II SA/Sz 121/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S., B. S. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowalnych postanawia I. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia adwokata H. S., B. S. i M. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie w sprawie robót budowalnych wykonanych przez M. Z. na poddaszu budynku mieszkalnego dwurodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący są współwłaścicielami tej nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, wszyscy skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie, w dniu 9 lutego 2017 r., J. J. S. zamieszkały przy ul. [...] w S. uiścił wpis sądowy należny w niniejszej sprawie. W oświadczeniu o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach złożonym na urzędowym formularzu PPF H. S. oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem B. S., jedynym ich dochodem jest jej emerytura w kwocie [...] zł miesięcznie, a wydatki stałe wynoszą [..] zł. Wezwaniem z dnia 27 lutego 2017 r. starszy referendarz sądowy zobowiązał H. S. do przedłożenia, w terminie 7 dni: - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych skarżącej, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, kim dla skarżącej jest J. J. S. oraz do przedłożenia wyciągów z jego rachunku bankowego, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego wysokość emerytury wnioskodawczyni, - kopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości przy ul. [...] w S. i przy ul. [...] w [...], za 2017 r. - dowodów potwierdzających wysokość wydatków poniesionych na utrzymanie obydwu ww. nieruchomości, oraz pozostałych wydatków stałych, w okresie ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie H. S. oświadczyła, że nie posiada konta bankowego. Od 2006 r. przebywa w S. pod opieką synów B. S. i J. J. S. Wyjaśniła, że ma trzech synów, trzy synowe i pięcioro wnucząt, oraz pięcioro prawnuków i cieszy się, że może im sprezentować drobne upominki czy prezenty świąteczne. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że ponosi koszty zakupu leków, kupuje maści i kremy, korzysta z taxi celem przejazdu na rehabilitację, opłaca wizyty księdza. Musi także ponosić koszty korespondencji do Sądu, finansować pamięć o zmarłych zadbanie o groby. Korzysta też z pomocy terapeutów i używa przyrządów ortopedycznych, dlatego uważa swój wniosek za zasadny. Skarżąca przedłożyła orzeczenie o posiadanej niepełnosprawności, kopię decyzji ZUS o waloryzacji renty ([...] zł do wypłaty), kopie faktur za leki za okres ok. 1,5 roku. H. S. nie przedłożyła wyciągów z rachunku bankowego syna J. J. S., nie udokumentowała też wydatków koniecznych, poza wydatkami na leki (styczeń 2017 r. [...] zł, grudzień 2016 r. [...] zł, listopad 2016 r. [...] zł). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy powinna złożyć zgodne z prawdą oświadczenie obejmujące dokładne dane o jej stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, również oświadczenie o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Pojęcie "stan majątkowy" jest zbliżone do pojęcia "sytuacja majątkowa" i obejmuje dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też wpływających na jego możliwości finansowe. Z oświadczenia wnioskodawczyni złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe jedynie z synem B. S., a jedynym dochodem rodziny jest jej niewysoka emerytura. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych skarżąca podała, że od 2006 r. pozostaje pod opieką dwóch synów, w tym J. J. S. który uiścił wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie, oraz B. S., który mieszka z żoną i prawdopodobnie innymi członkami rodziny (K. S.). Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, by rzeczywiście znajdowała się w takiej sytuacji. W oświadczeniu o sytuacji rodzinnej nie wymieniła wszystkich osób z którymi zamieszkuje i z którymi dzieli koszty utrzymania mieszkania, nie podała danych dotyczących ich majątku i dochodów. W odpowiedzi na wezwanie udokumentowała wydatki na leki, ale nie przedłożyła wyciągów z rachunku bankowego syna J. J. S., pod opieką którego pozostaje. Przeprowadzone postępowanie nie pozwoliło na ustalenie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej. Należy mieć także na uwadze, że wpis sądowy od skargi został już uiszczony. Reasumując stwierdzić należy, iż oświadczenie o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach wnioskodawczyni nie było pełne i nie pozwalało na ustalenie jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Informacje zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzy nie znalazły potwierdzenia w dokumentach źródłowych przedłożonych przez jej syna B. S. Z tych względów należało uznać, że skarżąca nie wykazał w sposób przekonujący, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie. Dlatego jego wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.