II SA/Sz 121/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego. D. P. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 15-letnią córką, miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł i składa się na niego renta wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny córki w kwocie [..] zł. Wnioskodawczyni jest właścicielką ½ części mieszkania o powierzchni 70 m2 z 1930 r., posiada [...] zł oszczędności przeznaczone na wymianę pieca C.O. i wstawienie okien jak i na życie, ponieważ posiadane przez córkę oszczędności w kwocie ok[...] zł przeznaczone zostały na bieżące wydatki związane z utrzymaniem. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych wnioskodawczyni, wezwaniem z dnia 3 marca 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów, tj.: - decyzji w sprawie podatku od posiadanej nieruchomości za rok 201 i 2016, - oświadczenia, czy mieszkanie położone w [...] stanowi własność skarżącej, czy jest wynajmowane (w przypadku wynajmu przedłożenie umowy potwierdzającej powyższy fakt), - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania (np. gaz, prąd, woda) oraz innych niezbędnych wydatków ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz innych niezbędnych wydatków (np. lekarstwa), - wyciągów lub wykazów z zestawieniem operacji z posiadanego/ych przez skarżącą konta bankowego/kont bankowych oraz z posiadanych rachunków oszczędnościowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia ze szkoły córki, czy otrzymuje ona stypendium i w jakiej wysokości, - dowodu potwierdzającego wysokość otrzymywanej w okresie ostatnich trzech miesięcy renty, - oświadczenia, czy skarżąca w związku z pobytem w L. wykonuje pracę zarobkową, jeżeli tak to przedłożenie zaświadczenia o wysokości uzyskiwanych dochodów w terminie 14 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy. W wykonaniu powyższego zobowiązania skarżąca oświadczyła, że mieszkanie położone przy ul. [...] nie jest jej własnością, córka nie otrzymuje żadnego stypendium ani zasiłku pielęgnacyjnego, skarżąca zrezygnowała z pobierania zaliczki alimentacyjnej, jej dochód stanowi renta w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast miesięczne wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem wynoszą: podatek od nieruchomości [...]GBP, woda ok. [..]GBP, gaz ok. [...] GBP, internet ok. [...] GBP, telefon ok. [...] zł. Dalej skarżąca podała, że jej pobyt w L. nie jest związany z wykonywaniem jakiejkolwiek pracy zarobkowej; wyjechała, ponieważ w P. jej dziecko było dyskryminowane, natomiast ona cierpi na śmiertelną chorobę [...] i musi być pod stałą opieką lekarzy. Wnioskodawczyni przedłożyła rachunki za gaz, wodę, podatek, wyciągi z konta w banku polskim i angielskim. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt a P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Uwzględniwszy treść przywołanych przepisów i konfrontując je z przedstawionym przez skarżącą stanem rodzinnym i majątkowym referendarz sądowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca razem z córką dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł oraz [...]GBP. Z przesłanych wyciągów z kont bankowych wynika, że w styczniu b.r. skarżąca otrzymała z MOPS kwotę [...] zł, natomiast aktualnie zrezygnowała z pobierania świadczeń socjalnych, z wyciągu konta w banku angielskim wynika, że bilans na luty 2016 wynosił [...] GBP. Zestawiając wysokość środków, którymi dysponuje skarżąca [...] zł i [...]GBP z wysokością ponoszonych opłat na bieżące utrzymanie, (które wg kursu średniego funta brytyjskiego na dzień 11.04.2016 r. 1GBP = 5,36 zł) wynoszących [...] zł ( podatek, gaz, woda, internet, telefon), bez kosztów wyżywienia, uznać należy, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jej możliwości finansowe. Co prawda skarżąca wskazała w formularzu PPF, że dysponuje oszczędnościami, jednakże pieniądze te mają być przeznaczone na niezbędny remont oraz na koszty leczenia jej i córki. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.