II SA/Sz 1224/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego S. N. kwotę [...] zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. z 2001 r. Dz. U nr 87, poz. 960) orzekł o wymeldowaniu A. K. z pobytu stałego w miejscowości [...]. Decyzję wysłano A. K. na adres ul [...]. Na skutek nie podjęcia jej przez adresata, przesyłkę zwrócono organowi w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. A. K. wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja ta została podjęta w okresie kiedy przebywał w Areszcie Śledczym. Ponadto podał, że w okresie [...] przebywał w areszcie, a kiedy wyszedł, matka nie chciała go wpuścić do mieszkania. Wskazał, że w mieszkaniu są nadal jego rzeczy oraz że nie opuścił lokalu dobrowolnie. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdził uchybienie przez A. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia, organ przytoczył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące kwestie doręczeń, tj. art. 39 K.p.a., art. 42 K.p.a. i art. 44 K.p.a. Następnie wskazał, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja została wysłana na adres, który A. K. wskazał jako adres do korespondencji i że decyzja ta nie mogła zostać mu doręczona zgodnie z art. 42 § 1, 2 i § 3 K.p.a. W związku z tym, że adresowana do A. K. decyzja z dnia [...] r. została dwukrotnie złożona w Urzędzie Pocztowym na okres 7 dni i o fakcie tym odwołujący został poinformowany poprzez umieszczenie stosownego zawiadomienia. W reultacie organ uznał, iż decyzja została stronie skutecznie doręczona w dniu [...] r. tj. po upływie 7 dni, od daty drugiego złożenia przesyłki w Urzędzie Pocztowym. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął w dniu [...] r. Według organu bez znaczenia dla ustalenia terminu doręczenia decyzji jest fakt, że decyzja organu I instancji została wydana stronie w Urzędzie Miasta w dniu [...] r. Decyzja została wydana skarżącemu nie w celu doręczenia tego aktu, lecz po to by mógł zapoznać się z jego treścią. A. K. złożył w dniu [...] r. odwołanie, a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. Pismem z dnia [...] r. A. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższe postanowienie, a dnia [...]r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2011 r. sygn. akt II SO/Sz 9/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego radca prawny, uzupełnił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz złożył skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. Nr [...]. W skardze zarzucono naruszenie przepisów: -art. 134 K.p.a. w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przy braku informowania skarżącego przez organ I instancji o przysługującym mu prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, -art. 7 K.p.a. w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, samodzielne i dowolne ustalenie organu II Instancji, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy organy administracji nie są uprawnione do samodzielnego i autorytarnego decydowania o charakterze złożonych pism a odwołanie skarżącego złożone w okresie 14 dni od dnia fizycznego przekazania mu decyzji, wywołać powinno w organie wątpliwość odnośnie jego treści, -art. 44 K.p.a. w zw. z art. 41 § 2 K.p.a. poprzez ich nienależyte zastosowanie i uznanie, że decyzja Burmistrza została prawidłowo doręczona w dniu [...] r. Reguła z art. 44 K.p.a. jest bowiem wyjątkiem od zasady doręczania pism do rąk własnych adresata i powinna być interpretowana ścieśniająco. Ponadto organ nie pouczył strony o obowiązku aktualizacji danych adresowych, co wyklucza zastosowanie art. 44 K.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący podczas próby doręczenia mu decyzji Burmistrza , pozbawiony był wolności w dniach [...] r. W dniu [...] r. zapoznał się z aktami w Urzędzie Miasta , nie został jednak pouczony o przysługującym mu prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dlatego odwołanie złożył w dniu [...] r. będąc w przekonaniu, że termin zachował. Ponadto w skardze zarzucono, że organ II instancji po otrzymaniu odwołania nie podjął wyjaśnienia rzeczywistych zamiarów skarżącego. Tymczasem odwołanie wyraźnie neguje skuteczność doręczenia decyzji Burmistrza Skarżący wskazał, że koperta zawierająca decyzję Burmistrza zawiera adnotację o awizowaniu przesyłki w dniu [...] , r. a sama informacja o awizowaniu nie zawiera wskazania o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce, podobnie jak nie wskazuje, w jakim miejscu zawiadomienie to zostało umieszczone. Informacja o drugim awizowaniu nie zawiera wskazania przyczyny, za którą miało ono miejsce. Na poparcie zarzutów skargi skarżący przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych. Postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt II SO/Sz 9/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił A. K. termin do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o oddalenie skargi. Organ dodał, że A. K. nie zakwestionował adresu pod który organ doręczył mu decyzję o wymeldowaniu i nie wskazał innego adresu do doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty skargi okazały się uzasadnione. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez A. K. Stosownie do art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania musi być poprzedzone dokonaniem ustaleń przez organ w zakresie terminowości oraz dopuszczalności wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. Dlatego żeby przyjąć, że odwołanie zostało złożone w terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie, której dotyczy odwołanie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za doręczone ze skutkiem prawnym. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Kwestia sposobu doręczania pism osobom fizycznym w postępowaniu administracyjnym została uregulowana w art. 42-44 K.p.a. Co do zasady, osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 K.p.a.) Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w razie niemożności dokonania takiego doręczenia pisma także, w razie koniecznej potrzeby, w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 2 i 3). Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Stosownie do art. 44 K.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w wyżej wskazanym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została wysłana na adres, który A. K. wskazał jako adres do korespondencji. Decyzja ta została dwukrotnie złożona w Urzędzie Pocztowym na okres 7 dni i o fakcie tym odwołujący się został poinformowany poprzez umieszczenie stosownego zawiadomienia. Mając na względzie powyższe organ uznał, że decyzja organu I instancji została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu [...] r. tj. po upływie 7 dni, od daty drugiego złożenia przesyłki w urzędzie pocztowym, a czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął w dniu [...] r. Zdaniem organu, odwołanie wniesione w dniu [...] r. zostało złożone po terminie. Zdaniem Sądu, opisany przez organ sposób doręczenia nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy. Jak wynika z potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] r. (zszytego z kartą nr [...] akt administracyjnych) doręczyciel awizował przesyłkę tylko jeden raz- w dniu [...] r., przy czym na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru nie zakreślił, czy adresatowi przesyłki pozostawiono informację o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym i możliwości jego odbioru w terminie 7 dni. Nie można zatem uznać, że takie doręczenie spełnia wymogi prawidłowego doręczenia zastępczego stosownie do art. 44 K.p.a. Nie wiadomo bowiem czy i w jakim miejscu pozostawiono adresatowi zawiadomienie o awizowaniu przesyłki, czy była to oddawcza skrzynka pocztowa czy też inne miejsce. Brak też stempla pocztowego potwierdzającego drugą próbę doręczenia przesyłki. W świetle przedstawionych faktów, nie można podzielić stanowiska Wojewody, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] r., a termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r., zatem co najmniej przedwczesne jest stanowisko organu odwoławczego, że skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu. Wprawdzie pozostałe zarzuty skargi są chybione, to jednak w wyżej opisanych okolicznościach należało uchylić zaskarżone postanowienie, jako wydane z naruszeniem art. 44 kpa i art. 134 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, rzeczą organu będzie rozważenie czy w realiach niniejszej sprawy dopuszczalne jest przyjęcie, że bieg terminu do wniesienia odwołania zaczął z dniem [...] r. tj. z dniem doręczenia decyzji organu I instancji w siedzibie organu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił, jak w sentencji. O kosztach należnych pełnomocnikowi orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).