II SA/Sz 1223/07
PostanowienieWSA w Szczecinie2008-03-26
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, posiadający dom, mieszkanie, samochód, stały miesięczny dochód z różnych źródeł oraz oszczędności, wykazał w sposób dostateczny trudną sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawca, posiadając znaczący majątek (dom, mieszkanie, samochód), stałe dochody z działalności gospodarczej, emerytury żony oraz wynajmu nieruchomości, a także oszczędności, nie wykazał obiektywnie niemożliwej do przezwyciężenia sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana jedynie w przypadkach osób rzeczywiście ubogich.Stan faktyczny
R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawca wskazał na posiadanie domu, mieszkania, oszczędności w kwocie 30 tys. zł oraz miesięczny dochód rodziny wynoszący 5 700 zł. Po wezwaniu do uzupełnienia braków, przedstawił dowody dotyczące kosztów utrzymania mieszkania i dochodów, w tym z wynajmu nieruchomości. Sąd uznał, że przedstawiona sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia radcy prawnego
R. P. wezwany do usunięcia braków formalnych skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie zarzutów zgłaszanych w postępowaniu egzekucyjnym złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólnie z żoną dwuosobowe gospodarstwo domowe, nie mają nikogo na utrzymaniu. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni 220 m2, mieszkanie o powierzchni 80 m2, nadto skarżący wskazał, że posiada 30 tys. zł oszczędności. Dalej R. P. podał, że miesięczny dochód jego dwuosobowej rodziny wynosi 5 700zł, na co składa się dochód uzyskiwany przez niego z działalności gospodarczej w kwocie 1 tys., emerytura zony w wysokości 1300 zł oraz czynsz w wysokości 3.400 zł.
Pismem z dnia 14 lutego 2008 r. R. P. został wezwany do nadesłania w terminie 10 dni od daty doręczenia :
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy,
- odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe,
- dowodu potwierdzającego wysokość emerytury otrzymywanej przez L. P.,
- dowodu potwierdzającego wysokość dochodu osiąganego przez R. P. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz oświadczenia co do dochodu w wysokości 3.400 zł
pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Z przesłanych dokumentów wynika, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą średnio 510 zł ( gaz 260 zł, prąd 90 zł, czynsz 160 zł). Posiadane oszczędności na koncie stanowią kwotę ok. 30 tys. zł., odnośnie czynszu wykazanego w dochodzie skarżący oświadczył, że jest to dochód w wysokości 4 200 zł uzyskiwany z wynajmu nieruchomości.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy ). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 cyt. ustawy ).
Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe .
Przede wszystkim trzeba podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie kosztów prowadzenia procesu sądowego jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Sąd rozważając możliwość przyznania prawa pomocy kieruje się nie tylko aktualną sytuacją dochodową wnioskodawcy lecz również jego stanem majątkowym. Skarżący posiada mieszkanie, dom mieszkalny, samochód ma również stały miesięczny dochód z tytułu renty żony i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a także z wynajmu domu jak również oszczędności a zatem nie można zaliczyć Go do osób ubogich.
W tej sytuacji zdaniem Sądu skarżący w obecnej sytuacji majątkowej i materialnej jest w stanie ponieść koszt reprezentacji przez radcę prawnego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonywujący, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby Go do przyznania prawa pomocy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło