II SA/Sz 121/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S., B. S. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowalnych postanawia I. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia adwokata H. S., B. S. i M. i. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie w sprawie robót budowalnych wykonanych przez M. Z. na poddaszu budynku mieszkalnego dwurodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...]. Skarżący są współwłaścicielami tej nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, wszyscy skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie, w dniu 9 lutego 2017 r., J. J. S. zamieszkały przy ul. [...] w S. uiścił wpis sądowy należny w niniejszej sprawie. W oświadczeniu o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach złożonym na urzędowym formularzu PPF B. S. oświadczył, że ma [...] lat, mieszka z matką H. S. w S. przy ul. [...], a jego jedynym majątkiem jest mieszkanie o pow. 50 m2, a dochodem rodziny jedynie emerytura wnioskodawcy w kwocie [...] zł miesięcznie. Wydatki stałe wynoszą [...] zł miesięcznie. Wezwaniem z dnia 27 lutego 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał B. S. do przedłożenia, w terminie 7 dni: - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych skarżącego, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z rachunku bankowego J. J. S., z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego wysokość emerytury wnioskodawcy, - kopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości przy ul. [...] w S. i przy ul. [...] w [...], za 2017 r. - dowodów potwierdzających wysokość wydatków poniesionych na utrzymanie obydwu ww. nieruchomości, oraz pozostałych wydatków stałych, w okresie ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie B. S. oświadczył, że J. J. S. jest jego bratem i prowadzi swoje odrębne rodzinne gospodarstwo, niezwiązane z przedmiotem postępowania i posiada odrębną "notarialną" własność nie związaną ze skarżącym. Wnioskodawca wyjaśnił, że decyzję w sprawie podatku od nieruchomości przy ul. [...] w [...] otrzymuje jego brat M. S. Wyjaśnił, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, ma dwoje dzieci i czworo wnucząt, na utrzymanie których ponosi wydatki. Udziela się w zbiórkach publicznych, daje pieniądze na ofiarę w kościele, na utrzymanie grobów na cmentarzach, korzysta z wycieczek krajowych i zagranicznych, teatru, kina, rozrywek w plenerze i zabaw okolicznościowych. Ponosi ponadto wydatki na drobne remonty, eksploatację samochodu, na bilety komunikacji miejskiej i kolejowej oraz przejazdy taksówkami. B. S. przedłożył wyciąg ze swojego rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące, kopię decyzji w sprawie waloryzacji swojej emerytury ([...] zł do wypłaty od marca 2016 r.), kopie decyzji w sprawie podatku od nieruchomości dotyczącą budynku mieszkalnego przy ul. [...] o pow. mieszkalnej 61 m2, kopie faktur za wodę, gaz, odpady stałe, energię elektryczną dotyczących nieruchomości przy ul. [...] w S. (na kwotę ok. [...] zł miesięcznie). Wnioskodawca przedłożył też kopię polisy ubezpieczeniowej OC posiadacza pojazdu mechanicznego nr [...] z której wynika, że osobą współubezpieczoną jest K. S., także zamieszkała w S. przy ul. [...]. Skarżący przedłożył orzeczenie o posiadanym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, kopie dwóch faktur za turnusy rehabilitacyjne w 2006 r. i 2017 r. każda na kwotę [...] zł, fakturę za leki na kwotę [...] zł z 13 lutego 2017 r., a także kilka faktur za leki z okresu znacznie poprzedzającego okres zakreślony w wezwaniu. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy powinna złożyć zgodne z prawdą oświadczenie obejmujące dokładne dane o jej stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, również oświadczenie o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Pojęcie "stan majątkowy" jest zbliżone do pojęcia "sytuacja majątkowa" i obejmuje dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też wpływających na jego możliwości finansowe. Z oświadczenia wnioskodawcy złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe jedynie ze swoją matką H. S., jedynym majątkiem rodziny jest mieszkanie o pow. 50 m2, a źródłem utrzymania stanowi emerytura wnioskodawcy w kwocie [...] zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych skarżący podał, że mieszka z żoną, ma dwoje dzieci i czworo wnucząt, nie określił, czy dzieci i wnuki prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Nie wspomniał o matce. Z przedłożonych dowodów wynika, że pod tym samym adresem co skarżący zamieszkuje K. S., nie wymieniona w formularzu PPF. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, by znajdował się w takiej sytuacji. W oświadczeniu o sytuacji rodzinnej nie wymienił wszystkich osób z którymi zamieszkuje i z którymi dzieli koszty utrzymania mieszkania, nie podał danych dotyczących ich majątku i dochodów. W odpowiedzi na wezwanie przedłożył dokumenty źródłowe z których wynika, że mieszka z żoną I. S. i K. S., o których nie wspomniał w urzędowym formularzu. Nie wspomniał o H. S. Skarżący przedłożył wprawdzie większość dokumentów źródłowych określonych w wezwaniu, ale nie pozwoliły one na ustalenie kręgu osób wspólnie gospodarujących z wnioskodawcą, na ustalenie dochodów tych osób ani sposoby podziału wydatków. Uniemożliwiło to ustalenie, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania w sprawie. Z wniosku nie wynika, by skarżący był osobą zadłużoną. Należy mieć także na uwadze, że wpis sądowy od skargi został już uiszczony. Reasumując stwierdzić należy, iż oświadczenie o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach wnioskodawcy nie było pełne i nie pozwalało na ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego. Wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów wnioskodawca w większości wykonał, ale uzyskane informacje nie pozwoliły na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Informacje zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzy nie znalazły potwierdzenia w przedłożonych dokumentach źródłowych. Z tych względów należało uznać, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie. Dlatego jego wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.