II SA/Sz 1194/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału działek o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania - z wniosku J. K. - w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie nr [...] [...]. Kolegium uznało, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wniesione przez osobę pozbawioną przymiotu strony. Kolegium nie stwierdziło także podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. J. K. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że jej zdaniem nabyła do nieruchomości prawa rzeczowe poprzez zasiedzenie, choć zgadza się z tym, że nie jest ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zainteresowana podała, że podział nieruchomości nosi znamiona przestępstwa oraz, że wnosiła do Zakładu Nieruchomości o zmianę sposobu podziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji uznając ją za prawidłową. Wyjaśniło, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawczyni nie była stroną postępowania zakończonego decyzją, której stwierdzenia nieważności się domaga. Aby zostać uznaną za stronę postępowania wnioskodawczyni powinna wykazać interes prawny. Posiadanie interesu prawnego, zdaniem Kolegium zachodzi w sytuacji, kiedy funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji będącej przedmiotem wniosku, wpływa negatywnie na sferę praw lub obowiązków wnioskodawczyni, zmieniając w negatywny sposób jej sytuację prawną. W orzecznictwie utrwalony został pogląd, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie podziału nieruchomości może być osoba, która wykaże, że przysługuje jej tytuł prawny do nieruchomości potwierdzający posiadanie praw rzeczowych do tej nieruchomości. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu wydania decyzji w sprawie podziału nieruchomości wnioskodawczyni nie przysługiwało żadne prawo rzeczowe do dzielonej nieruchomości. Fakt użytkowania nieruchomości na podstawie umowy najmu nie oznacza posiadania prawa rzeczowego do tej nieruchomości. Przekonanie wnioskodawczyni o zasiedzeniu, nie zostało poparte żadnym dokumentem stwierdzającym to zasiedzenie. Wnioskodawczyni przyznała, że nie przysługuje jej prawo własności ani prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości. Użytkowała część nieruchomości na podstawie umowy najmu, która nie jest źródłem powstania prawa rzeczowego, jest jedynie tytułem do faktycznego korzystania z rzeczy, których umowa dotyczyła. Orzekający ponownie skład Kolegium podziela wcześniejsze stanowisko Kolegium, że brak jest bezpośredniego wpływu podziału nieruchomości na sferę prawną wnioskodawczyni, bowiem fakt podziału nie miał żadnego wpływu na zakres praw, którymi ona dysponowała. Nie pozwala to na uznanie jej za stronę postępowania podziałowego, a co za tym idzie nie przysługuje jej także uprawnienie do przeciwdziałania zatwierdzeniu projektu podziału jak również do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Zdaniem Kolegium wskazany przez J. K. w odwołaniu zarzut, że podział nieruchomości nosi znamiona przestępstwa nie znajduje uzasadnienia w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym. Ponadto w uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że w wyniku wstępnej oceny nie znalazło podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [... r. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez J. K. Skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Kolegium zawartym w decyzji z dnia [...]r. Podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto podniosła, że podział spowodował niemożność prawidłowego i racjonalnego korzystania z budynków i urządzeń. Stwierdziła, iż podział rodzi wiele pytań: dlaczego i po co po podziale ustanowiono służebność gruntową, dlaczego zamyka się dotychczasową drogę brukowaną, dlaczego zabiera się jej rodzinie działkę użytkowaną przez [...] lat? W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniona pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 97 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.z 2004 r. Nr 261, poz.2603 z późn.zm.) stanowi, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym wnioskujący winien dołączyć między innymi dokument stwierdzający tytuł prawny do nieruchomości. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu, że podziału nieruchomości można dokonać na wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości, a osoba nie posiadająca takiego tytułu nie może skutecznie żądać czynności w sprawie podziału nieruchomości, w tym także czynności polegających na żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości. Argumenty podnoszone przez skarżącą wskazują na jej interes faktyczny, a nie prawny. Skarżąca w dacie podziału nieruchomości nie miała żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości dzielonej, a fakt, iż była jej najemcą, nie dawał jej praw strony w postępowaniu podziałowym, a tym samym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Do uznania bowiem, że konkretny podmiot ma prawo strony, istnieć musi wyraźna norma prawa materialnego, z której podmiot ten wywodzi swoje prawa. W przedmiotowej sprawie brak jest takiej normy prawnej, z której skarżąca mogłaby wywodzić swoje prawa do dzielonej nieruchomości. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę. Sam fakt podziału przedmiotowej nieruchomości nie miał żadnego wpływu na zakres praw, którymi dysponowała skarżąca. Z tych względów nie mogła ona być uznana za stronę postępowania podziałowego w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym nie była legitymowana do wnioskowania stwierdzenia nieważności decyzji w tym przedmiocie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.