II SA/Sz 1239/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-01-24
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek udowodnienia tej szczególnej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania. Wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pięcioma synami, nie posiada majątku ani oszczędności, a miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł, na który składają się świadczenia rentowe, alimentacyjne i zasiłek rodzinny. Przedłożył dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Razem ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie przebudowanego i rozbudowanego budynku gospodarczego na działce nr [...] w [...] przez D. i S. P., do czasu prawomocnego wyroku w sprawie z powództwa R. P., P. P., D. P., S. P. O. P. o ochronę wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika (sygn. akt IC 346/11) i umarzające w tym zakresie postępowanie organu I instancji, S. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi oraz formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z pięcioma synami w wieku [...] lat. Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Miesięczny dochód sześcioosobowej rodziny stanowi kwota [...] zł na którą składają się świadczenia rentowe z ZUS, świadczenie z funduszu alimentacyjnego, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami.
W wykonaniu zobowiązania referendarza sądowego wzywającego do przedłożenia dokumentów potwierdzających aktualną sytuację materialną skarżącego i jego rodziny, S. P. nadesłał dowody opłat za wodę i ścieki na kwotę [...] zł w [...] r., [...] zł w [...] r. i [...] zł w [...] r., blankiety opłat za prąd na kwoty [...] zł w [...] r., [..] zł w [...] r. i [..] zł w [...] r., dodatkowo oświadczył, że miesięcznie wydatkuje [...] zł na zakup butli z gazem oraz, że nie pracuje zawodowo, jest osobą niepełnosprawną, pobiera rentę socjalną i rodzinną wraz z dodatkiem. Skarżący przedłożył również zaświadczenie wystawione przez Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] podające, że do dnia [...] r. korzystał On z pomocy społecznej w postaci świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłków jednodaniowych dla czwórki dzieci w stołówce szkolnej oraz, że samotnie wychowuje dzieci, dochód rodziny wynosi [..] zł i składa się na niego renta socjalna S. P., renta rodzinna, zasiłek pielęgnacyjny, świadczenia rodzinne na dzieci, świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz wynagrodzenie syna R. za praktyczną naukę zawodu. Dalej skarżący przedłożył kserokopię decyzji ZUS ustalającą wysokość renty rodzinnej, kserokopię PIT – 37 za rok [...] , wyciągi z dwóch rachunków bankowych oraz oświadczył, że ziemia na której posadowiony jest dom stanowi własność rodzeństwa jego byłej żony, które wyraziło na to zgodę, co potwierdzają załączone oświadczenia.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym sąd (referendarz sądowy) przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pięcioma uczącymi się synami. Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł i składa się na niego renta socjalna S. P., renta rodzinna, zasiłek pielęgnacyjny, świadczenia rodzinne na dzieci, świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz wynagrodzenie syna R. za praktyczną naukę zawodu. S. P. nie dysponuje żadnym majątkiem ani oszczędnościami.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść pełnych kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego, uznać należy, że Jego wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest On w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło