II SA/Sz 1230/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz na podstawie art. 30 i 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z 2003r. ze zm.) Burmistrz [...], odmówił umorzenia A. J. zamieszkałemu w [...] nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od [...]r. do [...]r. wraz z należnymi ustawowymi odsetkami w postaci zasiłku rodzinnego dla K. J. w kwocie [...] zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla K.J. w kwocie po [...] zł za pełen miesiąc. Jak wynika z uzasadnienia decyzją z dnia [...]r. Burmistrz [...] przyznał A. J. świadczenia rodzinne w postaci zasiłku rodzinnego oraz dodatku do świadczenia rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla syna K.J. Organ wydał powyższą decyzję na podstawie wniosku A.J. z dnia [...]r., z którego wynikało, że jest osobą rozwiedzioną samotnie wychowującą syna K. Ponadto organ podał, że wnioskodawca przedłożył zaświadczenie o kontynuowaniu nauki w szkole przez jego syna, który w dniu [...]r. ukończył 18 lat. Organ podkreślił, że mimo pouczenia A.J. nie powiadomił o fakcie, zaprzestania nauki przez swojego syna, który skutkował utratą uprawnień do przyznawanych świadczeń. Wobec powyższego decyzją z dnia [...]r. A.J. został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Burmistrz [...] zaznaczył, że po uprawomocnieniu się decyzji A.J. złożył wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł wraz z należnymi ustawowo odsetkami, powołując się na trudną sytuację materialną. W związku z powyższym organ I instancji dokonał analizy sytuacji materialnej skarżącego. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że w sprawie skarżącego nie zaszły szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji jego rodziny, uzasadniające umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem sytuacja materialna rodziny skarżącego nie mogła być uznana za trudną, na co wskazywać miał m.in. fakt zakupu domu mieszkalnego, natomiast przedstawione przez skarżącego koszty utrzymania mieszkania i innych wydatków stanowiły zwykły koszt utrzymania ponoszony przez większość rodzin. Ponadto Burmistrz [...] podkreślił, że A.J. posiada stały dochód w postaci otrzymywanej renty, który umożliwi mu spłacenie nienależnie pobranych świadczeń. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A.J., w uzasadnieniu którego wskazał na trudną sytuację finansową oraz zdrowotną swojej rodziny. Ponadto skarżący wyjaśnił, że organ I instancji błędnie przyjął, iż sytuacja materialna jego rodziny jest dobra wnioskując to z faktu zakupu domu, bowiem jego syn otrzymał połowę domu w wyniku zamiany mieszkania, bez dodatkowych opłat. A.J. zarzucił również organowi I instancji niesłuszne przyjęcie podanych przez niego kosztów leczenia jako zwykłych wydatków, gdyż zarówno on jak i jego syn są osobami schorowanymi i z tego względu wymagają konsekwentnego leczenia, którego koszty ponoszą systematycznie. Jak wynika z treści odwołania skarżący wskazał również kwotę dochodu w sumie [...] zł oraz kwotę wydatków ponoszoną przez jego rodzinę, która wynosi [...] zł. Rozpatrując powyższe odwołanie decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, iż przesłanka zawarta w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przesłanką fakultatywną, uznaniową dająca możliwość organowi, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń, umorzenia kwoty tych świadczeń, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że pojęcie "szczególnych okoliczności" nie zostało zdefiniowane przez ustawę, jednakże organ przyjął, iż ta okoliczność zachodzi w sytuacji, gdy dochód na osobę w rodzinie byłby znacznie niższy od kwoty uprawniającej do otrzymania świadczenia rodzinnego, czyli poniżej [...] zł na osobę. Jak wynika z uzasadnienia organ II instancji zaznaczył, że w sprawie A. J. taka okoliczność nie zachodzi, bowiem dochody rodziny nie są wysokie niemniej jednak znajdują się na granicy kryterium, i z uwagi na to skarżący został pouczony przez organ o możliwości rozłożenia należności na raty. Skargę na powyższą decyzję za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł A.J. zarzucając jej wydanie z naruszeniem prawa, a w szczególności naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał na błędną ocenę przez organ jego sytuacji materialnej, w tym niesłuszne przyjęcie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z synem, z którym obecnie nie mieszka, na dowód czego dołączył potwierdzenie wymeldowania z pobytu stałego przy ulicy [...] w [...]. Ponadto A.J. podał, że utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł, która stanowi kwotę poniżej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W myśl art. 30 ust.9 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm./ organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależenie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Sąd ustalił, że A.J. złożył wniosek o umorzenie kwoty [...] zł po tym gdy decyzja o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych stała się ostateczna. W ocenie Sądu prowadzone przez organ administracji postępowanie wyjaśniające nie wykazało, aby w sprawie zaistniały szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące rodziny A.J., które pozwalałyby na podjęcie decyzji w przedmiocie umorzenia wnioskowanej kwoty [...] zł. Decyzja, którą podejmuje organ w oparciu o art. 30 ust.9 ustawy z 28 listopada 2003r. ma charakter uznaniowy, jednak granice tego uznania określa treść wspomnianego przepisu. Szczególne okoliczności muszą dotyczyć sytuacji majątkowej lub rodzinnej wnioskodawcy i jego rodziny. Zdaniem Sądu, A.J. jest w trudnej sytuacji majątkowej, ale nie zdołał on wykazać aby zaistniały szczególne okoliczności o jakich mówi art. 30 ust.9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie świadczy też o tych okolicznościach załączenie przez skarżącego potwierdzenia o wymeldowaniu się z pobytu stałego w dniu [...]r. Dodatkowo Sąd pragnie zauważyć, że podczas prowadzenia przedmiotowego postępowania, jak ustalił organ II instancji, okazało się że A.J. jest właścicielem samochodu marki [...]. Na rozprawie skarżący stwierdził, /protokół k.13/, że samochód podarował synowi. Sąd ustalił w oparciu o przedłożoną umowę darowizny, że A.J. powiadomił o umowie darowizny urząd skarbowy w dniu [...]r. a ostateczna decyzja SKO w [...] zapadła w tej sprawie [...]r.. Nadto jak wynika z danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z [...]r. A. J. jest też właścicielem dwóch innych pojazdów samochodowych /marki FSO i Polski Fiat/. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 202r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.