II SA/Sz 1225/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 marca 2011 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] r. Spółka A. wystąpił o wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w województwie [...], powiecie [...], jednostce ewidencyjnej gmina [...], obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha i działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której w Sądzie Rejonowym w [...] prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], stanowiącej własność A. K. poprzez założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego - gazociągu wysokiego ciśnienia [...] MPa, a także podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Starosta działając na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104, art. 107 i art. 108 K.p.a., decyzją z dnia [...] r. ograniczył sposób korzystania z opisanej wyżej nieruchomości gruntowej przez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego - gazociągu wysokiego ciśnienia [...] MPa o długości [...] m i powierzchni strefy kontrolowanej wynoszącej [...] m2, a także podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Ze względu na ważny interes społeczny decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania A. K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...], uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz decyzję organu I instancji z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd wskazał w uzasadnieniu, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność § [...] ust. [...] uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], w części w jakiej przepis ten dopuszczał przeznaczenie gruntów oznaczonych symbolem [...] na obiekty celu publicznego wskazane w § [...] pkt [...] uchwały. Część unieważnionej uchwały dotyczyła m. in. nieruchomości stanowiącej własność A. K. objętej wnioskiem Spółki A. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Oznacza to, że decyzja Wojewody utraciła podstawę prawną, ponieważ stwierdzenie nieważności wywołuje skutek ex tunc. Starosta pismem z dnia [...] r. ponownie wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] r. umorzył je jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że prace których wniosek dotyczy zostały przez wnioskodawcę już wykonane, w związku z czym nie ma potrzeby wydawania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Wojewoda w dniu [...] r. uchylił w całości decyzję wydaną w I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, zalecając m. in. zastosowanie oceny prawnej i wskazówek udzielonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Kolejną decyzją z dnia [...] r. Starosta odmówił ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości z uwagi na brak jednej z koniecznych przesłanek do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem, tj. brak zgodności planowanej inwestycji z miejscowym panem zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda ponownie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zalecił aby w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zapewnił czynny udział wszystkim stronom postępowania w każdym jego stadium, a także doręczył decyzję wszystkim stronom i pełnomocnikom. Decyzją z dnia [...] r. Starosta odmówił Spółce A. ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w obrębie ewidencyjnym [...] oznaczonej działką nr [...] i nr [...] stanowiącej własność A. K. polegającego na założeniu i przeprowadzeniu na tej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego. Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 124 i art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy wskazał, że prawomocnym w wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność § [...] ust. [...] uchwały Nr [...] z dnia [...] r. Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w części, w jakiej przepis ten dopuszczał przeznaczenie gruntów oznaczonych symbolem [...] na obiekty celu publicznego wskazane w tej uchwale. W tej sytuacji brak jest podstaw do twierdzenia, że ograniczenie nieruchomości na cele związane z przesyłem gazu jest zgodne z planem miejscowym. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. wiąże strony, sąd który go wydał, oraz inne sądy i organy państwowe (art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestię prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie. Zdaniem Wojewody decyzja organu I instancji nie naruszała też przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne oraz inne niezbędne elementy wskazane w art. 107 § 3 K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Spółka A wniósł o jej uchylenie. Zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem art. 11 K.p.a. polegającym na nie wyjaśnieniu stronom zasadności przesłanek jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, oraz art. 77 K.p.a. poprzez nie zbadanie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W ocenie skarżącej Spółki w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wydania decyzji pozytywnej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ działki których wniosek dotyczy mają przeznaczenie rolnicze, a lokalizacja gazociągu nie jest sprzeczna z treścią uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Spółka zarzuciła Wojewodzie niewłaściwe zastosowanie art. 170 p.p.s.a. wskazując, że związanie wyrokiem NSA z dnia [...] r., sygn. akt [...], dotyczy jedynie tej części uchwały której dotyczy ww. wyrok, a nie całej uchwały. Organ winien więc przeprowadzić analizę uchwały nr [...] Rady Gminy w pozostałym zakresie i wskazać w uzasadnieniu decyzji czy ograniczenie sposobu zagospodarowania nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym. Zapisy planu nie zabraniają lokalizacji inwestycji na nieruchomościach objętych treścią planu urządzeń służących do przesyłu gazu i zawierają (§ [...]) wyraźne wskazówki w zakresie stref ochrony od gazociągów wysokiego ciśnienia, z którymi wniosek skarżącego pozostaje w zgodzie. W świetle powyższego, rozważania Wojewody dotyczące stwierdzenia nieważności § [...] planu zagospodarowania przestrzennego w części w jakiej przepis ten dopuszczał przeznaczenie gruntów rolniczych na obiekty celu publicznego wskazane w § [...] pkt [...] są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestnik postępowania sądowego Spółka B. przychyla się do stanowiska zaprezentowanego w skardze i podzieliła podniesione w niej zarzuty. Pełnomocnik właścicielki nieruchomości w piśmie procesowym z dnia [...] r. wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż organy obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne, co skutkowało wydaniem zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Zdaniem pełnomocnika A. K. wyrok WSA z dnia [...] r., w którym to Sąd stwierdził nieważność części planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] i na który to wyrok powołał się organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, miał zasadnicze znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Zatem powołanie się na ten wyrok i okoliczności wskazane w uzasadnieniu decyzji było ewidentnym wskazaniem jakimi przesłankami kierował się organ I instancji wydając decyzję. Pełnomocnik strony zauważył, że całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 77 K.p.a., tj. nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Przesłanki wywłaszczenia określone w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami są ściśle określone, a organy orzekające w sprawie posiadały wszelkie informacje niezbędne do wydania rozstrzygnięcia, w szczególności wiedzę o treści planu miejscowego. Było to wystarczające do wydania merytorycznej decyzji, a twierdzenie skarżącego dotyczące braków w materiale dowodowym jest niezrozumiałe. Prawidłowość rozstrzygnięcia potwierdza wyrok WSA z dnia [...] r. wydany w sprawie [...], którym uchylono decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz decyzję organu I instancji orzekającą w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawie ze skargi A. K. Jedynym powodem uchylenia tych decyzji było unieważnienie części planu zagospodarowania przestrzennego, a obecnie skarżący domaga się decyzji pozytywnej w oparciu o te same przesłanki. Żądanie takie jest bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odmawiająca ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości rolnej należącej do A. K. została wydana na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651). Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie uznały, że nie został spełniony warunek zgodności inwestycji objętej wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, z obowiązującym planem miejscowym. Sąd w pełni podziela to stanowisko. Przede wszystkim należy podkreślić, że sprawa objętej wnioskiem Spółki A. w była już przedmiotem rozpoznania Sądu, kiedy skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ograniczającą sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, wniosła A. K. W prawomocnym wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że działki położone w obrębie ewidencyjnym [...] o numerach [...] i [...] należące do A. K., oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] symbolem [...] mają przeznaczenie rolnicze. Wprawdzie poprzednio obowiązywał § [...] ust. [...] uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (Dz. Urz. Woj [...] Nr [...], poz. [...]), który dopuszczał wykorzystanie gruntów rolnych na cele publiczne, ale Wojewódzki Sąd Administracyjnego prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...], stwierdził nieważność uchwały w tej części. W tej sytuacji decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości utraciła podstawę prawną, jaką był § [...] ust. [...] uchwały nr [...] Rady Gminy. Stwierdzenie nieważności uchwały w całości lub w części wywołuje skutek od dnia jej podjęcia. Wyrok ten przesądza o tym, że działki nr [...] i [...] nie są przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] na cele związane z budową i utrzymaniem urządzeń do przesyłu gazu ziemnego. Stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy prawnej do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciąży na organie administracji i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2008 str. 377). Związanie sądu i organu administracji oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia [...] r. Zaskarżona decyzja odmawiająca ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń do przesyłania gazu ziemnego z tej przyczyny, że nieruchomość objęta wnioskiem ma w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie rolnicze, odpowiada prawu. Zarzuty skargi sprowadzające się do wad postępowania administracyjnego polegającego na nienależytym wyjaśnieniu sprawy nie są uzasadnione z uwagi na związanie organów ocena prawna i wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia [...] r., sygn. akt [...]. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.