II SA/Sz 1208/09

WyrokWSA w Szczecinie2010-02-17

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która wyjechała za granicę w celu zarobkowym i tam stale mieszka i pracuje, powinna zostać wymeldowana z pobytu stałego z lokalu w Polsce, mimo że posiada tam rzeczy osobiste i okazjonalnie odwiedza rodzinę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że długotrwały pobyt za granicą związany z pracą, nawet jeśli osoba okazjonalnie odwiedza Polskę i posiada tam rzeczy osobiste, świadczy o przeniesieniu centrum życiowego i braku zamiaru stałego powrotu do miejsca dotychczasowego zameldowania. Wymeldowanie jest uzasadnione, ponieważ instytucja zameldowania służy rejestracji faktycznego miejsca pobytu, a nie tworzeniu fikcji meldunkowej czy gwarantowaniu prawa do lokalu.
Stan faktyczny
Skarżący J.F. został pozbawiony stałego miejsca zamieszkania w Polsce na skutek decyzji o wymeldowaniu, wydanej na wniosek jego babci, właścicielki lokalu. J.F. wyjechał do Wielkiej Brytanii w celu zarobkowym, gdzie mieszka i pracuje od kilku lat na podstawie umowy bezterminowej. Mimo okazjonalnych wizyt w Polsce i przechowywania tam rzeczy osobistych, organy administracji uznały, że przeniósł on centrum swojego życia za granicę i powinien zostać wymeldowany. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że jego pobyt za granicą ma charakter czasowy i że został zmuszony do wyjazdu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2010r. przy udziale Prokuratora B. R. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 z późn. zm.), odmówił wymeldowania J.F. z pobytu stałego z lokalu znajdującego się w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że podaniem z dnia [...] właścicielka lokalu S.F. zwróciła się o wymeldowanie wnuka J.F. podając, że wnuk od [...] nie zamieszkuje w tym lokalu i zabrał z niego wszystkie swoje rzeczy wyjeżdżając w celach zarobkowych do [...], gdzie mieszka i pracuje. Strona podniosła, że wnuk zamierza na stałe pozostać w [...] i kupił tam mieszkanie. Oświadczyła także, że nigdy nie ponosił kosztów utrzymania jej mieszkania, a przed wyjazdem za granicę mieszkał w nim ze swoją matką i siostrą, które opuściły to mieszkanie po uzyskaniu własnego lokum. W piśmie z dnia [...] J.F. zaprzeczył, jakoby na stałe opuścił mieszkanie babci, chociaż potwierdził, że w nim aktualnie nie mieszka. Jednakże oświadczył, że pobyt w [...] ma charakter czasowy związany z wykonywaniem pracy zarobkowej i jako taki został zgłoszony przy wyjeździe z [...]. Żadna z przesłuchanych w sprawie osób (rodzice i siostra zainteresowanego, sąsiadka) nie potwierdziła, aby zainteresowany miał zamiar osiedlić się na stałe poza granicami kraju, a informacji o kupnie przez niego mieszkania za granicą nie potwierdzili jego bliscy. Organ ustalił, że ostatni pobyt zainteresowanego w przedmiotowym mieszkaniu miał miejsce na przełomie [...] i trwał około tygodnia. Ojciec i siostra J.F. potwierdzili, że jego rzeczy nadal są w mieszkaniu babci, a S.F. w toku rozprawy administracyjnej przyznała, że nie ma pełnej wiedzy na ten temat ponieważ nie zaglądała do miejsc, w których rzeczy wnuka były przechowywane. Analiza korespondencji dokonana przez organ pomiędzy wnioskodawczynią i jej synową, matką J.F., dotycząca rozliczeń finansowych za rok [...] wskazuje na to, że J.F. nie opuścił mieszkania babci, skoro wnioskodawczyni żądała uregulowania od jego matki należności za korzystanie z tego mieszkania. Wskutek wymiany zamków w drzwiach przez wnioskodawczynię w [...] zainteresowany utracił możliwość bezpośredniego dostępu do jej mieszkania, ale przeszkoda ta ustała w dniu [...] kiedy to otrzymał klucze od swojego ojca, także mieszkającego w przedmiotowym mieszkaniu. Wnioskodawczyni podtrzymała wniosek o wymeldowanie wnuka wnosząc o wszechstronną ocenę materiału dowodowego z uwzględnieniem dokumentów dotyczących sprawy o eksmisję, a także o znęcanie się nad nią przez byłą synową i jej dzieci. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji zaznaczył, że w sprawie dotyczącej stałego zameldowania przedmiotem badania jest wyłącznie okoliczność, czy osoba zamieszkuje w lokalu, a jeśli tak to z jakim zamiarem. Innych kwestii nie bada się w takim postępowaniu, w szczególności układu relacji pomiędzy uczestnikami postępowania, czy stanu zdrowia strony, gdyż nie mają one znaczenia dla wyniku sprawy dotyczącej wykonania obowiązku meldunkowego. W ocenie organu przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, by J.F. trwale zerwał więzi z miejscem swojego zameldowania na pobyt stały, przeciwnie, nadal koncentruje w nim swoje życiowe sprawy, przebywa w nim i przechowuje rzeczy. Natomiast twierdzeń wnioskodawczyni organ nie uznał za miarodajne ponieważ nie zostały poparte żadnymi dowodami mającymi znaczenie dla wyniku sprawy. W ocenie organu pobyt J.F. na terenie [...] ma zawiązek z wykonywaną przez niego pracą i stanowi negatywną przesłankę wymeldowania z pobytu stałego, co wynika z przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego jest przesłanką do zameldowania na pobyt czasowy. Organ wskazał, że jeszcze w [...] J.F. zgłosił, iż wyjeżdża z kraju czasowo co świadczy o czasowym charakterze jego pobytu w [...]. W odwołaniu od tej decyzji S.F. zarzuciła nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazała, że organ bezkrytycznie dał wiarę zeznaniom ojca i siostry J.F., które to osoby są zainteresowane pozostawieniem J. w jej mieszkaniu, a z nią osoby te pozostają w długotrwałym konflikcie, dlatego ich zeznania są tendencyjne i niezgodne z prawdą. Potwierdzają to dowody z akt sprawy karnej o znęcanie się nad wnioskodawczynią i dowody z akt sprawy cywilnej o eksmisję. Odwołująca się wskazała, że jej wnuk od [...] lat przebywa w [...], a wyjeżdżając zabrał ze sobą wszystkie rzeczy osobiste, meble zaś zabrała jego matka podczas eksmisji z jej domu. Matka J.F., będąca pełnomocnikiem syna w przedmiotowej sprawie, jest zainteresowana pozostawieniem J. w jej domu, tym bardziej że pobyt ten był całkowicie darmowy, bez żadnych obciążeń i troski o utrzymanie substancji mieszkania w stanie nie pogorszonym. Wskazała, że żaden z dowodów nie przemawia za tym, że rzeczy wnuka znajdują się w jej mieszkaniu, ani że przyjeżdża on raz na trzy miesiące. Oświadczyła, że w ciągu ostatnich trzech lat J. był [...] razy w jej mieszkaniu, ale był to pobyt u jego matki, która wówczas wraz z córką mieszkała w jej mieszkaniu. Odwołująca się podała, że w czasie składania wniosku o wymeldowanie, rzeczy J. nie było w jej mieszkaniu, były one w mieszkaniu jego matki, a w czasie rozprawy administracyjnej zostały ulokowane w szafie ojca J., który jest zameldowany na stałe w jej mieszkaniu i ma swój pokój. Wnioskodawczyni o rzeczach wnuka w jej domu dowiedziała się dopiero podczas rozprawy administracyjnej. Zdaniem strony J.F., który od wielu miesięcy jest poza granicami kraju, winien sam dopełnić obowiązku wymeldowania, skoro okres przebywania poza krajem przekracza ciągłość pobytu w miejscu stałego zameldowania. W ocenie odwołującej się przeprowadzone postępowanie wykazało, że J. zerwał więzi z miejscem dotychczasowego zameldowania co potwierdzają zeznania sąsiadki J.K. która oświadczyła, że nie widziała J. od wielu miesięcy. Także dowód z umowy o pracę J. o tym świadczy. J.F. jest natomiast zainteresowany, ze względów materialnych, zameldowaniem w jej mieszkaniu i ta okoliczność powinna mieć znaczenie w ocenie jego zeznań. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji o orzekł o wymeldowaniu J.F. z lokalu przy ul. [...]. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że ustawa o ewidencji ludności służy przede wszystkim państwowym celom ewidencyjnym i prawidłowemu wykonywaniu przez organy publiczne ich funkcji, gdyż posiadanie informacji o miejscu zamieszkania obywatela i pobytu obywateli umożliwia racjonalizację zadań państwa i samorządu terytorialnego. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych dotyczących miejsca pobytu służy także interesom obywateli, np. ułatwia poszukiwanie spadkobierców czy dłużników. Zameldowanie i wymeldowanie powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, instytucja ta nie może służyć fikcji meldunkowej, tj. odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego co do miejsca zamieszkania danej osoby. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez opuszczenie miejsca pobytu stałego należy rozumieć takie opuszczenie lokalu, które ma charakter dobrowolny i trwały. Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma więc przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym brakiem zamiaru stałego przebywania w miejscu dotychczasowego stałego zameldowania, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że J.F. nie mieszka w lokalu przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że w [...] opuścił ten lokal i wyjechał do pracy w [...]. Zgodnie z art. 5 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Równocześnie z posiadaniem stałego zameldowania ustawa przewiduje możliwość zameldowania się w miejscu czasowego pobytu, a pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, ale pod innym adresem (art. 7 ust. 1 ustawy). Z przepisów ustawy wynika, że co do zasady zameldowanie na pobyt czasowy nie powinno trwać dłużej niż 3 miesiące, a po tym okresie należy zameldować się na pobyt stały chyba, że zachodzą okoliczności wskazujące na to, że pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego (art. 8 ust. 1 ustawy). Organ II instancji wyjaśnił, że w jego ocenie wymieniona w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy przesłanka zameldowania na pobyt czasowy, tj. wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego, zaistnieje tylko w sytuacji, gdy osoba opuszcza lokal aby wykonywać pracę poza miejscem zamieszkania, ale tylko na jakiś czas i po jego upływie zamierza wrócić do dotychczasowego miejsca pobytu stałego, a wykonywanie pracy poza miejscem stałego zameldowania powinno wynikać z charakteru pracy. Pełnomocnik J.F., M.F., przedłożyła dokumenty z których wynika, że jej mocodawca od dnia [...] jest zatrudniony w firmie [...] na terenie [...], a w wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] w siedzibie organu I instancji J.F. oświadczył, że z pracodawcą wiąże go umowa bezterminowa. Dodał także, że nie ma pewności jak długo będzie tam zatrudniony, co spowodowane jest kryzysem. Zdaniem organu odwoławczego z faktów tych wynika, że J.F. nie wyjechał do [...] tylko na pewien okres czasu w związku z wykonywaną pracą np. sezonową, lecz przeniósł on swoje centrum życiowe do tego kraju, gdzie obecnie stale mieszka od [...] i cały czas pracuje u tego samego pracodawcy. Wprawdzie w piśmie z dnia [...] oświadczył, że jego centrum życiowe znajduje się w mieszkaniu babci, a nie mogąc znaleźć pracy w [...], pracuje dorywczo w [...], to jednak trudno przyjąć, że pobyt w [...] ma charakter tymczasowy, a praca ma charakter dorywczy, bowiem stan taki trwa nieprzerwanie od [...] lat. J.F. w oświadczeniu z dnia [...] wyraził wprawdzie zamiar powrotu do [...] po zebraniu sumy pieniędzy potrzebnej na opłacenie studiów w [...], ale z jego oświadczenia wynika, że do kraju przyjeżdża mniej więcej raz na kwartał, a jego ostatni pobyt w [...] miał miejsce w [...], co zostało także potwierdzone przez świadków. Wyjaśnił, że mieszkania babci nie opuścił na stałe, a jedynie z powodu poszukiwania zarobku wyjeżdża do [...] i często wraca do domu przy ul. [...], oraz że w lokalu tym przebywa w czasie weekendów, świąt i w okresach wolnych od pracy. W ocenie Wojewody [...] J.F. swoim zachowaniem nie wykazuje jednak zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu, nie uprawdopodobnił także, że lokal ten stanowi miejsce jego pobytu stałego. Wprawdzie przyjeżdżając do [...] (ostatnio z częstotliwością raz na [...] miesięcy), przebywał w mieszkaniu babci S.F., ale trudno uznać, że są to częste przyjazdy. W złożonych w sprawie wyjaśnieniach J.F. nie wskazywał, czy ponosi jakiekolwiek koszty związane z utrzymaniem mieszkania, a wnioskodawczyni podała, że lokal ten jest opłacany wyłącznie przez nią, co potwierdził jej syn D.F., również mieszkający w tym lokalu. Oceny tej nie zmienia fakt, że w przedmiotowym lokalu znajdują się rzeczy J.F.. Fakt pozostawienia rzeczy w lokalu nie dowodzi jeszcze, że dana osoba w nim zamieszkuje w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne wskazują na zupełnie inny stan rzeczy. Ocena zebranych w sprawie dowodów, zdaniem organu odwoławczego, uzasadnia twierdzenie, że J.F. dąży wyłącznie do utrzymania zameldowania w mieszkaniu swojej babci. Także fakt zgłoszenia w Urzędzie Miasta [...] wyjazdu za granicę nie świadczy o tym, że pobyt za granicą ma charakter tylko czasowy. J.F. wyjechał za granicę w [...], a w swoim piśmie z dnia [...] wskazał, że zgłoszenie pobytu poza Polską dokonane zostało dla celów ewidencji w WKU. W ocenie organu odwoławczego, J.F. spełnił przesłankę opuszczenia przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a ustalenia poczynione w tej materii przez organ I instancji są niewłaściwe. W związku z tym należało uchylić w całości decyzję organu I instancji i orzec o wymeldowaniu J.F. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...]. Decyzja taka przyczyni się niewątpliwie do uporządkowania i zaktualizowania ewidencji ludności, zapobiegnie także utrzymywaniu fikcji w rejestracji meldunkowej, bowiem zameldowanie ma na celu wyłącznie potwierdzenie faktu pobytu osoby w lokalu. Zameldowanie nie daje osobie zameldowanej prawa do lokalu ani do przebywania w tym lokalu, a wymeldowanie nie sprawia, że osoba wymeldowana staje się osobą bezdomną. Uprawnienie do przebywania w lokalu jest pochodną tytułu prawnego do lokalu. J.F. będzie mógł być zameldowany na pobyt stały w przedmiotowym lokalu, jeśli tylko ponownie w nim zamieszka, bowiem przepisy ustawy uzależniają zameldowanie osoby na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące od spełnienia przez tę osobę tylko przesłanki zamieszkania w lokalu, w którym osoba ta chce się zameldować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję J.F., zastąpiony przez matkę M.F., wniósł o jej uchylenie ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. Zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego z powodu błędnej interpretacji (np. art. 5, 7, 8 ustawy o ewidencji ludności), błędną ocenę materiału dowodowego, a także brak obiektywizmu. Pełnomocnik podniósł, że na skutek wniosku babki J.F. został pozbawiony stałego miejsca zamieszkania na terenie Polski w czasie gdy wykonywał pracę zarobkową za granicą, co uniemożliwiło mu uzyskanie rozstrzygnięcia sądowego gwarantującego dach nad głową. Pełnomocnik wskazał, że decyzja ta jest sprzeczna z prawem, rażąco narusza konstytucyjne prawa skarżącego i jego istotne interesy życiowe, ponieważ syn od urodzenia mieszka w mieszkaniu babki, a za granicę był zmuszony wyjechać w poszukiwaniu pracy, podobnie jak dwa miliony młodych ludzi. Matka skarżącego podniosła, że S.F. najpierw skierowała do sądu wniosek o jej eksmisję z mieszkania i uzyskała wyrok eksmisyjny, przy czym Sąd Rejonowy w [...] nie pozostawił jej bez dachu nad głową przyznając lokal socjalny. Jednakże S.F. uznała, że jest to droga zbyt trudna do pozbycia się "niechcianych lokatorów" (byłej synowej oraz wnuków) i podjęła próbę pozbycia się wnuka drogą wymeldowania go z miejsca faktycznego, stałego pobytu w Polsce. W ocenie pełnomocnika skarżącego organ I instancji wydał trafną decyzję odmawiając wymeldowania, a zaskarżona decyzja Wojewody jest nieprawidłowa, narusza podstawowe prawo obywatela do godziwego życia i prawo do wymiaru sprawiedliwości przed sądami polskimi. M.F. oświadczyła także, że jej syn wyjechał jedynie do pracy, zawsze powracał do mieszkania, w którym był zameldowany na stałe, nie miał nigdy innego miejsca pobytu w Polsce, ani tytułu prawnego do jakiegokolwiek lokalu za granicą czy na terenie Polski. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że pobyt za granicą w związku z zatrudnieniem nie zawsze ma charakter trwały, jednakże skarżący od chwili wyjazdu do [...] lokal przy ul. [...] odwiedzał jedynie okazjonalnie, przy okazji swoich krótkich pobytów w Polsce, dlatego nie sposób uznać, że lokal ten stanowił jego centrum życiowe. Pobyt skarżącego w [...] trwa [...] lata, a on sam nie określa terminu swojego powrotu, deklaruje tylko, że zamierza powrócić do Polski. Z treści skargi wynika natomiast, że skarżący utożsamia zameldowanie w lokalu z prawem własności oraz prawem do przebywania w lokalu. Jest to bez wątpienia błędny sposób rozumienia instytucji zameldowania, które jest instytucją prawa administracyjnego i nie rodzi skutków prawnych na gruncie prawa cywilnego. Zatem zarzut, że skarżący na skutek wymeldowania staje się osobą bezdomną jest bezpodstawny. Bezpodstawny jest także zarzut, że wymeldowanie uniemożliwi skarżącemu swobodne poruszanie się po krajach Europy w poszukiwaniu pracy zarobkowej, a także uniemożliwi zatrudnienie w Polsce. Także okoliczność, że skarżący nie ma tytułu prawnego do żadnego innego lokalu nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Organ administracji orzeka jedynie na podstawie przepisów prawa i zgodnie z faktami istniejącymi w dacie wydania decyzji. A bezspornie w dniu [...] J.F. spełniał przesłankę opuszczenia miejsca stałego zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dlatego decyzja jest zgodna z prawem i słuszna w świetle poczynionych ustaleń. Na rozprawie Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] delegowany do Prokuratury Apelacyjnej w [...] – [...] – wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację organu odwoławczego i wykazując, że uchybienia formalne w sprawie nie miały wpływu na wynik postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badanie pod tym kątem zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że skarga nie jest uzasadniona. Sprawy ewidencji ludności normuje ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 z późn.zm.), zgodnie z którą ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2) . Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do art. 15 ust. 1 tej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl. art. 15 ust 2 ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący nie przebywa w mieszkaniu przy ul. [...], w którym to lokalu był zameldowany na pobyt stały. Jak ustaliły organy orzekające w sprawie skarżący od [...] lat mieszka i pracuje w [...] u tego samego pracodawcy. Istota sporu sprowadza się do tego, czy J.F. opuścił miejsce stałego pobytu i swoje interesy życiowe skoncentrował za granicą, czy też jego [...] letni pobyt w [...] ma rzeczywiście charakter pobytu czasowego związanego z pracą. Z akt sprawy wynika, że skarżący od kilku lat pracuje za granicą u tego samego pracodawcy, z którym wiąże go umowa na czas nieokreślony, nie wie kiedy wróci do Polski, tylko raz na ok. [...] miesięcy przez kilka dni przebywał w Polsce, a w mieszkaniu wnioskodawczyni ostatnio był w [...] Pomimo, że jest osobą dorosłą, nie partycypował w kosztach utrzymania mieszkania, a wnioskodawczyni nie znała jego miejsca pracy ani adresu zamieszkania. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że wizyty J.F. w Polsce mają charakter odwiedzin (nawet jeśli zatrzymuje się w mieszkaniu swojej babci), nie są zaś jak twierdzi skarżący powrotem do miejsca stałego zamieszkania. Jak wynika z akt sprawy, matka J.F. wyprowadziła się z mieszkania wnioskodawczyni wskutek orzeczonej eksmisji w [...] do przyznanego jej lokalu socjalnego. Z treści skargi wynika, że jej celem jest przede wszystkim wykazanie, że skarżący został pozbawiony możliwości uzyskania lokalu. Jak trafnie zauważył organ II instancji zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem, nie daje natomiast prawa do przebywania w tym lokalu. Uprawnienie do przebywania w lokalu wynika z prawa do dysponowania lokalem, przede wszystkim z prawa własności i innych praw majątkowych. Osoba nie posiadająca uprawnienia do dysponowania lokalem może w nim przebywać za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej. Wykładnia przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, według której decyzje organu administracyjnego mogłyby uczynić bezskutecznymi uprawnienia właściciela do korzystania z rzeczy, byłaby niedopuszczalna w świetle art. 21 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 z późn. zm.) poręczającego ochronę własności. Nie jest zasadny zarzut, że decyzja Wojewody narusza konstytucyjne prawa skarżącego, ponieważ Konstytucja nie gwarantuje obywatelom miejsca stałego zamieszkania na terenie Polski. Konstytucja w art. 52 ust. 1 gwarantuje każdemu wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu, ale wynikającej z tego przepisu wolności nie należy odnosić do wolności wyboru lokalu (pomieszczenia) gdzie dana osoba zamierza mieszkać czy przebywać. Wolność wyboru miejsca zamieszkania obejmuje generalny zakaz ingerencji państwa i władz publicznych w tę sferę życia człowieka. Nie może być natomiast traktowana jako podstawa roszczeń wobec osób prywatnych oraz ograniczeń prawa własności i innych praw majątkowych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza zarzutu skargi, że pobyt skarżącego za granicą ma charakter jedynie czasowy, związany z wykonywaniem pracy. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia woli osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie co do jej zamiaru. O kwalifikacji pobytu decyduje bowiem nie tylko treść werbalna oświadczenia, ale również okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Art. 8 ust. 1 ustawy ustala zasadę, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w danej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące obowiązana jest zameldować się na pobyt stały chyba, że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Przykładowe okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące ustawa wymienia w art. 8 ust. 2, i jest to m. in. wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego. Przepis ten dotyczy jednak przede wszystkim sytuacji, gdy praca musi być wykonywana poza siedzibą zakładu pracy i miejscem zamieszkania np. na budowach realizowanych w terenie przez dłuższy czas. Tymczasem skarżący nieprzerwanie od 3 lat mieszka i pracuje w Wielkiej Brytanii w tej samej miejscowości, a do kraju przyjeżdża jedynie w odwiedziny do rodziny. Nie ma żadnego uzasadnienia prawnego zarzut, że wymeldowanie uniemożliwi skarżącemu swobodne poruszanie się po krajach Europy w poszukiwaniu pracy zarobkowej, a także uniemożliwi zatrudnienie w Polsce, ponieważ korzystanie z wolności i praw obywatelskich nie jest uzależnione od zameldowania na pobyt stały. Także okoliczność, że skarżący nie ma tytułu prawnego do żadnego innego lokalu nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Jak trafnie wskazał organ II instancji, obowiązkiem organów ewidencji ludności jest porządkowanie i aktualizowanie bazy ewidencji ludności, a wydanie decyzji o wymeldowaniu, w przypadku zaistnienia przesłanek ustawowych, zapobiega utrzymaniu fikcyjnej rejestracji meldunkowej. Sąd ustalił, iż w toku postępowania administracyjnego toczącego się przed organem odwoławczym doszło do naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż strony nie zostały powiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zgromadzonych dowodów, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Strony miały bowiem możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, zaś organ odwoławczy w swoim zakresie nie przeprowadzał nowych dowodów, ograniczając się jedynie do odmiennej oceny dowodów przedstawionych przez organ pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło