II SA/Sz 1213/07

WyrokWSA w Szczecinie2008-04-16

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na piśmie podmiotu niebędącego stroną postępowania, pomijając merytoryczne rozpoznanie zarzutów strony skarżącej i wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę, musi merytorycznie rozpoznać odwołanie strony oraz uwzględnić wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku. Opieranie się na piśmie podmiotu niebędącego stroną postępowania, bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz bez merytorycznego odniesienia się do zarzutów strony, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty zezwalającą spółce X SA na wejście na teren nieruchomości M.R. w celu zapewnienia obsługi i eksploatacji stacji transformatorowej. M.R. odwołała się, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda początkowo uchylił decyzję Starosty, ale po wyroku WSA sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia. W kolejnej decyzji Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, opierając się m.in. na piśmie spółki X SA. M.R. ponownie zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie zasad KPA, w tym brak merytorycznego rozpoznania odwołania i oparcie się na piśmie podmiotu niebędącego stroną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdza, że nie podlega wykonaniu, i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda decyzją z dnia (...( na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2306 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M.R. od decyzji Starosty z dnia (...( w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...(, położonej w obrębie M. o powierzchni 160 m2, KW Nr (...(, przez zezwolenie X SA Oddział Dystrybucji w S. na wejście na teren wyżej opisanej nieruchomości w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzenia elektroenergetycznego - stacji transformatorowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, iż Starosta w decyzji z dnia (...( wydanej na wniosek X S.A. Oddział w S. z dnia 20 września 2006 r. orzekł o ograniczeniu korzystania z nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...( położonej w obrębie M. o powierzchni 160m2, KW Nr (...(, stanowiącej własność M.R. przez zezwolenie X SA Oddział Dystrybucji w S. na wejście na teren wyżej opisanej nieruchomości w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzenia elektroenergetycznego – stacji transformatorowej oraz zobowiązał X SA Oddział Dystrybucji w S. do wyrównania szkody w przypadku zniszczeń i uszkodzeń podczas wykonywania robót związanych z obsługą i eksploatacją stacji transformatorowej. Od decyzji tej odwołała się M.R., wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Według odwołującej się rozstrzygnięcie organu I instancji było rażąco sprzeczne z obowiązującymi przepisami, a wydanie decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości przez właściciela przez wydanie zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami już po rozpoczęciu robót budowlanych, a tym bardziej po ich zakończeniu jest niedopuszczalne. Budynek stacji transformatorowej wybudowany został w 1970 r. i wchodził w skład kompleksu ośrodka wypoczynkowego który należał do Przedsiębiorstwa Y w O. Poprzednik prawny spółki X SA od 1971 r. korzystał z tego budynku działając jako zakład energetyczny. Oczywistym było, iż w momencie wydania decyzji inwestycja była zakończona od wielu lat. Ponadto M.R. podniosła, że brak porozumienia pomiędzy właścicielką gruntu a spółką X SA powstał na tle odmiennego stanu faktycznego i dotyczył ustalenia ceny kupna przedmiotowej nieruchomości oraz rozliczenia należności za bezumowne korzystanie przez Spółkę z części terenu należącego do strony. Braku porozumienia w tej kwestii, zdaniem M.R., nie można utożsamiać z brakiem zgody, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda decyzją z dnia (...( uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Na ww. decyzję X SA w P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia (...( uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia (...(. Sąd uznał, że nie można zgodzić się z argumentacją Wojewody, iż postępowanie wywołane wnioskiem skarżącej z dnia 20 września 2005 r. stało się bezprzedmiotowe tylko ze względu na to, że nastąpiła realizacja celu publicznego tj. została wybudowana stacja transformatorowa. Sąd zaznaczył, że z takim uzasadnieniem w kontekście przywołanego przez organ II instancji art. 124 ust. ustawy o gospodarce nieruchomościami można by się zgodzić, np. gdyby w sprawie była wcześniej wydana decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 ww. ustawy o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomościami. Jedynie wówczas dochodzenie prawa do wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń wymienionych w ust. 1 art. 124 mogłoby podlegać trybowi egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. W ocenie Sądu, Wojewoda w swojej decyzji nie rozpatrzył merytorycznie odwołania M.R., jak i zasadności wniosku skarżącej z dnia 20 września 2005 r. W związku z prawomocnym Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia (...(, Wojewoda podjął działania mające na celu ustalenie, co oznacza zawarte przez X SA we wniosku z dnia 20 września 2005 r., określenie cyt.: "w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzenia elektroenergetycznego w postaci stacji transformatorowej, wchodzącego w skład przedsiębiorstwa naszej Spółki". Zgodnie z pismem Wojewody skierowanym do Starosty należało ustalić, czy określona we wniosku "obsługa i eksploatacja" polegać ma zgodnie z art. 124 ust. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na zakładaniu i przeprowadzeniu na nieruchomości ciągów drenażowych przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, czy jedynie na wykonaniu czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i ww. urządzeń. Organ II instancji polecił również wyjaśnić, czy X S.A. w przedmiotowej sprawie będzie ubiegać się o pozwolenie na budowę. Wojewoda w oparciu o wyjaśnienia X SA ustalił, iż podmiot ten zamierza na przedmiotowej nieruchomości prowadzić prace w oparciu o pozwolenie na budowę, bądź na podstawie zgłoszenia i w każdym z tych przypadków inwestor zobowiązany jest do złożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda w oparciu o powyższe uznał, że zaistniały wszystkie przesłanki niezbędne do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę na decyzję Wojewody z dnia (...( wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. M.R. Skarżąca zarzucała zaskarżonej decyzji: 1/ naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: -art. 7 Kpa poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do załatwienia sprawy przez nie rozpoznanie merytorycznie zarzutów skarżącej zgłoszonych w odwołaniu z dnia 19 października 2006r., -art. 8 i 9 Kpa poprzez zaniechanie poinformowania skarżącej jako strony postępowania o okolicznościach faktycznych, które miały wpływ na ustalenie obowiązku skarżącej, w szczególności zaniechanie umożliwienia skarżącej zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym przez organ odwoławczy, w tym z pismem spółki X Operator sp. z o.o. z dnia 28 września 2007r. (...(, które jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, miało istotny wpływ na podjętą przez organ odwoławczy decyzję, - art. 10 Kpa poprzez pozbawienie skarżącej czynnego udziału w toku postępowania odwoławczego, oraz uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i zgłoszenie ewentualnych zarzutów. - art. 11 Kpa poprzez zaniechani wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy przy załatwieniu sprawy, ograniczając swoje uzasadnienie do stwierdza, iż z pisma z dnia 28 września 2007r. wynika, że w sprawie zachodzą wszelkie przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, - art. 136 w zw. z art. 63 § 2 Kpa poprzez prowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie żądania zgłoszonego przez X SA w wniosku z dnia 20 września 2006r. mimo, iż kwestia ta była bezsporna. 2/ art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153. poz.1270 z późno zm.) - poprzez pominięcie przez organ odwoławczy wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w S. z dnia (...(, w szczególności merytorycznego rozpoznania odwołania skarżącej, 3/ naruszenie prawa materialnego -art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 z późno zm.) w zw. z art. 138 § 1 Kpa polegające na niewłaściwym zastosowaniu poprzez uznanie iż w dacie wydania decyzji przez organ I instancji zachodziły podstawy do uwzględnienia żądania X SA zgłoszonego w wniosku z dnia 20 września 2006r., podczas gdy w ocenie organu odwoławczego przesłanki do uwzględnienia wniosku powstały dopiero po wydaniu decyzji a to dopiero w momencie złożenia pisma z dnia 28 września 2007r. (...(. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o: 1) zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji Starosty z dnia (...( 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. ewentualnie: 3) uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi M.R. zarzuciła, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy dopuścił się naruszenia ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i naruszenia te były tak istotne, iż mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy zaniechał udzielenia skarżącej wyjaśnień co do podjętej decyzji, natomiast lakoniczne sformułowanie ujęte na 6 stronie decyzji, iż cyt." W piśmie z dnia 28 września 2007r. (...( okazało się, że zaistniały wszystkie przesłanki potrzebne do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami", nie wypełnia dyspozycji zawartej w art. 11 Kpa. Z użytego sformułowania nic nie wynikało. Skarżąca zarzucała, że nie miała możliwości zapoznania się z pismem, które jak wynika z uzasadnienia decyzji, stanowiło asumpt do wydania decyzji określonej treści, czym organ administracyjny naruszył kolejną normę prawną zawartą w art. 9 i 10 Kpa. W przekonaniu skarżącej, powoływanie się przez organ odwoławczy na pismo z dnia 28 września 2007r. pozbawione jest podstaw prawnych, gdyż podstawą wydania decyzji są określone przepisy prawa, a nie pismo wyjaśniające udzielone przez podmiot nie będący stroną postępowania. Organ II instancji przeprowadził również postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenia, co było przedmiotem wniosku X SA z dnia 20 września 2006r., mimo, iż żądanie Spółki było sformułowane w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. Dodatkowo za wyjaśnienie strony organ odwoławczy uznał pismo spółki X Operator sp. z o.o. z dnia 28 września 2007r., a więc pismo podmiotu, który nie był i nie jest stroną postępowania administracyjnego o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro celem postępowania wyjaśniającego było ustalenie dokładnego żądania strony, ujętego w wniosku z dnia 20 września 2006r., to wyjaśnienie tego żądania powinno nastąpić ze strony uczestnika postępowania, a nie podmiotu nie biorącego udziału w toku postępowania administracyjnego. Przy czym skarżąca podnosi, iż wniosek z dnia 20 września 2005r. X SA spełniał wymagania określone w art. 63 § 2 Kpa, żądanie strony było precyzyjne i przez nią niekwestionowane, o czym świadczy także skarga X SA z dnia 26 stycznia 2007r. w treści której Spółka zarzucając błędną wykładnię art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości, wyraźnie wskazuje, iż jej zdaniem przepis ten ma zastosowanie także cyt. "w przypadku inwestycji uprzednio zrealizowanych na nieruchomości przeznaczonej na cele publiczne" (p. str. 2 skargi z dn. 26 stycznia 2007r. - w aktach sprawy). Uzasadniając skargę X SA nigdzie nie kwestionowała, iż żądanie przez nią wydania decyzji ograniczającej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma dotyczyć inwestycji już zakończonej, wręcz przeciwnie stwierdza wyraźnie, iż "z treści wskazanych przepisów nie wynika, iż niedopuszczalnym jest wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w sytuacji, gdy na nieruchomości przeznaczonej na cele publiczne jest już zrealizowana inwestycja w postaci budynku lub urządzenia służącego do dostarczania energii elektrycznej" (str. 4 skargi z dn. 26 stycznia 2007r. - w aktach sprawy). Stąd zdaniem skarżącej postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ odwoławczy było zbędne, bowiem żądanie zawarte w wniosku z dnia 20 września 2006r. nie było przez żadną ze stron postępowania kwestionowane, spór istniał jedynie na płaszczyźnie wykładni przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto skarżący podnosi, iż wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 28 września 2007r. stworzone zostały wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. Skoro przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami powstały dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji, bo jak wynika z wyjaśnień organu odwoławczego dopiero w piśmie z dnia 28 września 2007r. zostały naświetlone, to nie istniały one wcześniej i nie było podstawy do wydania decyzji ograniczającej skarżącej korzystanie z nieruchomości stanowiącej jej własność. Na dzień wydania decyzji przez organ I instancji tj. na dzień (...( brak było podstaw do wydania decyzji uwzględniającej wniosek X SA, odwołanie skarżącej było w pełni uzasadnione, a decyzja Starosty z dnia (...( winna być uchylona. Nadto skarżąca podniosła, iż przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia żądania strony zawartego w wniosku z dnia 20 września 2005r. było nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny przy sprawie (...( wyraźnie wskazał, iż organ odwoławczy w poprzedniej decyzji, uchylonej na mocy wyroku w sprawie (...(, nie rozpatrzył odwołania skarżącej i zasadności wniosku X S.A. z dnia 20 września 2005r. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wbrew dyspozycji wynikającej z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie dokonał merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżącej, ograniczając się jedynie do analizy wniosku drugiej strony z dnia 20 września 2005r. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca pismem z dnia 29 stycznia 2008 r. cofnęła zarzuty wymienione w punkcie 1 b i c skargi, natomiast w pozostałym zakresie podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uczestnik postępowania X SA w P. wniosła o oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz X SA w P. kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uczestnik postępowania podniósł, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jest bezzasadna. Kontrola zaskarżonej decyzji, stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego nie dostarcza jakichkolwiek podstaw do uznania, że w przeprowadzonym postępowaniu uchybiono przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku skarżącej, organ administracyjny działając na podstawie przepisów prawa podjął w przedmiotowej sprawie wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż organ naruszył przepisy postępowania w zakresie mającym wpływ na treść wydanej decyzji i stąd też należy uznać za trafne stanowisko organu administracyjnego wyrażone w odpowiedzi na skargę. W szczególności brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że organ administracyjny zaniechał wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Tak postawiony zarzut nie znajduje uzasadnienia w decyzji, z której jednoznacznie wynika jakie działania podjął Wojewoda , jakich dokonał ustaleń oraz jakie przepisy prawa materialnego stanowiły podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Jako całkowicie nietrafny uznać należy zarzut naruszenia przepisów postępowania polegający na pominięciu przez organ odwoławczy wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, że podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowiły ustalenia dokonane w prawomocnym wyroku Sądu. O słuszności tej argumentacji świadczą rozważania organu administracyjnego zawarte w uzasadnieniu decyzji. Przytoczono tam wprost motywy jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz czynności jakie podjął organ administracyjny w związku z wydaniem takiego orzeczenia oraz jego uzasadnieniem. Organ administracyjny bowiem wskazuje wprost: "W związku z ww. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia (...( (...) Wojewoda podjął działania mające na celu ustalenie (..)" Brak jest również podstaw do uznania za słuszny zarzut skarżącej co do naruszenia przepisu art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami polegający na jego niewłaściwym zastosowaniu. Pogląd wyrażony przez organ administracyjny w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości znajduje uzasadnienie prawne w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wskazano tam bowiem, że przepisy prawa materialnego ustawy o gospodarce nieruchomościami dają organom administracji publicznej delegację jak i podstawę prawną do podejmowania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez administracyjne orzeczenie zezwalające na udostępnienie części nieruchomości. Nadto, w ocenie Sądu, nie można podzielić argumentacji, że postępowanie wywołane wnioskiem X SA stało się bezprzedmiotowe, ze względu na to, że nastąpiła realizacja celu publicznego, tj. że została wybudowana stacja transformatorowa. Podobny pogląd został wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego III CZP 27/02 OSNC 2003/5/67, zgodnie z którym uprzednie zrealizowanie na nieruchomości inwestycji w postaci na przykład stacji transformatorowej nie stanowi przeszkody do złożenia wniosku do właściwego Starosty w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyżej przedstawiona argumentacja przekonuje, że pogląd prawny organu administracyjnego stanowiący podstawę rozstrzygnięcia jest trafny i z tego powodu zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny zatem w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zwrócić też należy uwagę, iż sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w jej całokształcie, stosownie bowiem do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a", rozstrzyga on w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zważywszy, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia (...( uchylił decyzję Wojewody w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, działki nr (...( stanowiącej własność M.R. na wniosek X SA w P., zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. W wyroku z dnia (...( Sąd wskazał, że powołanie się przez organ na przesłankę bezprzedmiotowości postępowania było niezasadne i skutkowało uchyleniem się od merytorycznego rozpatrzenia odwołania M.R. oraz zasadności wniosku skarżącej z dnia 20 września 2005 r. Sąd nakazał zatem merytoryczne rozpatrzenie sprawy, które winno poprzedzić postępowanie przeprowadzone w zgodzie z zasadami obowiązującymi organ w postępowaniu odwoławczym. Wojewoda ponownie rozpatrując i rozstrzygając sprawę w pierwszej kolejności zobowiązał X SA do skonkretyzowania wniosku z dnia 20 września 2005 r. poprzez wskazanie na czym ma polegać "obsługa i eksploatacja urządzenia elektroenergetycznego w postaci stacji transformatorowej" w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), wskazania czy wnioskodawca będzie ubiegać się o pozwolenie na budowę oraz niezbędne do uzyskania tego pozwolenia prawo do dysponowania nieruchomością. X SA w piśmie z dnia 28 września 2007 r. wskazała, że we wniosku z dnia 20 września 2005 r. przez określenie "obsługa i eksploatacja" należy rozumieć obsługę i eksploatację sieci elektroenergetycznej w rozumieniu potocznym, polegającą m.in. na "zakładaniu i przeprowadzaniu na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej" jak i budowę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane, czyli wykonanie obiektu budowlanego a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Powyższe prace X SA zamierzała wykonać na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę bądź na podstawie zgłoszenia i w związku z tym stało się niezbędne posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Sądu, mając na uwadze ustalenia poczynione przez Wojewodę w postępowaniu odwoławczym, organ nie wykazał, że zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości - działki nr (...( stanowiącej własność M.R. na rzecz X SA. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Wojewoda w swojej decyzji powołując się na art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wskazał konkretnej jednostki podziału redakcyjnego tego przepisu, co w tej sprawie, zważywszy na zakres kompetencji organu, nie jest bez znaczenia. Z treści decyzji wynika jednak, że podstawę tę mógł stanowić art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2306 ze zm.), zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis ten uzależnia zatem wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości m.in. od zapisów w planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie braku planu, od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Okoliczności te zostały w sprawie całkowicie pominięte. Istota postępowania odwoławczego polega na ponownym merytorycznym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Rozpoznając sprawę w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy (w tym przypadku Wojewoda) obowiązany był ponownie rozpatrzyć ją w całości i dokonać oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, po ponownym zapoznaniu się ze stanem faktycznym sprawy i dokonaniu jego oceny. Organ odwoławczy miał zatem obowiązek dokonania oceny, czy na tle określonego stanu faktycznego organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Obowiązany był nadto odnieść się szczegółowo do argumentacji skarżącej podniesionej w odwołaniu. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda skupił się wyłącznie na odczytaniu rzeczywistych intencji X SA zawartych we wniosku z dnia 20 września 2005 r. Całkowicie natomiast pominął argumenty podniesione w odwołaniu przez M.R. Zauważyć również należy, zważywszy na przedmiotowy zakres obowiązywania art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, że ustaleń, które organ winien poczynić na podstawie tego przepisu nie może zastępować oświadczenie wnioskodawcy o zamiarze przeprowadzenia prac budowlanych w bliżej nie określonej przyszłości. Takie rozumienie art. 124 ust. 1 ww. ustawy stanowiłoby nadmierną ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności. Wnioskodawca- X SA wskazała we wniosku z dnia 20 września 2005 r., iż domaga się udostępnienia nieruchomości w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzenia elektroenergetycznego w postaci stacji transformatorowej. Wniosek ten wskazywał na konieczność stworzenia warunków prawnych umożliwiających wykonywanie konserwacji oraz usuwanie ewentualnych awarii wynikających z normalnego użytkowania stacji transformatorowej, co wypełnia dyspozycję art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro jednak organ właściwy w sprawie nie wydał uprzednio decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, to nie ma podstaw prawnych do egzekwowania prawa do wykonywania czynności opisanych w art. 124 ust. 6, co podkreślił Sąd w wyroku z dnia (...(. Konkludując, organ ponownie rozpatrując sprawę dokona analizy treści wniosku X SA z dnia 20 września 2005 r. uwzględniając prawny stan inwestycji (budowli) oraz zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, a następnie dokona oceny, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy zachodzą przesłanki do rozpoznania tego wniosku poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a, orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło