II SA/Sz 1217/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej S. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. K. w dniu [...]r. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad małoletnią córką M. ur. [...]r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...]r., na podstawie - między innymi - art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych / Dz.U z 2004r. Nr 228.poz.2255/ przyznał S. K. świadczenie pielęgnacyjne na rzecz małoletniej M. od dnia [...]r. do [...]r. w kwocie [...] zł, bowiem ustalił, że dziecko jest niepełnosprawne i dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. W dniu [...]r. S. K. przedłożyła organowi I instancji zaświadczenie, z którego wynikało, że małoletnia M. w roku szkolnym [...] jest uczennicą [...] klasy Ośrodka Szkolno-Wychowawczego A. i przebywa w internacie Ośrodka. Następnie Kierownik Ośrodki Pomocy Społecznej decyzją Nr [...], z dnia [...]r., na podstawie upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...]r., art.20 ust.3 i art..17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych / Dz.U.z 2004r. Nr 228, poz.2255/ oraz art. 6b ust.3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz.U. Nr.123 poz.776 ze zm./ i art.104, 108 i art. 155 kpa uchylił w części decyzję z dnia [...]r. przyznającą S. K. świadczenie pielęgnacyjne na córkę M. od dnia [...]r.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że S. K. w dniu [...]r. przedłożyła zaświadczenie, z którego wynika, że córka od [...]r. podjęła naukę w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym A. i przebywa w internacie Ośrodka. Zgodnie z art. 17 ust.5 pkt 3 powyższej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Ośrodek, w którym przebywa małoletnia M. zapewnia taką opiekę, dlatego organ I instancji orzekł jak w sentencji. W odwołaniu od tej decyzji S. K. podniosła, że nie zgadza się z interpretacją art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż z przepisu tego wynika, że świadczenie nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Tymczasem małoletnia M. przebywa w placówce poniżej 5 dni. Dziecko [...] razy w tygodniu musi stawiać się w Poradni A. i wówczas jest pod opieką odwołującej się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 17 ust.5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania S. K. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy – jak wynika to z uzasadnienia decyzji – przytoczył treść art. 17 ust.5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że ze zgromadzonych dowodów w sprawie wynika, iż córka odwołującej się M. K. przebywa od [...]r. w internacie Ośrodka Szkolno- Wychowawczego A. Dziecko jest uczennicą klasy [...] szkoły podstawowej. Nauka w szkole trwa [...] lat, planowany termin jej ukończenia to rok [...]. Dziecko w internacie ma zapewnioną całodobową opiekę. W tych okolicznościach faktycznych , w ocenie Kolegium, decyzja organu I instancji o uchyleniu - w części - od dnia [...]r. decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny, odpowiada prawu. Ponadto Kolegium wyjaśniło stronie, że nie ma znaczenia w sprawie, ile dokładnie dni w tygodniu dziecko przebywa w internacie wystarczy, że ma ono zapewnioną możliwość pobytu w ośrodku zapewniającym całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Internat Ośrodka-Szkolno-Wychowawczego A. funkcjonuje przez co najmniej 5 dni w tygodniu, dlatego Kolegium ustaliło, że S. K. nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez okres, w którym dziecko przebywa w internacie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. K. wniosła "o pozytywne rozpatrzenie podania". Skarżąca wskazała, że pozbawienie zasiłku pielęgnacyjnego uniemożliwi dalszą naukę córki M. w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym A.. Zasiłek pielęgnacyjny przeznaczony był w całości na potrzeby dziecka związane z opłatą za internat, dojazdy, dodatkowe opłaty w szkole. Małoletnia M. w Internacie przebywa tylko [...] dni, ponieważ [...] razy w tygodniu musi stawiać się w [...] na badania. Szkoła ma tylko internat i nie zapewnia całodobowej opieki nad dzieckiem: nie ma lekarza ani pielęgniarki, dzieci pilnują nauczyciele. Gdy dziecko zachoruje, nauczyciel dzwoni po rodziców. Skarżąca przedłożyła do skargi: zaświadczenia lekarskie z dnia [...]r. i [...]r. oraz zaświadczenia ze szkoły w [...] z dnia [...]r. i [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną z tym, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W rozpoznawanej sprawie zaistniała konieczność wyjścia poza zarzuty skargi z powodu uchybienia dostrzeżonego przez Sąd z urzędu i skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżona do sądu decyzja została wydana w trybie art. 155 kpa, a zatem w jednym, z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. Na wstępie należy wyjaśnić, że jedną z ogólnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznej /art. 16 § 1 kpa/. Decyzje administracyjne ostateczne są trwałe i mogą być zmienione lub uchylone tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego bądź z przepisów prawnych szczególnych, do których Kodeks odsyła. Jedną z możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przewiduje art. 155 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 kpa wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a/strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b/ przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...]r. przyznającej świadczenie pielęgnacyjne na rzecz M. K. od dnia [...]r. do [...]r. nastąpiło decyzją z dnia [...]r. w części dotyczącej przyznania tego świadczenia od dnia [...]r. , wydaną na podstawie art. 155 kpa, lecz bez zgody zainteresowanej strony S. K. Z przepisu art. 155 kpa wynika, że zgoda strony stanowi podstawową przesłankę stosowania trybu określonego w tym przepisie . Niesporne jest w sprawie, że skarżąca S. K. nie wyraziła zgody na uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...]r., zatem uchylenie tej decyzji w trybie art. 155 kpa nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzenie nieważności decyzji /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/. W tych okolicznościach w ocenie Sądu bezprzedmiotowe jest ustosunkowanie się do zarzutów skargi, zwłaszcza że w stanie prawnym odnoszącym się do przedmiotowej sprawy i obowiązującym w dacie wydania decyzji, brak było podstawy prawnej do wzruszenia - bez zgody strony - decyzji ostatecznej nie obarczonej wadami określonymi w art. 145 § 1 kpa i art. 156 § 1 kpa. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 P.p.s.a.. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.