II SA/Sz 1223/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi E. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowań I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata A. Ł. kwotę [...] złote obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 148 § 1 w związku z art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz § 1 uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 23 marca 2009r. nr XXXIIl/829/09 w sprawie utworzenia jednostki budżetowej Gminy Miasto Szczecin pn. Szczecińskie Centrum Świadczeń oraz nadania statutu, Kierownik Szczecińskiego Centrum Świadczeń odmówił E.J. wznowienia postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi nr:[...] Od powyższej decyzji E.J. wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 59 w związku z art. 58 i art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia przez E.J. wniosku o wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych ostatecznymi decyzjami administracyjnymi z dnia[...], przyznającymi stronie dodatek mieszkaniowy. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w dniu [...] r. E.J. złożył do MOPR wniosek o wznowienie postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami: z dnia [...] r. przyznającymi stronie dodatek mieszkaniowy - odpowiednio na okres [...]r. W dniu [...]. wydana została decyzja administracyjna, na której podstawie organ I instancji odmówił wznowienia postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami z dnia [...] r. Organ administracyjny wskazał, iż E.J. składając wniosek o wznowienie postępowania uchybił terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa, gdyż żądanie wznowienia postępowania administracyjnego należało wnieść do organu administracji publicznej terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie był to dzień [...]r.. Stąd, występując do MOPR z wnioskiem o wznowienie postępowania w dniu [...] r. przekroczył termin miesięczny na dokonanie owej czynności. Dnia [...] r. E.J. złożył odwołanie od ww. decyzji wskazując, że nie mógł dotrzymać miesięcznego terminu z uwagi na opóźnianie się spotkania z Dyrektor MOPR , które możliwe było dopiero w dniu [...] r. Dlatego też, zdaniem strony, miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upływał dopiero w dniu [...] r., a tym samym podanie z dnia [...] r. wniesiono w terminie. W swym odwołaniu strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Następnie, w dniu [...] r. E.J. wyjaśnił, iż winną późniejszego złożenia przez Niego dokumentów była Dyrektor MOPR, która nie zgodziła się przyjąć Go na rozmowę, pomimo kilkakrotnych wizyt i interwencji w Biurze Skarg i Wniosków oraz u Dyrektora Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej. Następnie organ II instancji przytoczył treść art. 148 §1 k.p.a. zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl natomiast art. 57 § 3 k.p.a., terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Na podstawie wyżej powołanych okoliczności organ stwierdził, że ostatnim dniem terminu do wniesienia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania był dzień [...] r. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbą zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie organu E.J. wskazał, że przyczyną uchybienia terminu było oczekiwanie na spotkanie z Dyrektor MOPR, które rozpoczęło się "od momentu otrzymania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego", czyli od dnia [...] r., a ustało w dniu [...] r. Tym samym, stosownie do treści art. 58 §2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należało wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania owej przyczyny uchybienia terminu, czyli do dnia [...] r. Tymczasem wniosek o przywrócenie uchybionego terminu E.J. złożył dopiero w dniu [...] r. przy odwołaniu od decyzji MOPR z dnia [...] r. odmawiającej wznowienia postępowania. Ponadto, w swoim piśmie o przywrócenie terminu E.J. nie dopełnił ustawowego obowiązku uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez Jego winy. Podkreślić należy, iż brak winy strony zachodzi "tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku". W konsekwencji więc "pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej". Mając na uwadze powyższe, przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego jest m.in. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą powódź, pożar itp. (tak w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 27.01.2009 r., II SA.OI 857/08, LEX nr 481520). W kontekście powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż wskazana przez stronę przyczyna w postaci oczekiwania na spotkanie z Dyrektorem MOPR nie jest wystarczająca dla przywrócenia terminu. W tej sytuacji organ odwoławczy, wobec braku przesłanek z art. 58 k.p.a. był uprawniony do odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie E.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący w odwołaniu do decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 59 § 1 kpa o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Jak wynika z treści decyzji z dnia [...]r. Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...]r., w sprawie których skarżący wniósł o wznowienie postępowania stały się decyzjami ostatecznymi, bowiem nie zostały zaskarżone w toku instancji. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku właściwym jest organ I instancji, który wydał przedmiotowe decyzje. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było organem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku lecz powinno ów wniosek przekazać do organu pierwszej instancji. Wobec tego, że organ odwoławczy rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania naruszył przepis art. 59 § 1 kpa co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekaże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania do organu I instancji do rozpoznania sprawy. Decyzje z dnia[...]. były decyzjami ostatecznymi rozpoznanymi przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...]. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 p.p.s.a w związku z § 18 ust.1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).