II SA/Sz 1207/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę A. D. w dniu [...]r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r, Nr [...], na podstawie art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) i art. 104 - nie przyznał zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Organ I instancji ustalił, że A. D. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, lecz niepełnosprawność nie powstała przed 21 rokiem życia. W odwołaniu od tej decyzji A. D. wskazała, że wystąpiła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego oparciu o przepisy ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz.U. z 1998r. Nr 102, poz. 651 ze zm./ oraz art. 40 i art. 72 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Nie wnosiła o przyznanie prawa do renty socjalnej. Dlatego domaga się uchylenia decyzji i przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od ustalenia stopnia niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 16 ust.3 ustawy z dnia 29 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz.2255 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania A. D. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 16 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku (do 16 roku życia); 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Stosownie do ust. 3 art. 16 tej ustawy, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Kolegium ustaliło, że A. D. orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]r. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z orzeczenia wynika, że umiarkowany stopień niepełnosprawności datuje się od [...] r., a niepełnosprawność (w niższym stopniu) istnieje od [...] r., czyli powstała w [...] roku życia odwołującej się. W tych okolicznościach Kolegium ustaliło, że wnioskodawczyni nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny. Warunkiem przyznania tego zasiłku jest legitymowanie się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i niepełnosprawnością, która powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Odwołująca się nie spełnia tego warunku, dlatego odwołanie nie mogło zostać uwzględnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. D. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżąca powtórzyła stanowisko prezentowane w odwołaniu i zarzuciła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało ustawą o rencie socjalnej, o którą nie wnosiła. Zdaniem skarżącej ustawa z 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz art. 40 i art. 72 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, daje podstawę do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego bez względu na wiek jego powstania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Kolegium podkreśliło, że z całą pewnością nie rozpoznawało uprawnień strony do renty socjalnej, lecz do zasiłku pielęgnacyjnego, zgodnie z wnioskiem strony i właściwością organów rozstrzygających sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 23 ust.1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. /Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm./ - ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują na wniosek zainteresowanych. Z przepisu tego wynika, że zainteresowanymi są: małżonkowie, jeden z małżonków, rodzice, jeden z rodziców, opiekun faktyczny dziecka, opiekun prawny dziecka, osoba ucząca się, pełnoletnia osoba niepełnosprawna lub inna osoba upoważniona do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z wykładni przepisu art. 23 ust.1 cyt. ustawy wynika zatem, że przyznanie świadczenia rodzinnego następuje wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej, organ związany jest wnioskiem i nie może działać z urzędu. Innymi słowy rzecz ujmując, jeśli strona złożyła wniosek o przyznanie np.: zasiłku pielęgnacyjnego, to organ zobowiązany jest tylko do rozpatrzenia prawa do tego świadczenia. Z akt sprawy bezspornie wynika, że A. D. w dniu [...]r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku przedłożyła "Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności" wydane w dniu [...]r. Wbrew zarzutom skarżącej, organy orzekające w niniejszej sprawie, nie rozpatrzyły wniosku strony z dnia [...]r. jako wniosku o przyznanie renty socjalnej, tylko zgodnie z żądaniem tj. o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Przesłanki przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego określa przepis art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca, jak trafnie ustaliły to organy – nie spełnia warunków do otrzymania tego świadczenia, bowiem Jej niepełnosprawność o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności istnieje od [...]r., czyli istnieje od [...] roku życia skarżącej, a przepis wymaga by niepełnosprawność ta powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. W tym stanie prawnym i faktycznym, odmowa przyznania skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego odpowiada prawu. Całkowicie za chybiony uznać należy też zarzut skarżącej, że podstawę do przyznania żądanego świadczenia stanowią przepisy ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz.U. z 198r. Nr 102, poz. 651 ze zm./ w związku z art. 40 i art. 72 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228,poz. 22 55 ze zm./. Zgodnie bowiem z art. 71 ustawy o zaświadczeniach rodzinnych, ustawa z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych – utraciła moc z dniem 31 kwietnia 2004r., gdyż od 1 maja 2004r. weszła w życie właśnie ustawa o świadczeniach rodzinnych. Natomiast art. 72 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że art. 40 tej ustawy /zmieniający ustawę z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, a zmiany te nie dotyczą zasiłku pielęgnacyjnego/ wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2003r. W tych okolicznościach, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej /art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.