II SA/Sz 122/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-03-29

Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i zdrowotna strony, polegająca na niskich dochodach z renty, bezrobociu małżonka i posiadaniu nieruchomości, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja zdrowotna (niezdolność do pracy) oraz materialna (niskie dochody z renty, brak oszczędności, bezrobocie małżonka) strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia prawa własności działki. Wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że jest rencistą, jego żona jest bezrobotna, posiadają dom i grunty rolne, a jedynym źródłem utrzymania jest jego renta.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia prawa własności działki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. S. P., reprezentowany przez małżonkę A. P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia prawa własności działki. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...]zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca jest rencistą i prowadzi gospodarstwo domowe wraz z bezrobotną żoną i dwójką nieletnich dzieci. Skarżący nie posiada żadnych rzeczy ruchomych, zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych, natomiast jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2 i gruntów rolnych o powierzchni [...]ha. Źródło utrzymania rodziny stanowi renta ZUS skarżącego z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Do wniosku skarżący dołączył kopię decyzji ZUS z dnia [...]r. o wysokości waloryzowanej renty oraz zaświadczenie z dnia [...]r. wystawione przez Powiatowy Urząd Pracy o tym, że A. P. jest zarejestrowana, jako bezrobotna od dnia [...]r. bez prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony. Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że sytuacja zdrowotna (niezdolność do pracy) oraz materialna (niskie dochody, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów postępowania sądowego, bezrobocie małżonki), w jakiej znajduje się S. P., uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło