II SA/Sz 1224/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję Wójt Gminy decyzją z dnia [...] r., Nr [...] r., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 1, 3 i 4, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), art. 104 i art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 75 ust. 10, art. 81 ust. 8 pkt 7, art. 242 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przyznał R G. zasiłek stały w wysokości miesięcznej [...] zł na okres od dnia [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że zasiłek stały przysługuje w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie i wynika z wyliczenia [...] zł. Od powyższej decyzji R. G. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W treści odwołania skarżący podniósł, że pracownicy OPS w [...] nie udzielili mu rzetelnej informacji o jego prawach socjalnych, jakie przysługują mu jako osobie ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Nakazano mu wpisać w podaniu prośbę o przyznanie zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 106 ust. 3, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 6 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), a także § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty początkowej, od której przyznany został stronie zasiłek stały i przyznało to świadczenie od dnia [...] r., w pozostałej części decyzję utrzymało w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium na wstępie przytoczyło przepisy prawa stanowiące postawę orzekania w niniejszej sprawie, a następnie podało, że R. G. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej - posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności na okres do [...] r., przy czym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [..] r. Zamieszkuje i gospodaruje wspólnie z B. G.. W dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Dochód rodziny, w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku (tj. w miesiącu [...] r.) stanowił zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł, czyli [...] zł na osobę w rodzinie. Różnica między kwotą kryterium dochodowego ([...] zł), a powyższą kwotą wynosi [..] zł i w takiej właśnie wysokości należało ustalić wysokość przysługującego stronie od miesiąca [...] . zasiłku stałego. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo obliczył kwotę należnego wnioskodawcy zasiłku stałego. Przepisy na podstawie których orzekał ten organ mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że nie orzeka on w ramach uznania administracyjnego i że przy orzekaniu nie może brać pod uwagę żadnych szczególnych okoliczności. Dalej Kolegium podało, że co do okresu na jaki przyznano stronie świadczenie, to zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej (w tym również zasiłek stały) przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Stosownie do przywołanego powyżej przepisu, zasiłek przysługiwał odwołującemu się od dnia [...] r., tj. od początku miesiąca, w którym złożył on wniosek o przyznanie zasiłku stałego (data zgłoszenia [...] r.). Natomiast organ I instancji przyznał mu rzeczone świadczenie od dnia [...] r. Dlatego w powyższym zakresie Kolegium zmieniło decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję ostateczną oraz decyzję ją poprzedzającą R. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [..] , podnosząc, że decyzje są niesprawiedliwe i krzywdzące. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzi, że jako osobie ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz całkowicie niezdolnej do pracy przysługuje mu kwota [...] zł miesięcznie oraz wyrównanie od daty ustalenia stopnia niepełnosprawności. W dalszej części skargi opisał swoją trudną sytuację życiową oraz podał, że B. G. nie jest jego konkubiną. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w decyzji z [...] r. i wniosło o oddalenie skargi z powodu braku przesłanek do uznania, że decyzja ta jest niezgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu, zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej zwanej "P.p.s.a."), doprowadziła do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Ne 175, poz. 1362 ze zm.) – dalej "u.p.s.", stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W szczególności, w myśl art. 7 pkt 5 u.p.s., pomocy społecznej udziela się, osobom i rodzinom z powodu m.in. niepełnosprawności. W przepisie art. 37 ust 1 u.p.s. zawarto uregulowania dotyczące zasiłku stałego, wskazując, że zasiłek ten przysługuje bądź pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, bądź też pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryteria dochodowe, o których wyżej mowa, określone zostały w art. 8 ust. 1 u.p.s. Natomiast przepis art. 9 ust. 1 stanowi, że kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku badań progu interwencji socjalnej. Badania progu interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Z kolei ust. 8 art. 9 u.p.s. stanowi, że w przypadku gdy Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych nie uzgodni w przewidzianym terminie kryteriów dochodowych, Rada Ministrów ustala, nie niższe niż w przedstawionej propozycji, kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust. 5 i 6, w drodze rozporządzenia, w terminie do dnia [...] danego roku. W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić organom błędnego ustalenia stanu faktycznego, bowiem zarówno dochód skarżącego, jak i okoliczność, że zamieszkuje wspólnie z B. G., znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Twierdzenie skarżącego zawarte w skardze, że B. G. nie jest jego konkubiną sprzeczne jest z jego oświadczeniami składanymi przed organem I instancji oraz treścią złożonego odwołania. Prawidłowo również organ uznał, że zasiłek przysługiwał R.i G. od [...] r. . Jednak jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Kolegium, przywołało, między innymi, § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), w którym to rozporządzeniu określono, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...] zł, jak również osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Tymczasem z dniem [...] r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), które w § 1 pkt 1 określa kryteria dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej – w wysokości [...] zł, dla osoby w rodzinie - w wysokości [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględniło zmiany stanu prawnego jaka zaszła przed rozpatrzeniem odwołania. Natomiast z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w przepisach art. 15 i art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wynika, że rozpatrując wniesione odwołanie organ odwoławczy ponownie rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Przy tym organ odwoławczy zobowiązany jest wziąć pod uwagę zarówno zmiany staniu faktycznego, jak i prawnego jakie zaszły w trakcie postępowania międzyinstancyjnego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, oparta na nieobowiązującym przepisie rozporządzenia Rady Ministrów, wydana została z naruszeniem przepisów materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz ww. przepisów prawa proceduralnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec jak w pkt I sentencji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a