II SA/Sz 1234/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Sygn. akt II SA/Sz [...] Uzasadnienie Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działający z upoważnienia Wójta Gminy K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 104 K.p.a.,art. 106 ust. 1 i 3, art. 39 ust. 1 i 2, art. 7 pkt 4 i 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 110 ust. 7 Ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zmianami), zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy K. z dn. [...] r. w sprawie upoważnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. do wydawania decyzji administracyjnych, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. przyznał B. F. pomoc społeczną w postaci: - zasiłku celowego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu kuchenki gazowej w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. Zobowiązał jednocześnie wnioskodawcę do przedstawienia imiennej faktury za zakupioną kuchenkę do dnia [...] r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...] roku strona złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na: żywność, leki oraz zakup kuchenki gazowej. Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pracownik socjalny w dniu 2 sierpnia br. przeprowadził wywiad środowiskowy i ustalił, że B. F. jest osobą samotnie gospodarującą. Zainteresowany nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca z uwagi na zły stan zdrowia posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności i obecnie nie posiada własnych źródeł dochodu. Organ podał, że kryterium dochodowe ww. ustalone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wynosi [...] zł. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Ustalając wysokość przysługującego świadczenia, organ wziął pod uwagę, stosownie do treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ww. ustawy, uprawnienia, zasoby i możliwości strony oraz możliwości finansowe Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.. Organ I instancji poinformował wnioskodawcę o przysługującym mu prawie do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.. Pismem z dnia [...] r. B. F. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołanie od decyzji Nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że są one dla niego krzywdzące bowiem [...] zł. przyznane na wykupienie leków jest niewystarczające, podobnie jak kwota przyznana na zakup żywności tylko na miesiąc sierpień i październik 2017 r. a nie przyznanie jej na miesiąc wrzesień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 1 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.) utrzymało decyzję Nr [...] w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że B. F. odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, iż środki na zakup leków przyznane zostały w wysokości nie pokrywaj w całości kosztów, które na ten cel ponosi. Zdaniem odwołującego wymieniona decyzja organu pierwszej instancji jest dla niego krzywdząca, bowiem przyznana pomoc społeczna nie wystarcza na zaspokojenie minimalnych potrzeb życiowych. Zdaniem organu II instancji po dokonaniu analizy akt sprawy i rozpatrzenia zarzutów odwołującego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i nie podlega uchyleniu z braku podstaw prawnych. W ocenie Kolegium trudno byłoby uznać zarzuty odwołującego za zasadne, zwłaszcza, że ośrodki pomocy społecznej zobowiązane są do udzielania pomocy częstokroć rodzinom wielodzietnym, osobom, które nie są w stanie pokonać trudności zdrowotnych i rodzinnych, a pomoc ta jest uzależniona również od możliwości finansowych ośrodka. Na powyższą decyzję nr [...] oraz decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr: [...], [...], skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w S. wniósł B. F.. Zarządzeniem z dnia [...] r. skargi na decyzję o nr [...], [...] zostały rozdzielone i wpisane do repertorium o sygn. akt II SA/Sz [...], II SA/Sz [...] natomiast przedmiotowa sprawa ma sygn. akt II SA/Sz [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wydana w sprawie decyzja jest dla niego bardzo krzywdząca. Jest osobą samotną z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, oraz pod stałą opieką lekarzy. Choruje na wiele chorób. Leki musi wykupywać co miesiąc (f-ra w załączeniu) do końca życia. Za ostatnią fakturę nie miał czym zapłacić i leki otrzymał kredytowo. Skarżący stwierdził, że GOPS K. przyznał mu tylko [...] zł na jeden miesiąc, ale ich nie otrzymał. Otrzymałem również decyzję na zakup kuchenki gazowe w wysokości [...] zł lecz pieniędzy też nie otrzymał. Dostał decyzję na zakup żywności na m-c sierpień i październik 2017 r. w wysokości [...] zł. Nie przyznano mu pieniędzy na m-c wrzesień br. Nadto skarżący poinformował, że otrzymał tylko dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł i będzie otrzymywał go do stycznia 2018 r. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. bez prawa do zasiłku. Jest w bardzo trudnej sytuacji życiowej nie ma za co kupić leków oraz żywności i środków czystości. Pomagają mu jak mogą sąsiedzi i znajomi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej "P.p.s.a.", stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpatrywanej przez Sąd skargi jest opisana w sentencji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego K., wydana w wyniku rozpatrzenia przez ten organ odwołania B. F. od wskazanych w nim decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działającego z upoważnienia Wójta Gminy K.. Kontrolując przedmiotowe postępowanie, Sąd z urzędu dostrzegł, że odwołanie wniesione przez B. F. pismem z dnia [...] r. nie dotyczyło przedmiotowej decyzji. W piśmie tym skarżący wymienia numery (Nr [...].) decyzji organu I instancji, od których wnosi odwołanie. Wśród nich nie ma decyzji dotyczącej przyznania mu zasiłku celowego w wysokości [...] zł. z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu kuchenki gazowej. Decyzja ta nosi Nr [...]. Postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie w wyniku wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot – stronę. W sytuacjach wskazanych w art. 127 § 3 warunek ten jest spełniony w przypadku zwrócenia się przez stronę z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie jest zatem dopuszczalne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy w sytuacji, gdy nie wniesiono prawidłowo odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, np. odwołanie zostało wniesione po upływie terminu, który nie został przywrócony (zob. np. tezę pierwszą wyroku NSA z 25 maja 1984 r., II SA 2048/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 51; wyrok NSA z 10 czerwca 1998 r., IV SA 1260/96, LEX nr 43253; wyrok NSA z 17 listopada 1998 r., IV SA 2006/98, LEX nr 43725). Decyzja organu odwoławczego wydana pomimo braku prawidłowo wniesionego odwołania strony lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dotknięta wadą nieważności (zob. wyrok NSA z 13 lutego 1996 r., SA/Wr 477/95, LEX nr 26724; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 12 października 1998 r., OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4). Jak bowiem wynika z akt sprawy, B. F. nie wniósł odwołania od decyzji Nr [...] organu I instancji. W piśmie z dnia [...] r. zatytułowanym odwołanie skarżący wyraźnie wskazuje od jakich decyzji wnosi odwołanie z treści pisma nie wynika też by przedmiotem odwołania uczynił również decyzję przyznającą zasiłek na dofinansowanie do zakupu kuchenki gazowej. Zatem w ocenie Sądu wydanie decyzji przez organ odwoławczy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z art. 127 § 1 i 2 kpa, wszczęcie postępowania przed organem odwoławczym uzależnione jest od tego, czy strona skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy nie może zatem działać z urzędu, a w razie braku odwołania, postępowanie przed organem odwoławczym nie znajduje uzasadnienia w prawie i decyzja wydana w takim trybie dotknięta jest wadą nieważności (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 1984 r. II SA 2048/83 - ONSA 1984 r. Nr 1 poz. 51). Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jest decyzją nieważną. Stosownie do brzmienia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a., a z kolei art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nakazuje stwierdzenie nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Będąc zobligowany do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Sąd nie miał możliwości merytorycznej oceny zarzutów skargi.