II SA/Sz 1224/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-11-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, jako podmiot posiadający zdolność sądową, może samodzielnie występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez konieczności wykazywania legitymacji procesowej wszystkich swoich członków?Ratio decidendi
Stowarzyszenia zwykłe, mimo posiadania zdolności sądowej, nie posiadają osobowości prawnej i nie mogą samodzielnie być podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie stowarzyszenia. Brak uzupełnienia wezwania sądu o wykaz członków wraz z adresami skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Uczniowski Klub Jeździecki, będący stowarzyszeniem zwykłym, złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą obciążenia właściciela kosztami związanymi z odebranymi zwierzętami. Sąd wezwał klub do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie listy członków z adresami, regulaminu i dokumentu potwierdzającego wpis do ewidencji. Wezwanie zostało doręczone, jednak klub nie uzupełnił wskazanych braków w terminie. W związku z tym sąd odrzucił skargę i odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Klubu A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia właściciela czasowo odebranych zwierząt kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. odmówić przyznania prawa pomocy.
Uczniowski Klub Jeździecki "[...]" w P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia właściciela czasowo odebranych zwierząt kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia.
Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie w terminie 7 dni: aktualnej listy wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z adresami ich zamieszkania, regulaminu działalności, dokumentu potwierdzającego wpis Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie została doręczona stronie skarżącej na adres wskazany w skardze, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej p.p.s.a.), w dniu 21 listopada 2017 r. W przewidzianym terminie, wskazane braki formalne skargi nie zostały jednak usunięte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wyżej wymienionych przesłanek dopuszczalności skargi uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Skarżące stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym. Zgodnie z treścią art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r. poz. 210) osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie albo zarząd, zasady dokonywania zmian regulaminu działalności, sposób nabycia i utraty członkostwa, a także sposób rozwiązania stowarzyszenia zwykłego.
Stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa, tj. zdolność do występowania w postępowaniu jako strona np. w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 2 p.p.s.a.). W postanowieniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 114/13, NSA wyjaśnił, odwołując się do wyroku SN z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I CSK 234/12 (Lex nr 1307997), że ze względu na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie mogą być same te stowarzyszenia, lecz tylko ich członkowie. A zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków.
W związku z powyższym, na zasadzie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. strona skarżąca została wezwana m.in. do nadesłania wykazu wszystkich członków Stowarzyszenia wraz ze wskazaniem adresów ich zamieszkania. Mimo prawidłowo doręczonego wezwania oraz zawartego w nim pouczenia o skutkach zaniedbania nałożonego obowiązku wyznaczony termin upłynął bezskutecznie. Okoliczność ta obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Jednocześnie, wskazać należy, że zawarty w skardze wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika nie mógł zostać uwzględniony.
Stosownie bowiem do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.).
W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez Stowarzyszenie braków formalnych skargi, co skutkowało oddaleniem przez Sąd wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło