II SA/Sz 1211/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, uchylił - w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku polegającego na przedłożeniu ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego nr [...] posadowionego na działce nr [...] w P. - postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], i orzekł wykonanie powyższego obowiązku przez Spółdzielnię Mieszkaniową "N." w P. w terminie do dnia 31 grudnia 2007 r., zaś pozostałą część postanowienia utrzymał w mocy. Z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wynika, co następuje: Po interwencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego lokalu nr [...] znajdującego się w budynku wielorodzinnym zlokalizowanym w Przecławiu pod nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził w dniu 24 października 2006 r. wizję lokalną lokalu mieszkalnego nr [...], stanowiącego własność Spółdzielni Mieszkaniowej "N.". W czynnościach oględzin brał udział najemca lokalu: M. C. Podczas wizji lokalnej zaobserwowano czarny nalot i zacieki na kominach w łazience i pokoju. Według oświadczenia lokatorki od 2001 r. wszystkie mieszkania w kontrolowanym obiekcie (który nie był remontowany przez około 17 lat) nie są ogrzewane lub są ogrzewane przenośnymi grzejnikami elektrycznymi, w związku z tym budynek jest niedogrzany i zawilgocony, a plamy na ścianach i suficie mogą wskazywać również na nieszczelność pokrycia dachowego. Mając na uwadze powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wezwał zarządcę przedmiotowego obiektu - Spółdzielnię Mieszkaniową "N." w P. do przedłożenia książki tegoż obiektu, a po analizie przedłożonych dokumentów wszczął postępowanie, w wyniku którego postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową "N." w P. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 września 2007 r. ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego nr [...] na działce nr [...] w P. ze szczególnym uwzględnieniem przyczyny zawilgocenia i zagrzybienia budynku oraz z podaniem zakresu oraz sposobu wykonania robót naprawczych budynku koniecznych do wykonania, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego, spełniającego wymogi określone w art. 5 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." zarzuciła organowi pierwszej instancji niedokładną analizę przedłożonej ksiązki przedmiotowego obiektu budowlanego, w której znajdują się wpisy dotyczące kontroli 5-letniej z 2004 r. i rocznej z 2006 r. polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu. Strona oświadczyła ponadto, że brak środków finansowych wyklucza możliwość przeprowadzenia niezbędnych robót budowlanych i wniosła o przedłużenie terminu do przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy do dnia 31 grudnia 2007 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony na powyższe postanowienie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania przedmiotowego obowiązku i orzekł o jego wykonaniu we wnioskowanym w zażaleniu terminie, natomiast pozostałą część postanowienia utrzymał w mocy. W ocenie organu drugiej instancji dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia wskazują, że w przedmiotowym lokalu następuje degradacja biologiczna elementów konstrukcyjnych obiektu, w wyniku której powstałe zagrzybienie może powodować zagrożenie dla zdrowia jego mieszkańców. Ponadto, zebrane w sprawie dokumenty pozwalają stwierdzić, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." w P. uchybiła przepisom art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, które określają, że właściciel lub zarządca zobowiązany jest prowadzić dla każdego budynku książkę obiektu budowlanego, stanowiącą dokument przeprowadzonych badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy w okresie użytkowania obiektu budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że sytuacja materialna strony nie może być brana pod uwagę w toku niniejszego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." w P. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia. W uzasadnieniu strona skarżąca oświadczyła, że budynek nr [...] w P. został jej przekazany w zarząd w 1993 r. i nigdy nie spełniał wymogów określonych dla budynku mieszkalnego. W budynku tym nigdy nie było zbiorczego ogrzewania lokali, stąd zagrzybienie i zawilgocenie na ścianach. Powodem takiego stanu rzeczy może być również brak odpowiedniego stropu. W ocenie strony skarżącej nieprawdą jest, że Spółdzielnia nie przeprowadziła żadnego remontu od 17 lat. Spółdzielnia powołała się na uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości, którą Wspólnota nie wyraziła zgody na remont dachu. Skarżąca zwracała się do Agencji Nieruchomości Rolnej i innych instytucji o pomoc, lecz z wszystkich tym miejsc otrzymała odpowiedź negatywną. Wszystkie podejmowane przez Spółdzielnię działania w zakresie uzyskania środków finansowych "wykazują maksimum dobrej woli ze strony Spółdzielni, lecz świadczą również o bezsilności", także jeśli chodzi o uzyskanie kredytu, bowiem budynek nr [...] jest zadłużony na ponad 50 tys. zł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązane są zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które musiałyby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), z uwagi na umieszczenie wśród przepisów kompetencyjnych, określających podział zadań i obowiązki organów nadzoru budowlanego i organów administracji architektoniczno-budowlanej ma charakter ogólny i znajduje zastosowanie w każdym przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organy te żądają dostarczenia dokumentów o charakterze wskazanym w art. 81c ust. 2. Istota tego przepisu sprowadza się zatem do zapewnienia prawidłowego wykonywania zadań, wynikających z przepisów prawa budowlanego i dlatego uprawniono organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego do nałożenia na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządy obiektu budowlanego w drodze postanowienia, obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Postanowienie, wydane w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 ma charakter dowodowy, co oznacza, że działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Konsekwencją niedostarczenia w wyznaczonym terminie przez stronę ocen lub ekspertyz określonych w ostatecznym postanowieniu jest uprawnienie do zlecenia przez organ wykonania tych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4). W rozpatrywanej sprawie, na skutek pisma M. C. – lokatorki lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] w P., informującego o złym stanie technicznym przedmiotowego lokalu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził w dniu 24 października 2006 r. wizję lokalną lokalu nr [...], stanowiącego własność Spółdzielni Mieszkaniowej "N." w P. Z protokołu oględzin wynika, że w łazience i pokoju znajduje się czarny nalot i zacieki na kominach. Według oświadczenia lokatorki od 2001 r. wszystkie mieszkania w kontrolowanym obiekcie nie były ogrzewane lub były ogrzewane przenośnymi grzejnikami elektrycznymi, w związku z tym budynek jest niedogrzany i zawilgocony, a plamy na ścianach i suficie mogą wskazywać również na nieszczelność pokrycia dachowego. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną wykonaną w przedmiotowym lokalu, potwierdzającą powyższe obserwacje. Mając na uwadze dokonane ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wezwał zarządcę przedmiotowego obiektu - Spółdzielnię Mieszkaniową "N." w P. do przedłożenia książki tegoż obiektu. Wynika z niej, że w dniu 29 listopada 2006 r. i w marcu 2004 r. przeprowadzone zostały dwie kontrole stanu technicznego obiektu bez podania numerów protokołów oraz dat wykonania zalecanych robót. Zgodzić się zatem należy z argumentacją przytoczoną w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym go postanowieniu organu pierwszej instancji, że analiza treści przedłożonej książki obiektu prowadzi do wniosku, że dokument ten nie był prowadzony w sposób prawidłowy i że nie zawiera wszystkich wymaganych wpisów dotyczących okresowych kontroli obiektu, o których mowa w art. 62 ustawy – Prawo budowlane. Tym samym wskazać należy, że wobec powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu, organ nadzoru budowlanego miał prawo, na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, nałożyć na stronę skarżącą w drodze postanowienia obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, jakim jest przedmiotowy budynek nr [...] w P., ze szczególnym uwzględnieniem przyczyny zawilgocenia i zagrzybienia budynku oraz z podaniem zakresu oraz sposobu wykonania robót naprawczych budynku koniecznych do wykonania, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego. Działanie organu w tym przypadku było w pełni uzasadnione, gdyż jednym z podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego określonych w przepisie art. 81 ust. 1 pkt 1b ustawy - Prawo budowlane jest nadzór i kontrola warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych. Niewątpliwie wydanie zaskarżonego postanowienia stanowi konkretyzację powyższej kompetencji i w realiach niniejszej sprawy jest w pełni usprawiedliwione ujawnionymi okolicznościami. Dodatkowo, stwierdzić należy, że niekorzystna sytuacja materialna skarżącej Spółdzielni, uniemożliwiająca, w jej ocenie, wykonanie niezbędnych robót naprawczych przedmiotowego budynku, w celu doprowadzenia go do właściwego stanu technicznego, nie mogła stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nałożenie bowiem na skarżącą obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej przedmiotowego obiektu na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, nie jest uzależnione od sytuacji materialnej zobowiązanego, lecz od uzasadnionych wątpliwości organów nadzoru budowlanego co do stanu technicznego obiektu, w szczególności, gdy dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia wskazują, że w przedmiotowym lokalu następuje degradacja biologiczna elementów konstrukcyjnych obiektu, w wyniku której powstałe zagrzybienie może powodować zagrożenie dla zdrowia jego mieszkańców. W tym stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy administracyjnej, ani też we wskazanej wyżej argumentacji strony skarżącej podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.