II SA/Sz 1207/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi P. A. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie adwokatowi M. P. kwotę [...] złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem J.C., Kierownik Działu Organizacyjnego i Spraw Obywatelskich działając z upoważnienia Burmistrza [...] w dniu [...] r. orzekł o wymeldowaniu P.D. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Na skutek złożonego przez P.D. odwołania Wojewoda na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania uznając, że zaskarżona "decyzja", z uwagi na brak oznaczenia organu, stanowi zwykłe pismo (projekt decyzji), od którego to pisma środek zaskarżenia nie przysługuje. Powyższe postanowienie P.D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Burmistrz [...] w wyniku dalszego prowadzenia postępowania, mając na względzie w/w postanowienie Wojewody , decyzją z dnia [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu P.D. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza spełnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 warunkującej zastosowanie decyzyjnej formy wymeldowania. W toku prowadzonego postępowania uzyskano bowiem zeznania J.C, A.D., oraz M.O., z których jednoznacznie wynika, że P.D. opuścił miejsce pobytu stałego oraz nieskorzystał ze środków prawnych w celu umożliwienia powrotu. Ponadto dowodem potwierdzającym okoliczność niezamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] stanowi również zaświadczenie Komendy Powiatowej Policji w [...] z którego wynika, że stronę zatrzymano celem osadzenia w Zakładzie Karnym w mieszkaniu przy ul. [...]. Na opisaną wyżej decyzję P.D. złożył odwołanie zarzucając Burmistrzowi [...]dokonanie błędnych ustaleń faktycznych co do okoliczności pobytu i opuszczenia lokalu, poprzez oparcie ich na fałszywych zeznaniach. Wojewoda , po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ w motywach rozstrzygnięcia przytoczył treść art. 15 ust. 2 w/w ustawy wskazując, że jedyną przesłanką wymeldowania stanowi opuszczenie lokalu, przy czym odbywanie kary pozbawienia wolności nie może być uznane za spełnienie tej przesłanki. W takiej sytuacji należy ustalić, czy opuszczenie nastąpiło przed dniem aresztowania. W ocenie Kolegium, z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że P.D. opuścił miejsce pobytu stałego jeszcze przed dniem zatrzymania przez Policję i osadzenia w Zakładzie Karnym, tj. [...] r. W tym względzie organ powołał się na zeznania J.D. z dnia [...] r., A.D. z [...] r., M.O. z [...] r. oraz wyjaśnienia strony, z których wynika, że opuścił lokal przy ul. [...] i zamieszkał ze swoją dziewczyną w wynajętym mieszkaniu, w którym przebywał do dnia aresztowania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie P.D. ponowił w całości argumenty przedstawione w odwołaniu, dodatkowo podnosząc, iż organy obu instancji nie były obiektywne w rozstrzyganiu sprawy, gdyż wzięły pod uwagę jedynie niezgodne z prawdą zeznania osób jemu nieprzychylnych, natomiast pominęły wyjaśnienia B.C. oraz E.A. potwierdzające jego stanowisko w sprawie. Według skarżącego, w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 15 ust. 2 ustawy, zaś okoliczność zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przy ul. [...] może potwierdzić sąsiad A.W., w związku z czym wnosi o jego przesłuchanie. Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 425/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę P.D. na postanowienie Wojewody z dnia [...] uchylając zaskarżone postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] r. pełnomocnik wyznaczony na zasadzie prawa pomocy popierając skargę P.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconego zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja skutkująca uwzględnieniem skargi z przyczyn w niej niepodniesionych lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] , zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia. Z nadesłanych przez Wojewodę akt administracyjnych oraz z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że w sprawie w przedmiocie wymeldowania P.D. zostało m.in. wydane przez Wojewodę postanowienie o niedopuszczalności odwołania od pisma, zatytułowanego decyzja, z dnia [...] r., w którym orzeczono o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego w [...]. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 425/09. W dniu [...] r. tut. Sąd prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 425/09 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności uznać należy, że wniesienie przez skarżącego skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. i jednoczesne dalsze działania organów w sprawie spowodowały dwutorowe prowadzenie postępowania administracyjnego i postępowania sądowo-administracyjnego. Skutkiem wydania przez Wojewodę postanowienia z dnia [...] r. było wydanie przez Burmistrza [...] decyzji z dnia [...] r. o wymeldowaniu P.D., zaś wniesienie skargi na to postanowienie do Sądu doprowadziło do wszczęcia postępowania sądowo-administracyjnego w przedmiocie kontroli jego zgodności z prawem. W ocenie Sądu, wobec zaskarżenia postanowienia Wojewody i tym samym zawiśnięcia sprawy przed Sądem, konieczne było wstrzymanie się przez organ I instancji od prowadzenia dalszych czynności do czasu rozpoznania skargi i wydania prawomocnego orzeczenia sądowego. Należało to uczynić niezwłocznie po powzięciu wiadomości o złożeniu przez P.D. skargi do Sądu na postanowienie Wojewody w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Takie postępowanie zapobiegłoby powstaniu sytuacji, w której po uwzględnieniu przez Sąd skargi na w/w postanowienie, istnieją dwa odwołania wniesione przez stronę, z czego pierwsze nie zostało rozpatrzone i nie jest nawet przesądzone, czy jest ono dopuszczalne. Przypomnieć należy, że według art. 54 § 1 ustawy, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym powoduje powstanie z mocy prawa nowego stosunku prawnego, w którym organ administracji publicznej staje się przeciwnikiem procesowym strony, tracąc jednocześnie kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego, ukształtowanego wydaną wcześniej decyzją. Wyjątek stanowi tu możliwość uwzględnienia skargi w całości w trybie art. 54 § 3 ustawy. Od momentu wniesienia skargi organ administracji publicznej pełni rolę strony sporu o legalność wydanego przez siebie aktu lub dokonanej czynności. Z treści art. 54 § 2 ustawy wynika, że podstawowym obowiązkiem organu, którego działanie lub brak działania zostały zaskarżone do sądu jest przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W takim stanie rzeczy w niniejszej sprawie rodzi się pytanie, w oparciu o jakie akta sprawy organy orzekały, po przekazaniu akt administracyjnych do Sądu do sprawy II SA/Sz 425/09. Mając na uwadze regulacje art. 54 § 2 i 3 ustawy, określające możliwe formy zachowania się organu po wniesieniu skargi, stwierdzić należy, że w takiej sytuacji organy tracą możliwość kontynuowania postępowania administracyjnego w danej sprawie do czasu przesądzenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia prawomocnym orzeczeniem Sądu, przed którym sprawa ta już zawisła. Za uchyleniem będących przedmiotem rozpoznania decyzji przemawia również potrzeba stworzenia możliwości wykonania przez Wojewodę wytycznych wynikających z wyroku z dnia [...] r. Należy bowiem zauważyć, że skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany w/w wyrokiem, zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl postanowień którego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony, organy państwowe ale i sąd, który je wydał. Związanie prawomocnym orzeczeniem sądu, o jakim mowa w art. 153 w/w ustawy, dotyczy każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy. Po raz kolejny rozpatrując sprawę Wojewoda zobowiązany będzie podjąć działania zgodnie z wytycznymi Sądu wyrażonymi w prawomocnym wyroku z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 425/09, czyniąc tym samym zadość postanowieniom art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 135, art. 152 i art. 250 w/w ustawy, należało orzec jak w sentencji wyroku.