II SA/Sz 1213/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie B. H. wezwana o uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od złożonej skargi na opisaną w sentencji decyzję Wojewody w przedmiocie umorzenia postępowania złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W motywach wniosku podała, że mimo intensywnych poszukiwań w zakresie znalezienia pracy od listopada 2012 r. pozostaje osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Opiekuje się matką, która przeszła [...] Zgromadzone na rachunkach bankowych oszczędności stanowią zabezpieczenie na wypadek trudności życiowych. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką A. H. Posiadany majątek to [...] udziału w mieszkaniu o powierzchni [...] m2, obszar nieruchomości pod budynkiem na mieszkanie – [...] ha z tego [...] udziału, [...] udziału w nieruchomości zabudowanej o pow. [...] ha oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Natomiast A. H. jest właścicielką [...] udziałów w mieszkaniu o powierzchni [...] m2, [...] udziałów w nieruchomości o powierzchni [...] ha, [...] udziałów w nieruchomości zabudowanej. Miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowi emerytura matki w wysokości [...] zł, a ponoszone wydatki to 100 zł na zakup lekarstw. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego zobowiązujące do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, wnioskodawczyni przedłożyła zawiadomienie o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...] zł miesięcznie, blankiet rachunków opłat za prąd za mieszkanie w kwocie [...] zł za mieszkanie oraz za garaż na kwotę [...] zł, decyzję w sprawie podatku rolnego, od nieruchomości płatnych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok na łączną kwotę 85 zł, wyciągi z rachunku oszczędnościowego z saldem wynoszącym [...] zł, odcinki wypłaty emerytury A, H. w wysokości [...] zł. Wyciągów z bieżącego konta bankowego, pomimo adnotacji na załączonych rachunkach, że zostały opłacone "przez internet", skarżąca nie przedłożyła. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zważył: Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Jednocześnie wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów potwierdzających powyższe. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca podała, że od [...] r. poszukuje pracy, mieszka z matką i źródło ich utrzymania stanowi emerytura matki wynosząca [...] zł, a miesięczne udokumentowane wydatki to kwota ok. [...] zł (energia elektryczna, odpady komunalne). Przy czym na uwadze należy mieć oszczędności wnioskodawczyni wynoszące ok. [...] tys.zł. Zdaniem referendarza sądowego dysponowanie oszczędnościami rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych, posiadanie majątku nie wskazują, aby skarżąca znajdowała się w trudnej czy tragicznej sytuacji majątkowej. Wręcz przeciwnie, sytuacja majątkowa skarżącej jest na tyle dobra, że pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom samotnym, bez źródeł stałego dochodu i majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało referendarza sądowego do przyznania mu prawa pomocy w powyższym zakresie. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.