II SA/Sz 1203/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-05-12
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który otrzymuje emeryturę i posiada znaczny majątek, ale ponosi wydatki na spłatę kredytów i alimenty, może zostać uznany za osobę, której należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że sytuacja finansowa wnioskodawcy, pomimo ponoszenia pewnych wydatków, nie uzasadnia przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadany przez wnioskodawcę majątek i dochód nie wskazują na niemożność poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J.Z. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżący uiścił należną kwotę. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został oddalony. Następnie skarżący złożył zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, argumentując trudną sytuacją finansową wynikającą ze spłacanych kredytów i alimentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] r. J.Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, J.Z. uiścił należny wpis.
W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W dniu [...] r. J.Z. złożył zażalenie na ww. postanowienie oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowił odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis powyższego rozstrzygnięcia strona odebrała w dniu [...] r.
W dniu [...] r. J.Z. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r.
Wskazując na zasadność sprzeciwu oświadczył, że referendarz sądowy prawidłowo zauważył, że na życie pozostaje mu kwota [...] zł, jednakże nie zauważył, że dla prowadzenia gospodarstwa jednoosobowego, jest to kwota powodująca życie w ubóstwie. Nadto dodał, że spłacane kredyty zostały zaciągnięte w [...] r. na towary niezbędne do funkcjonowania i jak wynika z ich cen nie są luksusowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w treści art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie rodziny ( przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego na urzędowym formularzu PPF jak i na podstawie dodatkowych oświadczeń Sąd ustalił, że J.Z. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu. Jego miesięczny dochód, stanowi emerytura, która wynosi [...] zł netto. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2, dwa mieszkania, z czego jedno o powierzchni [...] m2 i drugie o powierzchni [...] m2, budynek sklepu o powierzchni [...] m2 oraz [...] gruntów ornych i [...]ha działki rekraacyjnej, nadto samochód osobowy marki [...]. Wnioskodawca oświadczył, że z otrzymywanej emerytury pozostaje mu na życie kwota [...] zł, ponieważ płaci byłej żonie alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz spłaca miesięcznie raty w łącznej wysokości [...] zł, za zakup towarów niezbędnych do życia tj. [...], . Dodatkowo oświadczył, że nie ponosi kosztów utrzymania domu, ponieważ opłaty z tego tytułu ponosi żona, natomiast mieszkania od miesiąca stycznia nie są wynajmowane.
Analizując zgromadzone informacje Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja finansowa J.Z. nie wskazuje na to, by nie był on w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, a jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący otrzymuje comiesięcznie emeryturę, posiada majątek w postaci domu, dwóch mieszkań, sklepu, działki ornej i rekreacyjnej. Nadto nie uczestniczy w opłatach za utrzymanie domu, a wskazywanych przez niego miesięcznych wydatków, polegających na spłacie rat, nie można uznać za koszty związane z niezbędnym utrzymaniem, gdyż wbrew twierdzeniu skarżącego trudno uznać kosiarkę, czy aparat fotograficzny za rzecz niezbędną do codziennego funkcjonowania.
Należy podkreślić, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznana na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny. Natomiast wnioskodawcę, który otrzymuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe , na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło