II SA/Sz 120/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-03-13
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, uchylając własną decyzję na podstawie art. 132 § 1 K.p.a., prawidłowo rozpoznał odwołanie, a następnie Wojewoda, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, prawidłowo ocenił legalność tej decyzji, mimo że skarżący kwestionował przypisanie mu winy za niestawiennictwo w urzędzie pracy z powodu wyznaczenia dwóch różnych terminów wizyt?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest organem rozstrzygającym sprawy administracyjne, a jedynie kontroluje legalność wydanych przez organy aktów administracyjnych. W przypadku stwierdzenia wady prawnej, sąd eliminuje akt z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 132 § 1 K.p.a., uchylając własną decyzję, co oznaczało przywrócenie skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, gdyż ustalenia i ocena organu odwoławczego nie naruszały prawa, a kwestia przypisania winy za błąd w wyznaczeniu terminu wizyty była bezprzedmiotowa dla oceny legalności decyzji wydanej w trybie autokontroli.Stan faktyczny
Skarżący T.L. utracił status osoby bezrobotnej z powodu niestawienia się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Organ pierwszej instancji, uwzględniając odwołanie skarżącego, uchylił własną decyzję, przywracając mu status bezrobotnego, ponieważ stwierdzono, że pracownik urzędu pracy wyznaczył dwa różne terminy wizyty. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skarżący mógł upewnić się co do prawidłowego terminu. Skarżący zakwestionował decyzję Wojewody, zarzucając nieuwzględnienie jego argumentów i przypisanie mu winy za błąd urzędu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o utracie przez T.L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] z uwagi na niezgłoszenie się
w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie [...].
T. L. od powyższej decyzji złożył odwołanie wskazując, że zgodnie z kartą wizyt bezrobotnego kolejny termin wizyty w UP został wyznaczony na dzień [...], a nie jak wskazał organ I instancji - na dzień [...]. Na potwierdzenie powyższego stanowiska, załączył do odwołania kartę wizyt bezrobotnego.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], w oparciu o art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił własną decyzję z dnia [...] o utracie przez T.L. statusu osoby bezrobotnej [...].
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że okoliczności podnoszone przez stronę w odwołaniu wyjątkowo uwzględnił, albowiem termin na dzień [...] strona przyjęła do wiadomości i potwierdziła własnoręcznym podpisem w karcie stawiennictw bezrobotnego. Zgodnie zaś z art. 132 § 1 K.p.a., jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. L. wskazał, że nie zgadza się z jej uzasadnieniem. W jego ocenie, to nie on jest winny utraty statusu osoby bezrobotnej, lecz urzędnik, który określił w karcie wizyt datę stawiennictwa
w Urzędzie Pracy na dzień [...].
Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt. 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Argumentując zajęte stanowisko w sprawie organ odwoławczy wyjaśnił, że
z akt sprawy wynika, iż strona zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...] jako osoba bezrobotna i podpisała oświadczenie, że została pouczona
o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym o obowiązku potwierdzania gotowości do pracy w wyznaczonych terminach w urzędzie pracy,
a w przypadku niestawienia się - powiadomienia urzędu w określonym terminie
o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. W związku z wejściem w życie ustawy
z dnia [...] o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1725), T. L.
w dniu [...] zapoznał się z informacją o zmianach.
Z karty stawiennictwa, podpisanej przez skarżącego, wynika że urząd pracy wyznaczył T. L. termin kolejnej wizyty w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia na dzień [...], na który to termin strona nie stawiła się. Z kolei
w karcie wizyt pracownik UP podał odmienną datę obowiązkowego zgłoszenia się w urzędzie pracy tj. [...]. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji podzielił stanowisko stron postępowania, że faktycznie wyznaczono stronie dwa różne terminy stawiennictwa, podnosząc, że z tego względu organ I instancji uchylił własną decyzję, zachowując T. L. status osoby bezrobotnej.
Odnosząc się do argumentów odwołania, Wojewoda podniósł, że strona przy dochowaniu należytej staranności mogła upewnić się co do terminu obowiązkowego stawiennictwa w UP, zaś w przypadku jakiejkolwiek wątpliwości wyjaśnić sprawę
z pracownikiem urzędu pracy.
Powyższe stanowisko Wojewody zakwestionował w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, T. L.
Skarżący zarzucił organowi II instancji, że nie uwzględnił argumentów podniesionych w odwołaniu, zaś sprawę rozpoznał na korzyść Urzędu Pracy , który pomimo przywrócenie statusu osoby bezrobotnej, obarczył go całą winą za niestawiennictwo w wyznaczonym terminie. Wyjaśnił, że przyczyną niestawiennictwa w UP, było wyznaczenie przez pracownika tego urzędu dwóch terminów, jednego prawdziwego " " i " ". Według skarżącego, za wyznaczenie dwóch odmiennych terminów odpowiedzialność ponosi tylko i wyłącznie UP, czego organ odwoławczy nieuwzględnił. Fakt, że potwierdził własnym podpisem wyznaczenie terminu wizyty na dzień [...] nie może stanowić usprawiedliwienia błędu urzędu pracy z dwóch powodów: po pierwsze, takich podpisów złożył kilkadziesiąt, a po drugie nie sposób wyobrazić sobie, aby bezrobotny sprawdzał urzędnika państwowego. W ocenie T.L. ,UP wyrządził mu krzywdę, którą nie starał się naprawić w sposób nie naruszający godności osoby bezrobotnej. Z tego też względu wniósł o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej w normalnym trybie, a nie warunkowym oraz o wskazanie UP jako winnego w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola dokonana według kryterium zgodności z prawem, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie - z uwagi na treść wniosków zawartych w skardze - wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ograniczenie tych kompetencji do funkcji kontrolnej powoduje, że sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej, lecz w postępowaniu sądowym ocenia legalność wydanych przez nie aktów administracyjnych. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżone rozstrzygnięcie dotknięte jest istotną wadą prawną, sąd eliminuje ten akt z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności
- stosownie do uregulowań przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do podjęcia decyzji administracyjnych, w tym orzekania w sprawie przywrócenia statusu osobie bezrobotnej.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną
w trybie art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a.
W myśl tego przepisu, jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmienia zaskarżoną decyzję.
Powyższe unormowanie stanowi wyjątek od zasady związania organu administracji własną decyzją. Umożliwia bowiem organowi I instancji dokonanie autokontroli własnej decyzji nieostatecznej, co do której wniesiono odwołanie, bez konieczności przesyłania tego odwołania i akt sprawy do organu II instancji. Przy czym zmiana stanowiska wcześniej zajmowanego przez organ co do praw
i obowiązków strony wymaga wydania rozstrzygnięcia, w którym uchyli wydaną przez siebie decyzję albo ją zmieni.
Przesłanką materialnoprawną zastosowania art. 132 § 1 K.p.a. jest uznanie przez organ I instancji, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w całości. Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy organ uzna za zasadne żądania zawarte
w odwołaniu, a więc zarówno zarzuty co do kwestionowanej decyzji administracyjnej jak i wnioski złożone co do tej decyzji. Organ, przy orzekaniu o zmianie lub uchyleniu decyzji w trybie autokontroli, związany jest zatem granicami wniesionego odwołania. W konsekwencji zrealizowanie uprawnienia do ponownego rozpatrzenia sprawy, jest możliwe, o ile skutkuje wydaniem decyzji na korzyść odwołującego się. Konsekwencją podjęcia decyzji w oparciu o art. 132 K.p.a. jest utrata bytu decyzji pierwotnej.
W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że
w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające skorzystanie przez Prezydenta Miasta z przysługującego mu uprawnienia autokontrolnego. Tak więc zarzut skargi, że przywrócenie statusu osoby bezrobotnej powinno odbyć się w innym trybie, którego zresztą skarżący bliżej nie sprecyzował, jest nieuzasadniony.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że organ I instancji na mocy art. 132 K.p.a. uchylił decyzję z dnia 20 września 2012 r., w której zastosował wobec skarżącego sankcję wynikającą z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy, tj. pozbawił go statusu osoby bezrobotnej z uwagi na niezgłoszenie się w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, tj. w dniu [...] Uchylenie decyzji z dnia [...] organu oznacza, że skarżący nie utracił statusu osoby bezrobotnej, co odpowiada intencji odwołania wniesionego od tej decyzji.
Ponadto wskazać należy, że okoliczność podniesiona przez skarżącego
w odwołaniu od decyzji w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej, została przez organy I i II instancji uznana za podstawę wzruszenia tej decyzji w ramach art. 132 K.p.a. Organy uwzględniły bowiem udokumentowaną informację skarżącego, że pracownik Urzędu Pracy wskazał w wydanej mu karcie wizyt inną datę stawiennictwa, aniżeli ta, która wynikała z karty stawiennictwa (rubryka karty rejestracyjnej bezrobotnego) znajdującej się w urzędzie pracy, która to stanowiła podstawę ustaleń decyzji pozbawiającej go statusu osoby bezrobotnej. Niewątpliwie wskazanie różnych dat wymaganego zgłoszenia się w urzędzie pracy wynikało z błędu pracownika Urzędu Pracy. Organy, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie zakwestionowały tej okoliczności, czego wyrazem jest podany przez nie powód uchylenia decyzji pozbawiającej go statusu osoby bezrobotnej. Przy czym podkreślenia wymaga, że skarżący w odwołaniu od decyzji
z dnia [...] nie podniósł żadnych innych kwestii.
Organ II instancji, zasadnie również uznał, że argumenty odwołania od decyzji organu I instancji podjętej w trybie art. 132 K.p.a., nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie podważają ustaleń i wniosków dokonanych przez organ I instancji,
a znajdujących odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewoda ustosunkowując się do wyjaśnień odwołania kwestionującego decyzję z dnia [...] wyjaśnił, że nie tylko na pracowniku urzędu pracy, ale również na skarżącym ciążył obowiązek dochowania należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. Stanowisko to w żadnej mierze nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Również wywody skargi nie podważyły legalności tej decyzji. Podniesiona w skardze okoliczność, że skarżący złożył już kilkadziesiąt podpisów w urzędzie nie zwalnia go z obowiązku zapoznania się z treścią tego co podpisuje. Przede wszystkim jednak dociekanie, czy błąd w zakresie ustalenia terminu wizyty skarżącego w UP leży wyłącznie po stronie pracownika organu jest bezprzedmiotowe do oceny zgodności prawem decyzji wydanej w trybie autokontroli, skoro przepis art. 132 K.p.a. nie przewiduje do jego zastosowania ustalenia, kto ponosi winę za wydanie decyzji wadliwej.
Reasumując, należy stwierdzić, że dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że dokonane przez organ odwoławczy ustalenia i ich ocena w kontekście art. 132 K.p.a. jak i złożonego odwołania, nie narusza prawa.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło