II SA/Sz 1232/11

WyrokWSA w Szczecinie2012-02-01

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Grzegorz Jankowski, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy dotyczącej przyznania zasiłku stałego, w szczególności w zakresie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez wnioskodawcę z żoną i córką, uwzględniając fakt rozdzielności majątkowej i posiadania odrębnych sprzętów domowych?
Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji nie wyjaśniły wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego i uzasadniania decyzji. W szczególności nie ustaliły jednoznacznie, czy wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, mimo podnoszonych przez niego argumentów o rozdzielności majątkowej i odrębnym prowadzeniu gospodarstwa domowego. Brak wywiadu środowiskowego z żoną oraz ogólnikowe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego uniemożliwiły sądową kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku R.C. o przyznanie zasiłku stałego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód wnioskodawcy przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, mimo że wnioskodawca twierdził, iż nie posiada dochodów i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe od żony z uwagi na rozdzielność majątkową. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, przyjmując dochód rodziny do obliczeń. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [....] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] działając z upoważnienia Wójta Gminy [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 37, 106 ust. 1,4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362), odmówił R.C. przyznania pomocy w formie zasiłku stałego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu [...] wynika, iż R.C. zamieszkuje wspólnie z żoną i córką w jednym gospodarstwie domowym. Dalej stwierdził, że w aktach administracyjnych brak jest wskazania wysokości dochodów małżonki strony, natomiast dochód wnioskodawcy wynosi - zgodnie z jego oświadczeniem - [...] zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe przypadające na osobę w rodzinie (tj. kwotę [...] zł) warunkujące przyznanie wnioskowanej pomocy. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R.C. podnosząc, że złożone oświadczenie odnoszące się do kwoty [...] zł dotyczyło jedynie poniesionych przez niego wydatków w [...] w związku z chorobą. Wyjaśnił, że od miesiąca czerwca nie posiada żadnych dochodów. Ponadto wskazał, że od dnia ustanowienia umowy o rozdzielności majątkowej, tj. [...] nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego na co wskazuje zajmowanie przez niego odrębnego pokoju, posiadanie odrębnych szafek kuchennych, odrębnej lodówki, odrębnych artykułów gospodarstwa domowego (produkty żywnościowe i garnki) jak i przechowywanie rzeczy osobistych w odrębnym pomieszczeniu. Z konieczności korzysta wspólnie z żoną z łazienki i kuchni. Wyjaśnił, że sprawuje opiekę nad córką w zamian czego nie płaci alimentów. Ponadto zakwestionował twierdzenie organu, iż w dniu [...] przeprowadzono wywiad środowiskowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ustawy o pomocy społecznej, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium podało, że z akt sprawy wynika, iż R.C. ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony do [...] z uwagi na stan zdrowia. Strona mieszka razem z córką i żoną wskazując, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Według organu odwoławczego, przedłożony materiał dowodowy, pomimo zaistnienia okoliczności rozdzielności majątkowej, nie daje podstaw do uznania prowadzenia przez wnioskodawcę jednoosobowego gospodarstwa domowego. Wobec czego organ II instancji przyjął, że ocenie podlega dochód rodziny, na który składa się wynagrodzenie uzyskiwane przez żonę strony w kwocie [...] zł netto. W oparciu o powyższe stwierdzono, iż dochód na osobę w rodzinie wynoszący [...] zł przewyższa kwotę ustawowego kryterium określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o [...] zł, a tym samym brak jest podstaw do przyznania zasiłku stałego. R.C. nie zgadzając się w powyższą decyzją Kolegium, zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W skardze ponowił argumenty zawarte w odwołaniu dodatkowo wskazując na brak powołania przez organ dowodów i okoliczności uzasadniających przyjętą w zaskarżonej decyzji tezę o prowadzeniu wspólnie z żoną gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego aktu prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. W myśl art. 37 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2009 r. nr 175 poz. 1362) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Prawo zaś do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...] zł, a osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Zadaniem organów administracji zajmujących się pomocą społeczną jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przy wykorzystaniu dostępnych środków dowodowych ze szczególnym uwzględnieniem wywiadu środowiskowego. W ocenie Sądu organy obu instancji nie wyjaśniły przedmiotowej sprawy w sposób wyczerpujący czym naruszyły art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji naruszył też art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego przez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu czy skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo domowe czy wspólnie z żoną i córką. Natomiast organ II instancji przyjął dochód rodziny jako kwotę [...] zł, ale tej kwoty nie podał skarżący R.C., zaś z jego żoną nie przeprowadzono wywiadu środowiskowego. Zgodnie z art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, przy czym odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie uzasadniło swojego stanowiska, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Wskazanie zaś na zebrany materiał dowodowy jest zbyt ogólne co utrudnia sądową kontrolę decyzji. Nie wyjaśniono też w sposób dostateczny dlaczego przyjęto, że skarżący nie prowadzi odrębnego gospodarstwa domowego chociaż R.C. podkreślał powyższe wskazując na rozdzielność majątkową oraz na posiadanie odrębnych sprzętów domowych. Ponownie prowadząc przedmiotową sprawę organy muszą dokładnie ustalić stan faktyczny i uzasadnić decyzję w oparciu o zebrane dowodowy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło