II SA/Sz 1217/10
WyrokWSA w Szczecinie2011-02-10
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wzrost wartości nieruchomości, który nastąpił po uchwaleniu nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może stanowić podstawę do ustalenia opłaty planistycznej, jeśli na podstawie poprzedniego planu wydano decyzję o warunkach zabudowy zezwalającą na realizację inwestycji o tożsamej funkcji?Ratio decidendi
Wzrost wartości nieruchomości, który stanowi podstawę do ustalenia opłaty planistycznej, musi być bezpośrednim następstwem uchwalenia lub zmiany planu miejscowego. Jeśli na podstawie poprzedniego planu wydano decyzję o warunkach zabudowy, która zezwalała na realizację inwestycji o tożsamej funkcji jak ta przewidziana w nowym planie, a decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, to nie można uznać, że nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntu w sposób uzasadniający naliczenie opłaty planistycznej. W takiej sytuacji organ powinien dokonać ponownej analizy, uwzględniając obowiązującą decyzję o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, ustalonej po uchwaleniu nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionowali zasadność naliczenia opłaty, argumentując, że wartość nieruchomości nie wzrosła w związku z nowym planem, ponieważ poprzednia decyzja o warunkach zabudowy, wydana na podstawie starego planu, już zezwalała na realizację inwestycji o podobnej funkcji (stacja paliw). Organy administracji uznały, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości i ustalono opłatę. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA, sprawa wróciła do WSA, który rozpatrywał kwestię wpływu decyzji o warunkach zabudowy na możliwość naliczenia opłaty planistycznej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o jej niewykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. N., T. N., L. N. E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. N. i T. N. solidarnie kwotę [...] złotych oraz na rzecz L. N. i E. N. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., sygn. [...] wydany w sprawie ze skargi B. N. i T. N. oraz L. N. i E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych sprawy.
Wyrokiem z dnia [...] r. w sprawie [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi B. N. i T. N. oraz L. N. i E. N. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r., nr [...], którą organ ten orzekł o ustaleniu jednorazowej opłaty w kwocie [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...] miasta [...] przy ul. [...], będącej częścią działki Nr [...], płatnej solidarnie przez L. i E. małżonków N. oraz B. i T. małżonków N.
W motywach tego wyroku Sąd, uznając za zgodny z prawem operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego R. Z. potwierdzający podwyższenie wartości nieruchomości spowodowane uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podzielił jedynie zarzut błędnego sformułowania osnowy decyzji przez zobowiązanie wszystkich czterech współwłaścicieli do solidarnej zapłaty ustalonej opłaty.
Sąd wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest to, iż z dniem
[...] r. nastąpiła zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i że zbycie spornych nieruchomości nastąpiło w dniu [...] r., a więc po dacie wejścia w życie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto Sąd podniósł, iż operat szacunkowy złożony w przedmiotowej sprawie odpowiadał ustawowym wymogom, spełniał warunki określone w przepisach prawa, bowiem przy ustalaniu wartości nieruchomości rzeczoznawca wziął pod uwagę: cel wyceny, lokalizację, powierzchnię działki, dostęp komunikacyjny oraz infrastrukturę techniczną. W operacie szacunkowym biegły wykazał, iż przyjęta w nowym planie zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu funkcja podstawowa, obsługa komunikacji samochodowej - stacja paliw z usługami towarzyszącymi oraz funkcja uzupełniająca: usługi handlu i gastronomii, jest zdecydowanie inną funkcją niż poprzednio ustalona funkcja przemysłowo-składowa, która dopuszczała zabudowę przemysłową (wytwórczość, rzemiosło) oraz magazynową. Według biegłego funkcja usługowo - handlowa czyni nieruchomość atrakcyjniejszą na rynku lokalnym,
co znajduje potwierdzenie w cenach uzyskiwanych ze sprzedaży tego typu nieruchomości. Oceniając operat szacunkowy jako dowód w sprawie, organ - zdaniem Sądu - słusznie nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyceny nieruchomości w nim dokonanej.
Za uzasadniony Sąd uznał natomiast zarzut błędnego określenia wysokości zobowiązania w stosunku do adresatów decyzji. Uzasadniając swe stanowisko w tej kwestii Sąd wskazał, iż w sprawie występuje czterech współwłaścicieli działki, przy czym udział każdej pary małżeńskiej do przedmiotowej nieruchomości wynosi ½ części. Zaskarżona decyzja, ustala opłatę planistyczną dla czterech stron postępowania, przy czym zobowiązanie z tego tytułu jest solidarne.
W wyniku powyższego wyroku Samorządowego Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu odwołania małżonków L. i E. N. oraz małżonków B. i T. N. - reprezentowanych przez radcę prawnego A. K. - od decyzji Burmistrza Miasta z dnia
[...] r., nr [...] decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. "o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79 poz. 856 z późn.zm.) - uchyliło decyzję organu I Instancji w całości oraz
1) orzekło o ustaleniu jednorazowej opłaty w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej w obrębie
[...] miasta [...] przy ul. [...], będącej częścią działki nr [...] obr. [...] (powierzchnia całej działki [...] ha),
2) wskazało, iż ustalona w punkcie 1 opłata płatna jest na rzecz Miasta [...]
w wysokości [...] zł solidarnie przez L. i E. małżonków N. oraz w wysokości [...] zł solidarnie przez B. i T. małżonków N.
Powyższą decyzję ponownie zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jej adresaci, zarzucając :
- naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na zobowiązaniu skarżących do zapłaty jednorazowej opłaty
od wzrostu wartości nieruchomości w sytuacji, gdy wartość nieruchomości nie wzrosła w związku z uchwaleniem planu miejscowego,
- naruszenie przepisów postępowania, polegające na niepowiadomieniu pełnomocnika skarżących o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu
z przesłuchania świadka D. K. oraz niedoręczeniu pełnomocnikowi skarżącym dodatkowej opinii wydanej przez R. Z., przez co skarżący nie mieli możliwości udziału w przeprowadzaniu dowodów oraz zapoznania się z tymi materiałami przed wydaniem decyzji przez Burmistrza Miasta, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż użyte w art. 36 ust. 4 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sformułowanie "jeżeli w związku
z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła...", należy rozumieć w ten sposób, że wzrost wartości nieruchomości musi być bezpośrednim następstwem uchwalenia planu miejscowego albo jego zmiany. Przy ustalaniu wzrostu wartości nieruchomości należy brać pod uwagę tylko te okoliczności wpływające na ten wzrost, które mają bezpośredni związek, są bezpośrednim następstwem uchwalenia planu albo jego zmiany, a wzrostem wartości nieruchomości. Na gruncie niniejszej sprawy będzie to zmiana zapisu przeznaczenia nieruchomości z poprzednio obowiązującego "teren nieuciążliwej zabudowy przemysłowo-składowej" na przeznaczenie nieruchomości według nowego planu – "stacja paliw wraz z usługami towarzyszącymi; usługi handlu i gastronomii".
Zdaniem skarżących cele przemysłowo-składowe działki w starym planie były rozumiane przez Burmistrza Miasta jako możliwość usytuowania na niej między innymi stacji paliw, pawilonu o pow. [...] m² do sprzedaży produktów ogólnospożywczych i akcesoriów samochodowych, baru szybkiej obsługi o pow. około [...] m² oraz [...] stanowisk parkingowych dla samochodów osobowych, co wynikało z treści decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] r., nr [...]. Nowy plan zagospodarowania przestrzennego określił, że funkcją podstawową działki jest stacja paliw wraz z usługami towarzyszącymi, a funkcją uzupełniającą są usługi handlu i gastronomii.
Skarżący nawiązali do treści decyzji o warunkach zabudowy, która znajduje oparcie w postanowieniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] r. Decyzja ta, zdaniem strony skarżącej, jest bardzo istotna w sprawie, bowiem jednoznacznie definiuje pojęcie "teren nieuciążliwej zabudowy przemysłowo-składowej" przed wejściem w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gdy porówna się bowiem przeznaczenie działek nr [...] i [...], określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z przeznaczeniem tej samej części działki, określonym w planie miejscowego zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren położony w [...] pod nazwą [...] to dojdzie się do wniosku, że nie uległo ono zmianie w taki sposób, aby mieć istotny wpływ na wzrost wartości nieruchomości. Przeciwnie, ustalenia nowego planu dla tzw. jednostki funkcjonalnej [...] znacznie obniżyły jej przydatność inwestycyjną, a co za tym idzie wartość rynkową. Wyodrębniając na działce nr [...] dwie parcele oraz stanowiąc, że stacja paliw może być wybudowana wyłącznie na parceli nr [...] (byłe działki [...] i [...]) doprowadzono do ograniczenia możliwości funkcjonalnego i ekonomicznego zagospodarowania całej działki gruntu.
Z powyższych względów w opinii skarżących na wartość rynkową przedmiotowych działek, tj. nr [...] i [...] ( tzw. parcela [...]) w dacie ich sprzedaży nie miał bezpośredniego wpływu fakt uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Od [...] r., tj. od czasu nabycia przez nich działek do dnia ich sprzedaży w [...] r. minęło dość czasu, aby wartość nieruchomości wzrosła. Wzrost wartości tej nieruchomości nie ma jednak nic wspólnego z uchwalonym w [...] r. planem zagospodarowania przestrzennego [...]. Wynikał on natomiast przede wszystkim z upływu czasu oraz z ogólnego i powszechnego wzrostu wartości nieruchomości w Polsce. Znaczący wpływ na uzyskanie przez skarżących ostatecznej ceny sprzedaży działki nr [...] miały długotrwałe działania poszukiwawcze inwestora oraz wydatkowanie znaczących środków pieniężnych dla przygotowania terenu pod inwestycję. Takie powody wzrostu ceny nieruchomości nie stanowią jednak podstawy prawnej do naliczania "renty planistycznej".
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. oddalającego skargę podniósł, że w wyroku z [...] r. precyzyjnie wskazano przyczyny tego rozstrzygnięcia oraz okoliczności i przesłanki, jakimi powinien kierować się organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z uzasadnienia wyroku jednoznacznie wynika, iż jedynym stwierdzonym uchybieniem zaskarżonej wówczas i badanej wszechstronnie przez Sąd decyzji było wadliwe określenie zobowiązania do uiszczenia opłaty adiacenckiej w sytuacji współwłasności przedmiotowej działki przez dwa małżeństwa.
Sąd nie zakwestionował natomiast ustaleń organów w zakresie wysokości wzrostu wartości działki w wyniku zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, opartej na operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę R. Z., ani zastosowanej przez niego metody szacowania wartości nieruchomości i ustalenia jej wzrostu w wyniku zmiany jej gospodarczego przeznaczenia, choć zarzuty skarżących w tym zakresie poddał szczegółowej analizie, w wyniku której uznał je za nieuzasadnione.
Z treści uzasadnienia powyższego wyroku wynika jednoznacznie, iż Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustalonego przez organy wzrostu wartości nieruchomości, a co za tym idzie wysokości należnej z tego tytułu opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Na okoliczność tę i powyższy przepis powołał się też organ w zaskarżonej decyzji, ustosunkowując się także szczegółowo do wszystkich pozostałych zarzutów odwołania. W świetle treści art. 153 p.p.s.a. przytoczone ponownie zarzuty, odnoszące się do ustalenia wysokości wzrostu wartości przedmiotowej działki na skutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego oraz kwestionujące sam wzrost nie mogły być uznane za skuteczne.
Nadto argumentów skargi w zakresie mocy dowodowej nieobowiązującej już decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki, wskazującej na możliwość jej zabudowy obiektami handlowo - usługowym, jak też zeznań w charakterze świadka D. K., która decyzję tę przygotowała, Sąd również nie podzielił. Chybiony był zatem zarzut skargi uniemożliwienia skarżącym czynnego udziału w postępowaniu w zakresie uczestniczenia w przesłuchaniu w charakterze świadka D. K., która przygotowywała decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z której miałaby wynikać możliwość wybudowania na tej działce stacji paliw także według poprzedniego planu. Takiego dowodu organ słusznie zatem nie przeprowadzał, bowiem według przytoczonych w zaskarżonej decyzji przepisów nie mógł on mieć żadnego znaczenia dla sprawy. Odebranie przez organ oświadczenia pracownicy, wydającej wskazaną decyzję związane było z podnoszonymi przez skarżących zarzutami i miało charakter porządkowy, a nie dowodowy.
Od powyższego wyroku skarżący wnieśli skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi
I instancji. Skarżący zarzucili:
1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe, sprzeczne z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 ustawy p.p.s.a. uznanie, że wzrost wartości nieruchomości nastąpił w związku
z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pomimo
iż z przedstawionego operatu szacunkowego, będącego podstawowym dowodem w sprawie nie wynika, aby bezpośrednią przyczyną wzrostu wartości nieruchomości był fakt uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego,
ewentualnie w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 36 ust. 4 ustawy
z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki uzasadniające stosowanie tego przepisu oraz
3) § 26, § 50, § 56 ust. 1 pkt 9 w związku z § 4 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rzeczoznawca majątkowy przyjmując określoną metodę wyceny wartości nieruchomości nie jest obowiązany przyjąć do porównania transakcje z rynku lokalnego położonego w bezpośredniej bliskości nieruchomości wycenianej, a także nie musi przedstawić w operacie szacunkowym szczegółowego sposobu dojścia do obliczeń ze wskazaniem wszystkich cech nieruchomości przyjętych do porównań;
Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W toku całego bowiem postępowania skarżący podnosili jako zasadniczy zarzut wobec zaskarżonej decyzji to, że przyjmując wzrost wartości nieruchomości spowodowany uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego pominięto fakt wydania na ich rzecz, na podstawie poprzednio obowiązującego planu, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu umożliwiającej realizację na ich nieruchomości inwestycji stacji benzynowej wraz z usługami towarzyszącymi. Zarzut ten sprowadzał się do twierdzenia, że nie doszło do zmiany przeznaczenia gruntu, skoro zarówno pod rządami poprzedniego planu, jak i planu aktualnego możliwa była budowa stacji benzynowej. Zarzut ten wymagał poważnej analizy, skoro art. 40 ust. 1 obowiązującej do 31 grudnia 2003 r. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 Nr 15 poz. 139 z późn. zm.) stanowił, że w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była zatem aktem stosowania prawa – w tym również prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - kształtującym sytuację prawną osoby, na rzecz której decyzję wydano. Zatem nie wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie przewidzianym prawem (stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania) decyzja, dla której dla skarżących wynikało uprawnienie do zagospodarowania ich gruntu zbieżnego z tym, jakie umożliwia im nowy plan rodzi uzasadnione wątpliwości, co do istnienia zasadniczej przesłanki ustalenia renty planistycznej – a mianowicie zmiany przeznaczenia terenu.
Oparta na argumentach prawnych ocena wagi decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania powinna, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, znaleźć się w zaskarżonej decyzji i podlegać ocenie sądu administracyjnego I instancji.
Ocena taka nie została bynajmniej dokonana. Sąd I instancji stwierdził bowiem,
że "...argumentów skargi, w zakresie mocy dowodowej nieobowiązującej już decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki, wskazującej na możliwość jej zabudowy obiektami handlowo – usługowym ... Sąd w obecnym składzie również nie podziela..." - nie wyjaśniając przyczyn swego stanowiska. W pozostałym zakresie Sąd powołał się na przepis art.153 p.p.s.a. – przywołując argumenty prawne zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w obszernym uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji w sprawie [...] brak w istocie oceny prawnej odnoszącej się do roli decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przy ocenie rzeczywistej wartości nieruchomości pod rządami poprzednio obowiązującego planu. Stąd też orzekający w niniejszej sprawie sąd I instancji nie mógł skutecznie – opierając się na art. 153 p.p.s.a. powołać się na taką ocenę we wskazanym zakresie, akcentowanym przez skarżących wielokrotnie - unikając zajęcia jednoznacznego i konkretnego stanowiska w tej kwestii. Tym samym zasadny był zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiadało wymogom powołanego przepisu i nie pozwalało dokonać oceny zgodności z prawem materialnym rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 151 p.p.s.a.
Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uznanie za zasadny zarzutu naruszenia przepisu
art. 141 § 4 p.p.s.a. czyni przedwczesnym odniesienie się przez sąd II instancji
do zasadniczego zarzutu naruszenia art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rzeczą sądu I instancji będzie bowiem między innymi rozważenie bytu prawnego decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania – ustalenie tego, kiedy utraciła ona swą moc oraz stwierdzenie, czy jej pominięcie w operacie sporządzonym przez rzeczoznawcę było zasadne, gdyż w istocie nie wpływała na wartość nieruchomości. Od ustaleń sądu I instancji
i dokonanej przez niego oceny prawnej zależeć będzie ocena, czy przepis art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znajdował zastosowanie w sytuacji prawnej skarżących.
Co do zarzutów naruszenia przepisów § 26, § 50, § 56 ust. 1 pkt 9 w związku
z § 4 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207,
poz. 2109) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie może być on w niniejszej sprawie uwzględniony. Przede wszystkim Sąd zwrócił uwagę, że § 26 i § 50 rozporządzenia składają się z kilku jednostek redakcyjnych – ustępów stanowiących odrębne przepisy prawa. Wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszono, że powoływane w skardze kasacyjnej jej podstawy muszą być skonkretyzowane w ten sposób, iż jednoznacznie powoływać muszą przepisy prawa, których naruszenie zarzuca się w skardze. Nie czyni zadość temu wymogowi powołanie jednostki redakcyjnej aktu prawnego, która zawiera szereg odrębnych przepisów oznaczonych jako punkty, czy ustępy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia § 56 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sporządzona w sprawie wycena rzeczoznawcy R. Z. odpowiada wymogom tego przepisu. Przedstawia bowiem zarówno sposób obliczenia wartości nieruchomości, jak i zawiera stosowne uzasadnienie. Podobnie zarzut naruszenia § 4 ust. 4 rozporządzenia nie jest zasadny, albowiem rzeczoznawca wystarczająco uzasadnił dobór konkretnych nieruchomości – uznając je za podobne w rozumieniu wymienionego przepisu i zastosował właściwe w danych okolicznościach współczynniki korygujące.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenie, że skarga jest zasadna.
Na wstępie Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Kluczowym zagadnieniem dla oceny czy w przedmiotowej sprawie wystąpi konieczność nałożenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jest ustalenie czy wzrost wartości nieruchomości wiąże się z uchwaleniem planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego (art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Z dniem [...] r. nastąpiła zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nowy plany określił, że funkcją podstawową przedmiotowej działki jest stacja paliw wraz z usługami towarzyszącymi, a funkcją uzupełniającą są usługi handlu i gastronomii.
Jednak analizując to czy wzrost wartości nastąpił na skutek nowego czy też zmienionego planu należy ustalić jakie było dotychczasowe przeznaczenie nieruchomości, której dotyczy postępowanie.
[...] r. Burmistrz wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wspomnianej nieruchomości i ustalił w niej możliwość budowy stacji paliw wraz z towarzyszącą infrastrukturą.
Decyzję wydano w oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego
m. [...] zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej z [...] r.
W decyzji określono też, że traci ona swoją ważność w przypadku gdy inny wnioskodawca uzyska pozwolenie na budowę oraz w przypadku zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w następstwie, której ustalenia decyzji będą sprzeczne z ustaleniami tego planu.
Z akt nie wynika aby wymienione okoliczności zachodziły w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu nie jest uprawiony pogląd organów obu instancji, że decyzja
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] r. nie obowiązuje.
Z akt administracyjnych nie wynika aby decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie przewidzianym prawem (stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania).
Zdaniem Sądu z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wynikało dla skarżących uprawienie do zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości zbieżnego z tym, jakie umożliwia im nowy plan.
Nawet uchylenie ustawy na podstawie, której wydano decyzje administracyjne nie eliminuje automatycznie tych decyzji z obrotu prawnego, chyba że wyraźnie wskazują na to przepisy ustawy.
Organ II instancji dokona ponownej analizy przedmiotowego zagadnienia mając na względzie decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] r. oraz przepisy planu, który wszedł w życie [...] r.
Rozważania dotyczące tego czy decyzja o warunkach zabudowy i zagospoda-rowania terenu była zgodna z przepisami planu uchwalonego w [...] r. nie są uprawnione gdyż decyzja pozostaje w obrocie prawnym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję
i rozstrzygnął o jej wykonalności na podstawie art. 152 tej ustawy.
Jednocześnie Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło