II SA/Sz 1215/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-02-20
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) za okres od 2000 r. do 2007 r. oraz odsetek od tej kwoty jest przedawnione, jeśli zostało zgłoszone po raz pierwszy w 2017 r., a momentem powstania roszczenia było stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roszczenie o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) za okres od 2000 r. do 2007 r. jest przedawnione, ponieważ zostało zgłoszone po raz pierwszy w 2017 r., a termin przedawnienia wynosi trzy lata od momentu, gdy roszczenie stało się wymagalne (co nastąpiło po stwierdzeniu nieważności wadliwych decyzji). W związku z tym, roszczenie o odsetki od tej kwoty również jest bezzasadne. Natomiast w części dotyczącej odsetek od wypłaconej różnicy w uposażeniu, sąd uznał, że odsetki te przysługują, ponieważ organ pozostawał w zwłoce w wypłacie należności głównej, a stwierdzenie nieważności decyzji miało skutek ex tunc.Stan faktyczny
Skarżący domagał się ustalenia i wypłaty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) za lata 2000-2007 oraz odsetek od tej kwoty, a także odsetek od wypłaconej różnicy w uposażeniu zasadniczym. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia i wypłaty nagrody rocznej z powodu przedawnienia, a także odsetek od niej. Odnośnie odsetek od różnicy w uposażeniu zasadniczym, organ uznał, że nie przysługują one z powodu braku zwłoki w wypłacie. Decyzja organu odwoławczego utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i prawa do odsetek.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od kwoty [...] złotych od dnia wymagalności do dnia zapłaty, a w pozostałej części oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym oraz odsetek ustawowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w części obejmującej punkt [...] – ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od kwoty [...] złotych od dnia wymagalności do dnia zapłaty tj: [...] r., II. w pozostałej części oddala skargę.
1. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r., po rozpatrzeniu wniosku [...] J. M. (dalej przywoływany jako: "Skarżący" oraz "Wnioskodawca") z dnia 6 kwietnia 2018 r., Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. odmówił Wnioskodawcy:
1). ustalenia i wypłaty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) za okres od 2000 r. do 2007 r.,
2). ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od ustalonej kwoty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) od dnia wymagalności do dnia zapłaty,
3). ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od kwoty [...]zł od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. 19 października 2017 r.,
4). ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od kwoty zaległych odsetek ustawowych określonych w pkt 3 od dnia wniesienia wniosku do dnia zapłaty.
Rozważając zasadność roszczenia określonego w pkt 1 wniosku Organ wskazał, że roszczenie o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym oraz nagrodzie rocznej za okres 2000 r. do 2007 r. należy uznać za przedawnione. Organ podniósł, że termin wymagalności roszczenia o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej) należy liczyć od momentu stwierdzenia nieważności decyzji wyznaczających Skarżącego na stanowisko [...] w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P. - W. w S., w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do odpowiedniej grupy uposażenia, a więc od momentu stwierdzenia nieważności odpowiednio decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt 11) z dnia [...] r., rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] (pkt 2) z dnia [...] r. oraz rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] (pkt 54) z dnia [...] r., co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 1213/15). Sąd w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że dla ustalenia momentu wymagalności dopiero stwierdzenie nieważności wadliwych decyzji, spowodowało, że powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia, a contrario dopóki w obrocie prawnym pozostawały wadliwe decyzje, dopóty nie przysługiwało roszczenie o wyrównanie uposażenia. Tym samym uznać należy, że roszczenie Skarżącego o ustalenie i wypłatę należności pieniężnej w postaci różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej) za okres służby na stanowisku służbowym radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P.- W. w S. powstało w związku z wydaniem przez Ministra Obrony Narodowej decyzji odpowiednio z dnia [...] r. (nr [...]) oraz [...] r. (nr [...] i nr [...]) i uzyskaniem przez nie przymiotu ostateczności. Natomiast z wnioskiem o wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) za lata służby 2000 - 2007 Skarżący wystąpił w dniu 6 kwietnia 2018 r., tym samym przekroczony został termin przedawnienia roszczeń określony w art. 8a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a wynoszący trzy lata od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne.
Organ I instancji zwrócił także uwagę, że w sprawie nie doszło do przerwania biegu przedawnienia roszczenia o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna). Owszem, Skarżący dochodził już w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym ustalenia i wypłaty różnicy w określonej należności pieniężnej przysługującej mu z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, jednakże była to należność innego rodzaju niż dodatkowe uposażenie roczne (nagroda roczna). W piśmie z dnia 22 sierpnia 2012 r. Skarżący wniósł o ustalenie i wypłatę różnicy tylko i wyłącznie w uposażeniu powstałej na skutek prawidłowego określenia grup uposażenia na zajmowanym stanowisku, a uposażeniem wypłaconym na podstawie grup uposażenia w stosunku do których Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność za okres pozostawania na stanowisku służbowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 1213/15), uchylającym decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w S. nr [...] z dnia [...] r. oraz poprzedzającą decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w S. z dnia [...] r nr [...] stwierdził jednoznacznie, że rozpatrując sprawę Organ ma obowiązek ustalić i wypłacić różnicę w uposażeniu. W związku z powyższym sprawa administracyjna prowadzona na wniosek strony z 22 sierpnia 2012 r. nie dotyczyła w żadnym wypadku kwestii ustalenia i wypłaty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrody rocznej). Po raz pierwszy kwestię ustalenia i wypłaty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrody rocznej) Skarżący podniósł przed organem administracyjnym w dniu 16 sierpnia 2017 r., tj. w momencie składania żądań co do prowadzonego postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji administracyjnej przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w przedmiocie ustalenia należnej do wypłaty różnicy w uposażeniu, a więc po upływie terminu przedawnienia roszczenia o ustalenie i wypłatę różnicy w uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej). Dodatkowo Organ wskazał, że sam fakt dochodzenia przez stronę ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu także nie będzie skutkować zawieszeniem biegu przedawnienia w stosunku do roszczenia o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej). Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne, określone w ustawie. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy, dodatkowe uposażenie roczne wchodzi w skład "innych należności pieniężnych". Z powyższego wynika, że są to zupełnie inne należności pieniężne przysługujące żołnierzowi zawodowemu. Co więcej, regulacje ustawy przewidują odmienne składniki, jakie wchodzą w skład tych należności oraz odmienne zasady wypłacania powyższych należności pieniężnych żołnierzom zawodowym. Na marginesie Organ I instancji zauważył, że pogląd wskazujący na odrębny charakter przedmiotowych świadczeń potwierdził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Sz 1450/17).
W związku z rozważaniami poczynionymi w zakresie nagrody rocznej, Organ pierwszej instancji uznał, że żądanie Skarżącego zawarte w pkt 2 wniosku, dotyczącym ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od ustalonej kwoty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) od dnia wymagalności do dnia zapłaty, jest bezzasadne. Skoro bowiem, Organ nie ustalił i nie wypłaci różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrody rocznej) za okres od 2000 roku do 2007 roku, to Skarżącemu nie przysługuje także roszenie o wypłatę odsetek od powyższej należności.
Odnosząc się do pkt 3 wniosku Skarżącego, dotyczącego ustalenia i wypłacenia odsetek ustawowych od kwoty [...]zł od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. 19 października 2017 r., Organ wskazał, że ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. ustalił należną do wypłaty różnicę w uposażeniu Skarżącego za okres pełnienia służby na stanowisku radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P. - W. w S. w wysokości [...] zł. W toku postępowania administracyjnego Organ zbadał, że powyższa decyzja została przesłana w celu jej realizacji do [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego w S., do którego wpłynęła w dniu 17 października 2017 r. Wypłaty należności dokonano w dniu 19 października 2017 r.
W ocenie Organu żądanie ustalenia i wypłaty odsetek, określonych w pkt 3 wniosku, nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro bowiem z uzasadnienia wniosku wynika, że Skarżący dochodzi odsetek ustawowych za "opóźnienie w wypłacie" od konkretnej kwoty pieniężnej, określonej w sposób liczbowy, to stwierdzić należy, że o ewentualnym opóźnieniu w wypłacie tej konkretnej należności pieniężnej przez Organ można mówić dopiero po ustaleniu przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej konkretnej wysokości tej kwoty (co stało się na mocy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w S. Nr [...] z dnia [...] r.).
W ocenie Organu sama wypłata kwoty wskazanej we wniosku ma charakter czynności materialno-technicznej, która może zostać dokonana dopiero po uprzednim ustaleniu przez organ administracji publicznej wysokości tej kwoty w drodze decyzji administracyjnej. A zatem termin wymagalności roszczenia o samą wypłatę określonej sumy pieniężnej należnej, w postaci różnicy w uposażeniu, następuje dopiero w dniu ostatecznego ustalenia przez odpowiedni organ tej kwoty w drodze władczego rozstrzygnięcia administracyjnego. Nie sposób przyjąć, że termin wymagalności wypłaty tej konkretnej należności przypadałby we wcześniejszej dacie, skoro przed wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, kwota świadczenia pieniężnego nie była jeszcze ustalona. Organ podkreślił, że nie można tym bardziej przyjąć, że przed wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej ustalającej należną różnicę w uposażeniu organ administracji publicznej byłby w zwłoce w wypłacie, skoro organ administracyjny prowadził dopiero stosowne postępowanie, prowadzone na podstawie przepisów prawa, w celu jej kwotowego określenia. Ostateczna decyzja administracyjna, ustalająca różnicę w uposażeniu należnego stronie postępowania została wydana w dniu [...] r. Dokonanie wpłaty na konto Skarżącego w dniu 19 października 2017 r. nie jest zawinionym opóźnieniem ze strony organu, a więc zwłoką. Organ administracji publicznej, który ustalił należność pieniężną dla Skarżącego, niezwłocznie przesłał decyzję administracyjną do jednostki zabezpieczającej funkcjonowanie organu pod względem finansowym w celu realizacji przedmiotowej decyzji. Decyzja administracyjna wpłynęła do [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego, będącego płatnikiem, już w dniu 17 października 2017 r., a należność pieniężna została przelana na konto strony w dniu 19 października 2017 r.
Mając na uwadze powyższe, Organ pierwszej instancji uznał także, że żądanie zawarte w pkt 4 wniosku, dotyczące ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od kwoty zaległych odsetek ustawowych określonych w pkt 3 wniosku od dnia wniesienia wniosku do dnia zapłaty uznać należy za niezasługujące na uwzględnienie. Skoro bowiem organ administracji publicznej odmówił spełnienia żądania Skarżącego, dotyczącego ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od kwoty ustalonej różnicy w uposażeniu od dnia wymagalności do dnia zapłaty, to także badanie zasadności żądania ustalania i wypłaty odsetek od powyżej wskazanej kwoty, która zresztą nie została ustalona przez organ, jest niecelowe i niemożliwe w niniejszej sprawie.
2. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. , po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego od decyzji opisanej powyżej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że Skarżący, we wniosku z dnia 6 kwietnia 2018 r. wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. ustalił należną mu do wypłaty różnicę w uposażeniu za okres pełnienia służby na stanowisku radcy prawnego w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P.-W. w S. w wysokości [...] zł, a powyższa kwota została przekazana na rachunek bankowy wnioskodawcy w dniu 19 października 2017 r.
Z uwagi na to, że nie ustalono i nie wypłacono odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w wypłacie powyższej kwoty, Skarżący wniósł o ustalenie i wypłatę ustawowych odsetek w tym zakresie, jak również o ustalenie i wypłatę odsetek ustawowych od zaległych niewypłaconych do tej pory odsetek za zwłokę.
Ponadto przy ustalaniu różnicy w uposażeniu wnioskodawcy nie ustalono różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna).
Organ wskazał, że roszczenie Skarżącego o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej) za okres od 2000 roku do 2007 roku (pkt 1 wniosku) stało się wymagalne z chwilą ostatecznego wyeliminowania decyzjami Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] r., Nr [...] z dnia [...] r. i Nr [...] z dnia [...] r. z obrotu prawnego decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 1) z dnia [...] r., rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] (pkt 2) z dnia [...] r. i rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] (pkt 54) z dnia [...] r.
Organ przywołał wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2017 r. (sygn. akt
II SA/Sz 1213/15), który wskazał, że "uposażenie żołnierza określane jest decyzją administracyjną. Decyzja dotknięta jedną z wad wskazanych w art. 156 K.p.a. korzysta z domniemania prawidłowości i waloru zgodności z prawem, ma także moc obowiązującą do czasu usunięcia jej z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Wystąpienie w tym czasie z pismem czy pozwem w sprawie uposażenia, a nawet z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie może zatem wywołać jakichkolwiek skutków w zakresie przedawnienia. Dopiero stwierdzenie nieważności, o charakterze deklaratoryjnym, z mocą wsteczną (ex tunc), powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej decyzji ustalającej uposażenie, ze skutkiem, jakby w ogóle nie została podjęta. Takie rozumienie konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji znajduje odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie.
Dla ustalenia momentu wymagalności dopiero owo stwierdzenie nieważności spowodowało, że powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia, a contrario dopóki w obrocie prawnym pozostawały wadliwe decyzje, dopóty nie powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia (niedopłata uposażenia).
Skutek w postaci możliwości roszczenia o ustalenie różnicy w uposażeniu powstałej wskutek nieprawidłowego zaszeregowania oraz jego wypłatę, w wyniku stwierdzenia nieważności wadliwych decyzji, powstał zatem dopiero po uzyskaniu waloru ostateczności decyzji organu nadzoru i z tym momentem powstało roszczenie o wynagrodzenie jak i również roszczenie o odsetki."
Wobec powyższego Organ uznał, że skoro po pierwsze roszczenie odwołującego się o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej) za okres od 2000 roku do 2007 roku, sformułowane w pkt 1 jego wniosku z dnia 6 kwietnia 2018 r., stało się wymagalne najpóźniej w dniu 18 lipca 2012 r. (organ nie posiada dokumentów pozwalających na dokładne ustalenie dat, w których decyzje Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] r., Nr [...] z dnia [...] r. i Nr [...] z dnia [...] r. stały się ostateczne, jednakże nie ma to żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nie zostały one zaskarżone przez Skarżącego, a walor ostateczności musiały uzyskać przed wydaniem przez Dowódcę Wojsk Lądowych w dniu z dnia [...] r. decyzji Nr [...], Nr [...] i Nr [...], ustalających Skarżącemu prawidłowe stawki uposażenia), a po drugie brak jest przesłanek pozwalających przyjąć, że mogło dojść do przerwania biegu przedawnienia, to wobec upływu trzyletniego terminu uznać należy je za przedawnione i tym samym organy wojskowe skutecznie mogły odmówić jego ustalenia i wypłaty.
Trzyletni okres przedawnienia należy odnieść tak do zaległego uposażenia głównego, jak również do odsetek (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 406/10).
Przesądza to, że przedawnieniu uległo także roszczenie o ustalenie i wypłacenie odsetek ustawowych od ustalonej kwoty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej), sformułowane w pkt 2 wniosku z dnia 6 kwietnia 2018 r., więc również w tym przypadku organy wojskowe skutecznie mogły odmówić jego ustalenia i wypłaty (pomijając już nawet fakt, że ze względu na podniesienie przez organ zarzutu przedawnienia do ustalenia i wypłaty należności, od której Skarżący domagał się odsetek, w ogóle nie doszło).
Z ostrożności procesowej Organ wskazał, że roszczenia objęte pkt 1 i 2 wniosku uległoby przedawnieniu również gdyby hipotetycznie uznać, iż wniosek o ich wypłatę został przez odwołującego się zgłoszony nie w dniu 6 kwietnia 2018 r., ale już w dniu
16 sierpnia 2017 r., tj. w momencie składania żądań co do prowadzonego postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji administracyjnej przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w przedmiocie ustalenia należnej do wypłaty różnicy w uposażeniu.
Odnosząc się do żądania o ustalenie i wypłacenie odsetek ustawowych od kwoty [...]zł od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. 19 października 2017 r., sformułowanego w pkt 3 wniosku Skarżącego z dnia 6 kwietnia 2018 r. Organ uznał, że odsetki należą się jedynie w przypadku zwłoki, a nie samego tylko opóźnienia w wypłacie uposażenia i innych należności. Ta zaś nie wystąpiła w sprawie.
Organ wskazał, że jeżeli niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia wystąpiło na skutek okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności, mamy do czynienia z opóźnieniem zwykłym. Natomiast zwłoka, zwana także opóźnieniem kwalifikowanym, następuje, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w terminie, a gdy ten nie był oznaczony, niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela wskutek okoliczności, za które odpowiada.
Inaczej mówiąc, Organ uwypuklił, że jeżeli dłużnik nie dochował terminu z powodu okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność, to wówczas popada w zwłokę. Jeżeli natomiast dłużnik nie spełnił świadczenia we właściwym terminie na skutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, to wtedy ocenia się to jako opóźnienie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r., sygn. akt
III CK 546/02.
W przedmiotowej sprawie należną Skarżącemu do wypłaty kwotę [...]zł ustalił Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] r. i, jak wskazał Organ, z tą chwilą roszczenie o wypłatę tej kwoty stało się wymagalne.
Wydana w piątek [...] r. decyzja już w najbliższy wtorek
17 października 2018 r. znalazła się w posiadaniu organu finansowego odpowiedzialnego za jej realizację, tj. [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego w S., który to organ w czwartek 19 października 2018 r. dokonał wypłaty należnej Skarżącemu różnicy w uposażeniu.
Przedstawiona wyżej chronologia zdarzeń wskazuje, zdaniem Organu, że organy wojskowe w zakresie wypłaty Skarżącemu ustalonej decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w Szczecinie Nr [...] z dnia [...] r. kwoty [...]zł działały w najszybszy możliwy sposób, nie dopuszczając się żadnego opóźnienia, ani tym bardziej zwłoki, co powoduje, że żądanie sformułowane w pkt 3 wniosku Skarżącego z dnia 6 kwietnia 2018 r. nie zasługuje na uwzględnienie.
Powyższe, w ocenie Organu, czyni w konsekwencji niezasadnym żądanie ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od kwoty zaległych odsetek ustawowych określonych w pkt 3 (albowiem żadna kwota zaległych odsetek ustawowych nie została ustalona), sformułowane w pkt 4 wniosku odwołującego się z dnia 6 kwietnia 2018 r.
W tym miejscu Organ zasygnalizował, że w jego ocenie źródeł odpowiedzialności Organu I instancji - Dowódcy Jednostki Nr [...] w S. za zbyt późne ustalenie i wypłacenie różnicy w uposażeniu Skarżący upatruje de facto w przesłankach wskazanych w art. 4171 § 3 K.c., w myśl którego jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Wskazują na to zawarte w odwołaniu twierdzenia, z których wynika, że wypłata należnej odwołującemu się różnicy w uposażeniu powinna i mogła nastąpić wcześniej niż w październiku 2017 r., ponieważ Organ nie miał wątpliwości co do zasadności roszczenia i zlecił [...] Wojskowemu Oddziałowi Gospodarczemu w S., na którego zaopatrzeniu finansowym pozostawał w tym czasie, wypłatę należności odwołującego się. Z uwagi jednak na nieudolność organu, który nie przekazał formalnej decyzji administracyjnej, [...] Wojskowy Oddział Gospodarczy w S. odmówił realizacji zlecenia płatności i tym samym zwłoka w wypłacie należności powstała z winy organu.
Co więcej, Skarżący powołał się przy tym na wyroki Sądów administracyjnych zapadłe w wyniku rozpatrzenia jego skargi na bezczynność organu pierwszej instancji, które to rozstrzygnięcia mają istotne znaczenie dla możliwości dochodzenia roszczeń właśnie na podstawie art. 4171 § 3 k.c.
Powyższe zarzuty Skarżącego, co podkreślił Organ odwoławczy, nie mogą być jednak badane w niniejszym postępowaniu, ponieważ dochodzenie roszczeń opartych na przepisie art. 4171 § 3 k.c. możliwe jest na drodze postępowania cywilnego, a nie administracyjnego.
3. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w S..
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:
1). art. 73 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 8a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 173 ze. zm., dalej przywoływana także jako: "ustawa pragmatyczna"), poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie w części dotyczącej różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej) przedawniło się,
2). art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej poprzez błędne przyjęcie, że nie przysługują odsetki od wypłaconej już kwoty stanowiącej różnicę uposażenia powstałej na skutek prawidłowego określenia grup uposażenia na zajmowanym stanowisku, a uposażeniem wypłaconym na podstawie grup uposażenia, w stosunku do których Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność, jak również odsetki od kwoty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej).
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2012 r. wystąpił o ustalenie i wypłatę różnicy w uposażeniu powstałej na skutek prawidłowego określenia grup uposażenia na zajmowanym stanowisku, a uposażeniem wypłacanym na podstawie grup uposażenia określonych w decyzjach w stosunku do których Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność za okres pozostawania na stanowisku służbowym w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P.-W. w S..
Skarżący podkreślił, że wniosek obejmował różnicę w uposażeniu, a w tym dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna), które jest jednorodne z uposażeniem zasadniczym, a jego wysokość wprost jest uzależniona od określonej grupy uposażenia.
Opisał przebieg postępowania i podkreślił, że wniosek z dnia 22 sierpnia 2012 r. obejmował wszystkie należności związane ze zmianą grup uposażenia, w tym dodatkowe uposażenie roczne (nagroda roczna) wraz z odsetkami, natomiast działanie organów wojskowych naruszające podstawowe zasady postępowania nie może mieć negatywnego wpływu na jego prawa. Obowiązkiem Organu było wypłacenie z urzędu różnicy w uposażeniu, a w tym różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym, a w razie jakichkolwiek wątpliwości Organ winien był poczynić stosowne wyjaśnienia. To na Organie, zdaniem Skarżącego ciążył obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie tych należności pieniężnych oraz określenia prawidłowej ich wysokości.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Organów wojskowych, że nie powstały odsetki ustawowe od wypłaconej należności stanowiącej różnicę w uposażeniu z tego powodu, że przekazanie powyższej kwoty należności, po wieloletnich sporach sądowych, nastąpiło w ciągu kilku dni od wydania w tej sprawie ostatecznej decyzji.
Podkreślił, że w tej sprawie Organ nie tylko opóźnił się z wypłatą uposażenia, ale znalazł się w zwłoce w wypłacie tego uposażenia. Sam fakt stwierdzenia nieważności decyzji, czyli wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa daje podstawę do przyjęcia, że organ pozostaje w zwłoce w wypłacie odpowiedniej części uposażenia.
To Organ w rażący sposób naruszył przepisy, a nie żołnierz. Natomiast obowiązkiem Organu z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji było podjęcie z urzędu wszystkich niezbędnych kroków.
Skarżący wyjaśnił, że w tej sprawie wymagalność roszczenia jako zaktualizowanie się obowiązku świadczenia należy określić na dzień płatności uposażenia. Wynika to z istoty wyeliminowania z obrotu prawnego części decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 11) z dnia [...] r., rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] (pkt 2) z dnia [...] r. i rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] (pkt 54) z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P.-W. w S. dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia ze skutkiem ex tunc. Konsekwencją stwierdzenia nieważności tych decyzji jest obowiązek przyznania uposażenia oraz pochodnych za poszczególne miesiące służby na stanowisku służbowym, a nie wypłacenie po dacie wycofania z obrotu prawnego tych decyzji. Jak z tego wynika odsetki ustawowe przysługują od dnia wymagalności płatności uposażenia zasadniczego, która przypada w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują.
Zdaniem Skarżącego powyższe zasady doskonale są znane organom wojskowym. Jako dowód skarżący przedłożył decyzję Ministra Obrony Narodowej
Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania odsetek ustawowych za opóźnienie. Powyższa decyzja w ocenie Skarżącego stanowi nie tylko podstawę do ustalania i wypłaty odsetek w podobnych sprawach, ale stanowi dowód tego, że organy wojskowe mogą załatwiać sprawy związane z uposażeniem żołnierzy zawodowych - [...] z poszanowaniem prawa. Podkreślenia wymaga fakt, że powyższa decyzja została wydana przez Ministra Obrony Narodowej, który kształtuje stosowanie prawa w wojsku jako szczególnej instytucji charakteryzującej się hierarchicznym podporządkowaniem.
Na zakończenie Skarżący stwierdził, iż z uwagi na to, że Organ pozostaje w znacznej zwłoce w wypłacie odsetek od kwoty stanowiącej różnicę w uposażeniu powstałej na skutek prawidłowego określenia grup uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym, a uposażeniem wypłacanym na podstawie grup uposażenia w stosunku do których Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność decyzji za okres pozostawania na stanowisku służbowym, roszczenie o odsetki od tych odsetek jest w pełni uzasadnione.
4. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.
5. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.").
Przeprowadzona przez tutejszy Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także – z mocy art. 135 P.p.s.a. – rozstrzygnięcia Organu pierwszej instancji pod kątem powyższego kryterium wykazała, że skarga jest w części zasadna.
6. Spór w sprawie jest wynikiem negatywnego rozpoznania wniosku Skarżącego, z dnia 6 kwietnia 2018 r., w którego treści Skarżący domagał się: ustalenia i wypłaty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) za okres od 2000 r. do 2007 r. (pkt 1 wniosku), ustalenia i wypłacenia odsetek ustawowych od ustalonej kwoty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) od dnia wymagalności do dnia zapłaty (pkt 2 wniosku), ustalenia i wypłacenia odsetek ustawowych od kwoty [...]zł od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. 19 października 2017 r. (pkt 3 wniosku), ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od kwoty zaległych odsetek ustawowych określonych w pkt 3 od dnia wniesienia wniosku do dnia zapłaty (pkt 4 wniosku).
Organ stoi na stanowisku, że ani wskazywane należności ani odsetki Skarżącemu nie przysługują.
7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
(t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 173 ze zm.), żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne, określone w ustawie. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, żołnierze zawodowi otrzymują dodatkowe uposażenie roczne, które wchodzi w skład "innych należności pieniężnych".
Do czasu wejścia w życie ustawy pragmatycznej, tj. do dnia 30 czerwca 2004 r., tożsama należność, zwana nagrodą roczną, przysługiwała żołnierzom zawodowym na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.).
Z powyższego, w ocenie Sądu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że są to różne należności pieniężne przysługujące żołnierzowi zawodowemu. Co więcej, regulacje ustawy przewidują odmienne składniki, jakie wchodzą w skład tych należności oraz odmienne zasady wypłacania powyższych należności pieniężnych żołnierzom zawodowym.
Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy podkreślić należy, że w piśmie z dnia
[...] r. Skarżący wniósł o ustalenie i wypłatę różnicy wyłącznie w uposażeniu powstałej na skutek prawidłowego określenia grup uposażenia na zajmowanym stanowisku, a uposażeniem wypłaconym na podstawie grup uposażenia w stosunku do których Minister Obrony Narodowej stwierdził nieważność za okres pozostawania na stanowisku służbowym.
Przypomnieć w sprawie należy, iż Sąd orzekający w sprawie związany jest własnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r. (II SA/Sz 1213/15), uchylającym decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w S. nr [...] z dnia [...] r. oraz poprzedzającą decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w S. z dnia [...] r nr [...], w którym stwierdził jednoznacznie, że rozpatrując sprawę Organ ma obowiązek ustalić i wypłacić różnicę w uposażeniu.
W ocenie Sądu sprawa administracyjna prowadzona z wniosku Skarżącego z 22 sierpnia 2012 r. dotyczyła ustalenia i wypłaty różnicy w uposażeniu, nie obejmowała natomiast tzw. innych należności, jak np. dodatkowe uposażenie (nagroda roczna).
Rację należy przyznać Organowi, który wywiódł, że po raz pierwszy kwestię ustalenia i wypłaty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrody rocznej) Skarżący podniósł przed organem administracyjnym w dniu 16 sierpnia 2017 r., tj. w momencie składania żądań co do prowadzonego postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji administracyjnej przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w przedmiocie ustalenia należnej do wypłaty różnicy w uposażeniu, a więc po upływie terminu przedawnienia roszczenia o ustalenie i wypłatę różnicy w uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej).
8. Zgodnie bowiem z art. 8a ustawy pragmatycznej, roszczenia wynikające z przepisów ustawy przedawniają się z upływem trzech lat od dnia, w którym stały się wymagalne (ust. 1). Przerwanie biegu przedawnienia roszczenia następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia [...] r. - Kodeks cywilny (ust. 2). Podobnie kwestię przedawnienia roszczeń regulował art. 9 ustawy o uposażeniu żołnierzy. Z kolei w myśl art. 75 ust. 3 ustawy, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności.
W podobny sposób sprawę odsetek regulował art. 9 ust. 3a ustawy o uposażeniu żołnierzy stanowiąc, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi przysługują odsetki ustawowe.
Mając na uwadze powyższe, roszczenie Skarżącego o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym oraz nagrodzie rocznej za okres 2000 roku do 2007 roku, należy uznać za przedawnione. Wskazać należy, że termin wymagalności roszczenia o ustalenie i wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej) należy liczyć od momentu stwierdzenia nieważności decyzji wyznaczających Skarżącego na stanowisko służbowe [...] w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P. - W. w S., w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do odpowiedniej grupy uposażenia, a więc od momentu stwierdzenia nieważności odpowiednio decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt 11) z dnia [...] r., rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] (pkt 2) z dnia [...] r. oraz rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] (pkt 54) z dnia [...] r. Powyższy pogląd zgodny jest z wcześniejszym stanowiskiem tutejszego Sądu, wyrażonym w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r., (sygn. akt II SA/Sz 1213/15), w którym Sąd odniósł się do kwestii wymagalności roszczenia o ustalenie i wypłatę uposażenia wskazując, że dla ustalenia momentu wymagalności dopiero stwierdzenie nieważności wadliwych decyzji, spowodowało, że powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia, a contrario dopóki w obrocie prawnym pozostawały wadliwe decyzje, dopóty nie przysługiwało roszczenie o wyrównanie uposażenia.
Tym samym uznać należy, że roszczenie Skarżącego o ustalenie i wypłatę należności pieniężnej w postaci różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej) za okres służby na stanowisku służbowym [...] w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P.-W. w S. powstało w związku
z wydaniem przez Ministra Obrony Narodowej decyzji odpowiednio z dnia [...] r. (nr [...]) oraz [...] r. (nr [...] i nr [...]) i uzyskaniem przez nie przymiotu ostateczności. Z wnioskiem o wypłatę różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagroda roczna) za lata służby 2000 - 2007 [...]. J. M. wystąpił w dniu 6 kwietnia 2018 r., tym samym przekroczony został termin przedawnienia roszczeń określony w art. 8a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a wynoszący trzy lata od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne.
9. W związku z rozważaniami poczynionymi powyżej w zakresie dodatkowego uposażenia rocznego (nagrody rocznej), za prawidłowe także należy uznać rozstrzygnięcie Organu dotyczące ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych od ustalonej kwoty różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrodzie rocznej) od dnia wymagalności do dnia zapłaty. Sąd podziela argumentację Organu, że skoro bowiem, Organ nie ustalił i nie wypłacił różnicy w dodatkowym uposażeniu rocznym (nagrody rocznej) za okres od 2000 r. do 2007 r., to Skarżącemu nie przysługuje także roszenie o wypłatę odsetek od powyższej należności.
10. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, dotyczącego ustalenia i wypłacenia odsetek ustawowych od kwoty [...]zł od dnia wymagalności do dnia zapłaty,
tj. 19 października 2017 r., Organ wskazał, że ostateczną decyzją nr [...] z dnia
[...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. ustalił należną do wypłaty różnicę w uposażeniu Skarżącego za okres pełnienia służby na stanowisku [...] w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P. - W. w S. w wysokości [...] zł. i, jak wskazał Organ, z tą chwilą roszczenie o wypłatę tej kwoty stało się wymagalne. W toku postępowania administracyjnego Organ zbadał, że powyższa decyzja została przesłana w celu jej realizacji do [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego w S., do którego wpłynęła w dniu 17 października 2017 r. Wypłaty należności dokonano w dniu
19 października 2017 r.
Ze sposobem ustalenia przez Organ momentu wymagalności nie sposób się zgodzić; stoi on w wyraźnej sprzeczności z wcześniejszymi ustaleniami tak Sądu, jak i samego Organu.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 1213/15), którego treścią Sąd orzekający w sprawie jest związany, Sąd uznał że "uposażenie żołnierza określane jest decyzją administracyjną. Decyzja dotknięta jedną z wad wskazanych w art. 156 k.p.a. korzysta z domniemania prawidłowości i waloru zgodności z prawem, ma także moc obowiązującą do czasu usunięcia jej z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Wystąpienie w tym czasie z pismem czy pozwem w sprawie uposażenia, a nawet z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie może zatem wywołać jakichkolwiek skutków w zakresie przedawnienia.
Dopiero stwierdzenie nieważności, o charakterze deklaratoryjnym, z mocą wsteczną
(ex tunc), powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej decyzji ustalającej uposażenie, ze skutkiem, jakby w ogóle nie została podjęta. Takie rozumienie konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji znajduje odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie.
Dla ustalenia momentu wymagalności dopiero owo stwierdzenie nieważności spowodowało, że powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia, a contrario dopóki w obrocie prawnym pozostawały wadliwe decyzje, dopóty nie powstało roszczenie o wyrównanie uposażenia (niedopłata uposażenia).
Skutek w postaci możliwości roszczenia o ustalenie różnicy w uposażeniu powstałej wskutek nieprawidłowego zaszeregowania oraz jego wypłatę, w wyniku stwierdzenia nieważności wadliwych decyzji, powstał zatem dopiero po uzyskaniu waloru ostateczności decyzji organu nadzoru i z tym momentem powstało roszczenie o wynagrodzenie jak i również roszczenie o odsetki." Podkreślenia zatem wymaga, że w przytoczonym orzeczeniu Sąd wypowiedział się już w kwestii odsetek, w szczególności zaś o momencie, w którym to roszczenie powstało.
Nie można zatem przyznać racji Organowi, który punkt ciężkości z pojęcia "zwłoka" przenosi na "opóźnienie w wypłacie" twierdząc, że skoro bowiem z uzasadnienia wniosku wynika, że strona dochodzi odsetek ustawowych za "opóźnienie w wypłacie" od konkretnej kwoty pieniężnej, określonej w sposób liczbowy, to stwierdzić należy, że o ewentualnym opóźnieniu w wypłacie tej konkretnej należności pieniężnej przez organ można mówić dopiero po ustaleniu przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej konkretnej wysokości tej kwoty (co stało się na mocy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w S. Nr [...] z dnia [...] r.).
W ocenie Organu pierwszej instancji sama wypłata kwoty wskazanej we wniosku ma charakter czynności materialno-technicznej, która może zostać dokonana dopiero po uprzednim ustaleniu przez organ administracji publicznej wysokości tej kwoty w drodze decyzji administracyjnej. A zatem termin wymagalności roszczenia o samą wypłatę określonej sumy pieniężnej należnej, w postaci różnicy w uposażeniu, następuje dopiero w dniu ostatecznego ustalenia przez odpowiedni organ tej kwoty w drodze władczego rozstrzygnięcia administracyjnego.
Prowadząc szerokie rozważania w powyższym zakresie (opóźnienie w wypłacie) nie sposób odnieść wrażenia, że umknęła Organowi z pola widzenia istota problemu.
11. Zgodnie z art. 75 ust 3 ustawy pragmatycznej, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia, w którym uposażenia lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności pieniężnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że z treści art. 75 ust. 3 ustawy wynika, że roszczenie o wypłatę odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażenia i innych należności może mieć miejsce tylko i wyłącznie w razie zwłoki organu, będącej szczególnym rodzajem opóźnienia w wypłacie określonych należności pieniężnych.
Użycie przez ustawodawcę terminu "zwłoki" w treści przepisu art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazuje jednoznacznie na to, że roszczenie o odsetki przysługuje wnioskodawcy tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kwalifikowanego, zawinionego typu opóźnienia w wypłacie należności. Przedmiotowe okoliczności powinny być zbadane przez organ w toku postępowania administracyjnego. Podobny pogląd wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r., (sygn. akt II SA/Sz 1450/17), wskazując, że "konieczne jest zbadanie, czy niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia nastąpiło na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność - bowiem tylko w takim wypadku mamy do czynienia ze zwłoką, o której mowa w cytowanym przepisie".
12. Sąd w tym miejscu nie podziela argumentacji Organów, zgodnie z którą odsetki ustawowe od wypłaconej należności stanowiącej różnicę w uposażeniu nie powstały, gdyż przekazanie ustalonej kwoty należności, po wieloletnich sporach sądowych, nastąpiło w ciągu zaledwie kilku dni od wydania w tej sprawie ostatecznej decyzji.
Wskazać bowiem należy, iż odsetki od uposażenia i innych należności mają cywilny charakter jednak są dochodzone w postępowaniu administracyjnym. Jako roszczenie odsetki zależą od istnienia roszczenia głównego i w tym znaczeniu są świadczeniem ubocznym, akcesoryjnym, natomiast sam fakt realizacji roszczenia o należność główną nie powoduje wygaśnięcia prawa do odsetek.
Zgodnie z art. 359 § 1 k.c. odsetki od sumy pieniężnej należą się, gdy to wynika z ustawy, w tym przypadku wynika to z przytaczanego powyżej art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej. W tej sprawie, co wynika z akt administracyjnych tej sprawy, ale co jest także znane Sądowi z urzędu, Organ nie tylko opóźnił się z wypłatą uposażenia, ale znalazł się w zwłoce w wypłacie tego uposażenia. Sam fakt stwierdzenia nieważności decyzji, czyli wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa daje podstawę do przyjęcia, że organ pozostaje w zwłoce w wypłacie odpowiedniej części uposażenia. Nie powinno budzić wątpliwości, że obowiązkiem Organu z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji było podjęcie z urzędu wszystkich niezbędnych kroków doprowadzając stan zastany do zgodnego z prawem.
Sąd, będąc związany własnym prawomocnym orzeczeniem z dnia 20 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 1213/15) i jednocześnie podzielając argumentację Skarżącego uznaje, że w tej sprawie wymagalność roszczenia jako zaktualizowanie się obowiązku świadczenia należy określić na dzień płatności uposażenia. Wynika to w sposób oczywisty z istoty wyeliminowania z obrotu prawnego części decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 11) z dnia [...] r., rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] (pkt 2) z dnia [...] r. i rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] (pkt 54) z dnia [...] r. w sprawie wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe w Dowództwie Wielonarodowego Korpusu P.-W. w S. dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia ze skutkiem ex tunc. Konsekwencją stwierdzenia nieważności tych decyzji jest obowiązek przyznania uposażenia oraz odsetek za poszczególne miesiące służby na stanowisku służbowym, które przysługują od dnia wymagalności płatności uposażenia zasadniczego, która przypada w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują.
13. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu pierwszej instancji w części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło