąsiadów, nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego nieznającego odpowiednika art. 5 kodeksu cywilnego (vide: wyrok NSA z 9 maja 2000 r., IV SA 418/98, Lex nr 77639, wyrok WSA w Warszawie z 14 lipca 2004 r., IV SA 278/03, Lex nr 158857). W sprawie została umożliwiona skarżącym legalizacja samowoli budowlanej, która na skutek niezłożenia przez nich wymaganej dokumentacji pozostała niewykorzystana. Jednocześnie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżących, w niniejszej sprawie, brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Wskazane przepisy znajdują zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust.1 i art. 49 b ust.1 ustawy Prawo budowlane oraz tych wszystkich robót budowlanych, które wykonywane są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie dla środowiska, albo prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu lub przepisach prawa , bądź wykonywane są na podstawie nieprawidłowo dokonanego zgłoszenia. Zatem w hipotezie art. 50 mieszczą się obiekty niewymagające ani pozwolenia, ani zgłoszenia oraz, że art. 50 ust.1 pkt 1 odnosi się do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 tego prawa (np. rozbiórka lub remont obiektu budowlanego). Do samowolnie realizowanych robót budowlanych, niebędących budową zaliczyć należy w myśl regulacji art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Analiza i zestawienie terminów remontu, montażu i przebudowy z pojęciem budowy prowadzi do wniosku, że w przypadku samowolnie realizowanych robót budowlanych niebędących budową chodzi o roboty budowlane polegające na przetworzeniu obiektu lub jego części już istniejących, nie zaś na stworzeniu obiektu lub jego części od nowa. Z powstaniem nowego obiektu budowlanego mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Wykonywane roboty budowlane nie były związane z przebudową (jak twierdzą skarżący), bowiem przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji: w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło