II SA/Sz 1201/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta S. działając na podstawie art. 36 pkt 2 lit. c, art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 1, 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 66 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, odmówił Ł. S., reprezentowanemu przez matkę K. S., przyznania zasiłku stałego od dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] i [...] r. wynika, że Ł. S. jest osobą długotrwale chorą, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym oraz bezrobotną, zarejestrowaną jako poszukująca pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy. Zamieszkuje wspólnie i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, siostrą oraz dwójką dzieci siostry. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że dochód ustalający uprawnienia wnioskodawcy do zasiłku stałego obejmuje: zasiłek pielęgnacyjny wnioskodawcy, dodatek mieszkaniowy przyznany na pięcioosobową rodzinę wnioskodawcy, zasiłki rodzinne i alimenty na córki siostry klienta, oraz rentę rodzinną przyznaną na matkę - K. S.. Ustalony w ten sposób dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. z czerwca 2017 r. wynosi [...] zł, a dochód na osobę w rodzinie [...] zł i jest wyższy od kryterium dochodowego określonego na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy tj. kwoty [...]zł i [...] zł i nie kwalifikuje klienta do otrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Organ wskazał, że K. S. w piśmie z dnia 26 lipca 2017 r. podała, iż Ł. S. od dnia 24 lipca 2017 r. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Przeprowadzony w dniu [...] r. wywiad środowiskowy, nie potwierdził jednak powyższej deklaracji pełnomocnika wnioskodawcy. Organ stwierdził, że zgromadzona dokumentacja, przeprowadzony wywiad środowiskowy oraz dokonana na ich podstawie analiza sytuacji klienta i jego rodziny wskazuje, że Ł. S.: - zamieszkuje w jednym mieszkaniu z matką, siostrą oraz dwoma córkami siostry, dzieląc z nimi wspólne pomieszczenia i sprzęty użytku domowego, - miesięcznie dysponuje jedynie kwotą [...]zł zasiłku pielęgnacyjnego, która nie pozwala uznać ww. za osobę samotnie gospodarującą, gdyż nierealnym jest utrzymanie się i zabezpieczenie z niej choćby podstawowych potrzeb bytowych takich jak wyżywienie, zakup leków czy partycypowanie w wydatkach mieszkaniowych, - w dniu [...] r. zrezygnował z zasiłku stałego z uwagi na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z ww. członkami rodziny. Ponadto, wszyscy wspólnie zamieszkujący członkowie rodziny, związani są więzią rodzinną, gospodarczą i ekonomiczną poprzez wzajemny udział i wzajemną współpracę w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, jego utrzymaniem, wyżywieniem oraz czerpią korzyści ze wspólnego gospodarowania tj. otrzymują dodatek mieszkaniowy. Organ wskazał, że rodzina objęta jest pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w postaci specjalnego zasiłku celowego na cele bytowe w kwocie [...]zł miesięcznie, w okresie od [...] r. przyznanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] Podsumowując organ wskazał, iż nie dał wiary odrębności prowadzenia gospodarstwa domowego przez Ł. S., bowiem nierealne jest w ciągu niepełnego miesiąca, łączenie i rozdzielanie gospodarstw odmowych, jakie ma miejsce w przypadku rodziny wnioskodawcy. W ocenie organu, działania te są podejmowane przez rodzinę jedynie w celu uzyskania konkretnej korzyści finansowej, którą raz jest prawo do zasiłku stałego, raz do dodatku mieszkaniowego. Nie zgadzając się z powyższą, decyzją Ł. S. wniósł od niej odwołanie podnosząc, że organ pierwszej instancji nie rozpatrzył jego wniosku z dnia [...] r., w którym wskazał iż od [...] r. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, po rozpoznaniu odwołania Ł. S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, a następnie przytoczyło treść art. 37 ust.1 ustawy o pomocy społecznej określającego warunki przyznania zasiłku stałego. Organ odwoławczy również stwierdził, że w przypadku Ł. S. zostało przekroczone kryterium dochodowe. Kolegium wskazało, że mimo, iż wnioskodawca w piśmie z dnia 26 lipca 2017 r. podaje, iż od dnia [...] r. prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, to w kwestionariuszu rodzinnym wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. w informacji o członkach rodziny podaje już matkę, siostrę i dwie córki siostry, które wchodzą w skład rodziny. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej zmiany. Ł. S., reprezentowany przez matkę K. S., nie zgadzając się z powyższą decyzją, zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W ocenie skarżącego organy nie ustaliły wszystkich okoliczności sprawy i naruszyły zasady współżycia społecznego. Skarżący na poparcie swych twierdzeń przytoczył fragmenty uzasadnień decyzji SKO w K. z dnia [...] r. i z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.). W świetle tego przepisu zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z analizy wyżej przytoczonego art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że zasiłek stały, będący jedną z pieniężnych form pomocy społecznej określonych w ustawie, przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W przypadku pełnoletniej osoby pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, zasiłek stały przysługuje, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). W myśl art. 6 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, dochodem na osobę w rodzinie jest dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Dochód rodziny stanowi zaś suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie (art. 6 pkt 4). W rozumieniu ustawy o pomocy społecznej (art. 6 pkt 14) rodzinę tworzą osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Kryterium dochodowe, o którym mowa w powołanym art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy, zostało określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy i dla osoby, prowadzącej gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami w rodzinie, zostało ustalone w wysokości 514,00 zł. Przedmiotowa kwota wynika z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dni 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058). W rozpoznawanej sprawie odmowa przyznania zasiłku stałego zaskarżoną decyzją nastąpiła z powodu przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego, które dla niego jako osoby prowadzącej gospodarstwo domowe wspólnie z matką, siostrą i dziećmi siostry wyniosło [...] zł. Zdaniem Sądu, ustalenia organów administracyjnych co do pozostawania Ł. S. w rodzinie i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z wymienionymi członkami rodziny są prawidłowe. Z ustaleń dokonanych przez organ na podstawie dwóch wywiadów środowiskowych wynika, że Ł. S. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, siostrą oraz dwójką dzieci siostry. Pracownik socjalny w wywiadzie z dnia [...] r. odnotował cyt.: "rodzina 5-osobowa, zgodna, bardzo silne więzi emocjonalne(...) Elementy świadczące o wspólnym gospodarowaniu-utrzymywanie porządku w lokalu, ponoszenie przez wszystkich członków rodziny wydatków mieszkaniowych, przygotowywanie posiłków, załatwianie spraw urzędowych, dbałość o zakup leków itp.". Deklaracja skarżącego zawarta w piśmie z dnia 26 lipca 2017 r. iż prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe, nie znajduje pokrycia w okolicznościach faktycznych ustalonych przez organ podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Stosownie do art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, rodzinny wywiad środowiskowy jest dowodem przeprowadzanym w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalono właśnie na podstawie wywiadu środowiskowego, a sąd nie znajduje podstaw aby nie dać wiary ustaleniom i wnioskom organu ze wskazanego dowodu. Trafnie też spostrzegł organ, że kwota [...]zł zasiłku pielęgnacyjnego stanowiąca jedyny dochód strony, realnie nie pozwala na samodzielne miesięczne utrzymanie i pokrycie kosztów niezbędnych, podstawowych kosztów utrzymania. Mając na uwadze treść wywiadów środowiskowych stwierdzić należy, że organy prawidłowo wywiodły, że wnioskodawca prowadzi wspólne, a nie odrębne gospodarstwo domowe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2017 r. na okoliczność wspólnego gospodarowania składają się różne elementy, w tym np.: ponoszenie kosztów i opłat za mieszkanie, opieka udzielana w chorobie, wykonywanie zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, dysponowanie wspólnym dochodem z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb życiowych (sygn. akt I OSK 1949/15, dostępne w Internecie). Słusznie zauważył organ, że prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego przynosi też korzyści rodzinie poprzez uzyskiwanie dodatku mieszkaniowego na zajmowany wspólnie lokal. Podsumowując stwierdzić należy, że organy prawidłowo uznały, iż dochód skarżącego przekroczył kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, a zatem brak było podstaw do przyznania mu zasiłku stałego. Sąd nie stwierdził również aby w sprawie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. organy podjęły wszelkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji.