II SA/Sz 1226/15

Dnia 19 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia I. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 500 (pięćset) złotych Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządzeniem z dnia 13 października 2015 r. wezwał K. R. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Odpis tego zarządzenia został skarżącemu doręczony w dniu 23 października 2015 r. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. (doręczonym w dniu 9 stycznia 2016 r.) Sąd odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. W dniu 18 stycznia 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a w dniu 15 stycznia 2016 r. K. R. uiścił wpis w kwocie 500 zł. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wyjaśnił, że do uchybienia doszło bez jego winy, ponieważ w dniu 23 października 2015 r. otrzymał kilka pism z WSA w Szczecinie, w tym dwa wezwania do uiszczenia wpisu sądowego na kwotę 500 zł i 400 zł. Sprawy te dotyczyły tej samej działki i tego samego organu. Skarżący czytając te wezwania przyjął, że dotyczyły one sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania ekologicznej oczyszczalni ścieków. Dopiero po otrzymaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. postanowienia odrzucającego skargę, ponownie przeanalizował otrzymane pisma i doszedł do wniosku, że część otrzymanej 23 października 2016 r. korespondencji dotyczyła drugiej sprawy, tj. zamiaru budowy dwóch budynków rekreacji indywidualnej. Jedyna różnica polegała na innych sygnaturach, tj. "II SA/Sz 845/15 i II SA/Sz 1226/15". Wówczas skarżący nie zauważył tej różnicy. Treść wezwań wskazywała jedynie, że dotyczą one sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych, bez uszczegółowienia, czy dotyczą one ekologicznej oczyszczalni ścieków czy pomieszczeń rekreacyjnych, co dodatkowo utrudniło rozróżnienie pism. Skarżący uznał, że pisma te dotyczyły sprawy o sygn. akt II SA/Sz 845/15, w której wniósł o częściowe zwolnienie z wpisu sądowego, ale jego wniosek został oddalony i ze względów finansowych postanowił nie kontynuować tej sprawy, natomiast poczekać na ustalenie wpisu sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1226/15. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie korzysta z odpłatnej pomocy prawnika ponieważ w dotychczas uwzględnionych sprawach Sąd zasądzał na jego rzecz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwotach niższych niż faktycznie poniesione. Podniósł jednocześnie, że w całej sprawie dotyczącej jego działki nr [...] w miejscowości P. w gminie K., na skutek działań urzędników samorządowych, poniósł dotychczas straty w kwocie ok. [...] zł, co pogorszyło jego sytuację finansową i zmusiło do oszczędnego gospodarowania środkami. Ponadto, w dniu 23 października 2015 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia wierzytelności na jego rachunku bankowym, co spowodowało ujemne saldo i brak środków na uiszczenie wpisu w kwocie 500 zł. Był to dla niego ciężki okres pod względem finansowym, gdyż jako osoba wychowująca dziecko musiał przede wszystkim zapewnić środki na żywność. Nie dysponował wówczas środkami pozwalającymi na uiszczenie wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Stosownie do art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności, z przyczyn od niej niezależnych, nie mogła dokonać czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się takie przeszkody od strony niezależne, jak na przykład przerwę w komunikacji, nagłą chorobę wnioskodawcy, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Skarżący, jako przyczynę uchybienia terminu wskazał niedopatrzenie polegające na tym, że nie zauważył, iż jedno z wezwań do uiszczenia wpisu sądowego, które otrzymał w dniu 23 października 2015 r., dotyczyło niniejszej sprawy. Dopiero po otrzymaniu w dniu 9 stycznia 2016 r. postanowienia o odrzuceniu skargi zorientował się, że część korespondencji doręczonej mu w tym dniu, dotyczyła sprawy o sygn. II SA/Sz 1226/15. Ponadto wyjaśnił, że był to dla niego ciężki finansowo okres i nie dysponował wówczas kwotą pozwalającą na uiszczenie wpisu od skargi. Kryterium braku winy będące przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W doktrynie prawa przyjmuje się, że sąd oceniając wystąpienie tej przesłanki, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej można mówić wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zatem przy ocenie zachowania strony jako niezawinionego sąd powinien brać pod uwagę te okoliczności, na które strona nie miała jakiegokolwiek wpływu, czyli takie, które były od niej niezależne, a stanowiły przeszkodę w dokonaniu czynności procesowej w wyznaczonym przez sąd lub przepisy prawa terminie. W ocenie Sądu skarżący w złożonym wniosku nie uprawdopodobnił, by uchybił terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, bez swojej winy. Skarżący w dniu 23 października 2015 r. otrzymał m. in. wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie, a także w sprawie o sygn. II SA/Sz 845/15 i nie zwrócił uwagi, że każcie z wezwań było opatrzone inną sygnaturą akt. Ponieważ pisma dotyczyły tej samej działki i sprzeciwu organu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych, nie zauważył, że chodziło o wpis sądowy od dwóch rożnych skarg. Jednak w sytuacji, gdy wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dwie skargi dotyczące zamiaru wykonania robót budowlanych, nie powinno być dla niego zaskoczeniem, że otrzymał dwa wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od tych skarg. Okoliczności przytoczone w uzasadnieniu wniosku świadczą o braku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej przez skarżącego, zwłaszcza, że wbrew twierdzeniom skarżącego otrzymane przez niego w dniu 23 października 2015 r. pisma różniły się nie tylko sygnaturą akt ale także wysokością wpisów sądowych, do uiszczenia których był on wzywany. Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1226/15 dotyczyło kwoty 500 zł, natomiast wezwanie w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 845/15 dotyczyło uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 400 zł. Uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej spowodowane roztargnieniem czy nieuwagą, nie może być uznane za niezawinione. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nieuważne zapoznanie się z treścią otrzymanych z Sądu pism, nie może być uznane za okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Także okresowo trudna sytuacja finansowa nie uzasadnia przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty, ponieważ w razie kłopotów finansowych strona może w każdym czasie złożyć wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w tym zakresie, nawet jeżeli w innej sprawie pomocy takiej jej odmówiono. W niniejszej sprawie brak było podstaw do uznania, że skarżący uprawdopodobnił, iż uchybił terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi bez swojej winy. Dlatego na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu wpisu wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 tej ustawy.