II SA/Sz 1200/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-10-26

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Marzena Iwankiewicz, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne, jeśli od dnia doręczenia tej decyzji upłynęło pięć lat?
Ratio decidendi
Uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA nie jest dopuszczalne, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że postępowanie w przedmiocie wznowienia zostało wszczęte po upływie terminu określonego w art. 146 § 1 KPA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, wydanej w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. Wcześniej przyznano skarżącej zasiłek, jednak po ujawnieniu nowych okoliczności (korzystanie z urlopu opiekuńczego nad dzieckiem, co wpłynęło na ustalenie stażu pracy) organ I instancji uchylił poprzednie decyzje i odmówił prawa do zasiłku. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc, że przez lata pobierała zasiłek w dobrej wierze, a błędy urzędów lub pracodawcy nie powinny obciążać jej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty. Orzekł również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z [...] roku o nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody kwotę [...] zł [[...] złotych [...] groszy] na rzecz skarżącej I. M. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy decyzjami wydanymi w [...] r. wymienionymi poniżej, przyznał I. M. zasiłek przedemerytalny od dnia [...] r. uznając, iż spełnia ona przesłanki do uzyskania tego zasiłku określone w art. 37 j ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25 poz. 128 z późn. zm.). Starosta decyzją z dnia [...] r. Nr [...], po uprzednim wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), uchylił następujące decyzje ostateczne Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy: - z dnia [...] r. Nr [...] o spełnieniu przez I. M. warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku i nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. na okres i w wysokości określonej ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, - z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania I. M. zasiłku przedemerytalnego za okres od [...] r. do dnia [...] r. - z dnia [...] r. w sprawie przyznania I. M. zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. - z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania I. M. zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., - z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyznania I. M. zasiłku przedemerytalnego począwszy od dnia [...] r. w wysokości [...]% kwoty zasiłku podstawowego. Jednocześnie, na podstawie art. 6 pkt 6 lit. b, art. 2 ust 1 pkt 2 oraz art. 37 j ust 1 w związku z art. 24 ust 2 i ust 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 65 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. odmówił stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że I. M. nabyła od dnia [...] r. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości [...]%, bowiem z przedłożonych przez stronę dokumentów wynikało m. in., że legitymowała się co najmniej 30 letnim okresem uprawniającym do zasiłku. Wskazał, że w dniu [...] r. wpłynęła do organu decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w [...] z dnia [...] r. odmawiająca przyznania I. M. prawa do emerytury z uwagi na brak wymaganego [...] letniego okresu uprawniającego do emerytury, a było to jednym z warunków przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W związku z wyjściem na jaw nowej, istotnej okoliczności faktycznej w postaci niespełnienia przez stronę warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego, postanowieniem z dnia [...] r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania stronie zasiłku przedemerytalnego. Wznowienie dotyczyło [...] decyzji, w tym decyzji z dnia [...] r. o spełnieniu przez I. M. warunków do uzyskania statusu bezrobotnego. Nową okolicznością faktyczną w przedmiotowej sprawie było korzystanie przez stronę w okresie od [...] r. do [...] r. z urlopu udzielonego w związku z opieką nad dzieckiem, która to okoliczność nie była znana organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznych o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Okoliczność ta jest istotna albowiem ma wpływ na ustalenie długości okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, co z kolei stanowi jeden z warunków nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie wznowionego postępowania wynika, że długość okresu uprawniającego do zasiłku którym legitymuje się strona jest krótsza niż wymagana i wynosi [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 4 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się również okresy urlopu bezpłatnego, udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych, a także okresy niewykonywania pracy przed dniem 8 czerwca 1968 r. stanowiące przerwę w zatrudnieniu spowodowaną opieką nad dzieckiem w wieku do 4 lat - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie z okresami urlopów wychowawczych udzielonych na podstawie odrębnych przepisów - do 6 lat bez względu na liczbę dzieci. Z ogólnego okresu zatrudnienia strony wynoszącego [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, [...] lat [...] miesięcy i [...] dni to urlopy wychowawcze na dzieci. Z okresu tych urlopów zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku podlega tylko [...] lat, zgodnie z art. 24 ust 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Dlatego też strona posiadała niewystarczający okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. W odwołaniu od tej decyzji I. M. oświadczyła, że w [...] r. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] wszystkie posiadane dokumenty i potrzebne informacje dotyczące przebiegu pracy zawodowej, a PUP zweryfikował te dokumenty i nie stwierdził żadnych nieprawidłowości ani uchybień i na ich podstawie przyznał prawo do zasiłku przedemerytalnego, który wypłacał przez [...] lat. Podniosła, że dopiero podczas starań o emeryturę w roku [...] r. okazało się, że świadectwa pracy wystawione przez ZOZ Szpital A. w roku [...] i ponownie w roku [...] za ten sam okres zatrudnienia różnią się i według świadectwa pracy wystawionego z datą późniejszą do 30 letniego stażu pracy niezbędnego do uzyskania zasiłku przedemerytalnego a następnie emerytury brakuje [...] pracy. O fakcie tym odwołująca się dowiedziała się [...]r., a w dniu [...] r. PUP w [...] wydał decyzję o odmowie przyznania prawa do zasiłku już wypłaconego za okres minionych [...] lat, jak też nie wypłacił zasiłku od dnia [...] r. I. M. podniosła w odwołaniu, ze została skrzywdzona i pozbawiona środków do życia, ponieważ przez [...] lat pobierała zasiłek przedemerytalny w dobrej wierze, a przez okres przebywania na zasiłku utraciła prawo do wykonywania zawodu [...]. Wskazała, że obarczanie jej winą za błędy popełnione przez urzędy państwowe czy byłego pracodawcę który wadliwie wystawił świadectwo pracy jest krzywdzące i łamie zasady współżycia społecznego. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. NR [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W dniu [...] r. I. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty uchylającą uprzednio wydane decyzję w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oraz orzekającą o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ wykazała, że skarga jest zasadna lecz z innych powodów nie to wynikało z jej uzasadnienia. Sąd ustalił, że decyzja z [...]r. Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy o przyznaniu I. M. zasiłku przedemerytalnego począwszy od [...]r. została jej doręczona [...]r. Postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zostało wydane [...]r. przez Starostę. Natomiast decyzja Starosty z [...]r. wydana wskutek wznowienia postępowania, która uchyliła [...] decyzji dotyczących przyznania zasiłku przedemerytalnego i odmawiająca przyznania I. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego została doręczona I. M. [...]r. Wznowienie postępowania administracyjnego to tryb nadzwyczajny uregulowany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i pozwalający na wzruszenie decyzji ostatecznej. Ten szczególny tryb powoduje, że przepisy, które regulują wznowienie postępowania nie mogą być interpretowane w sposób odbiegający od ich literalnego brzmienia. Zdaniem Sądu nie jest tu możliwa wykładnia rozszerzająca. W myśl art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Organ administracji zgodnie z art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego powinien wtedy zakończyć postępowanie wydaniem decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny. Zdaniem Sądu decyzja pojawia się w obrocie prawnym z chwilą jej prawidłowego doręczenia lub ogłoszenia i stąd upływ terminu pięcioletniego, z jakim w tym przypadku mamy do czynienia ze względu na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nastąpił w dniu [...]r. Skoro decyzja Starosty z [...]r. została doręczona skarżącej w dniu [...]r, to uchylenie nastąpiło po upływie pięcioletniego okresu, o którym stanowi wspomniany art. 146 kpa. Ten skutek dotyczy też decyzji wymienionych w decyzji z [...]r., które zostały wydane w konsekwencji wydanej decyzji Starosty. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji. Nadto Sąd orzekł o wykonalności decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy oraz orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło