II SA/Sz 124/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr) Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. stwierdza , że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewody [...] na rzecz Spółki A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Spółka A., powołując się na art. 124 ust. 6 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) pismem z dnia 20 września 2005 r. zwróciła się do Starosty [...] o wydanie decyzji zezwalającej na udostępnienie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], o pow. [...] m2 położoną w obrębie [...], gm. [...], w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzenia elektroenergetycznego – stacji transformatorowej usytuowanej na w/w gruncie. Starosta [...], na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzją z dnia [...] r., nr [...], orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] w [...], przez zezwolenie Spółce A. na wejście na teren wskazanej nieruchomości, w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji stacji transformatorowej zobowiązując jednocześnie Spółkę A. do wyrównania szkody w przypadku zniszczeń i uszkodzeń podczas wykonywania robót związanych z obsługą i eksploatacją stacji transformatorowej. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] złożyła właścicielka wyżej opisanej działki M. R. podnosząc, że powołany w podstawie prawnej decyzji przepis art. 124 nie ma zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Odwołująca powołała się na fragment wyroku NSA z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1216/04, wedle którego, z istoty zezwolenia z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że może być ono wydane przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego. Obowiązkiem organów administracji jest więc ustalenie tych faktów. Wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela, przez wydanie zezwolenia z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami już po rozpoczęciu robót budowlanych, a tym bardziej po ich zakończeniu, jest bowiem niedopuszczalne. M. R. wskazała, że budynek stacji trafo wybudowany został w [...] r. i wchodził w skład kompleksu ośrodka wypoczynkowego, który należał do Przedsiębiorstwa A.. Poprzednik prawny Spółki .A. od [...] r. korzystał z tego budynku działając w formie zakładu energetycznego. Zatem oczywistym jest, iż w momencie wydania decyzji inwestycja była zakończone od wielu lat. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], na mocy art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że w myśl art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest zobowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Na podstawie akt sprawy Wojewoda uznał, że stacja transformatorowa posadowiona na działce nr [...], od [...] r. jest eksploatowana przez Spółkę A. i jej poprzednika prawnego. W sprawie wystąpiła sytuacja, w której już nastąpiła realizacja celu publicznego, tj. została wybudowana stacja transformatorowa, a wniosek o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, został złożony po tym fakcie. Wojewoda stwierdził, że postępowanie administracyjne dotyczące wydania decyzji zezwalającej na udostępnienie Spółce A. nieruchomości stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Spółka A. wniosła na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] zarzucając organowi: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż brak jest w sprawie podstaw do ograniczenia korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na to, że postępowanie administracyjne dotyczy istniejących urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej umiejscowionych na nieruchomości, pomimo tego, że prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów uzasadnia wniosek, że ograniczenie korzystania z nieruchomości w trybie określonym w tym przepisie jest dopuszczalne także w przypadku inwestycji uprzednio zrealizowanych na nieruchomości przeznaczonej na cele publiczne, 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 6 k.p.a. – zasady praworządności, art. 7 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków i zaniechanie udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wskazując na powyższe zarzuty Spółka A. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego dostarczyła podstaw do uznania, że w przeprowadzonym postępowaniu uchybiono przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołując się na zasadność umorzenia postępowania w sprawie z wniosku Spółki A. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez wydanie decyzji zezwalającej na udostępnienie działki nr [...], o pow. [...] m2 położonej w obrębie [...], gm. [...], stanowiącej własność M. R., w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzenia elektroenergetycznego, Wojewoda [...] stwierdził, że obowiązek udostępnienia nieruchomości przez właściciela nieruchomości Spółce A. podlega egzekucji administracyjnej. Natomiast wobec faktu zrealizowania inwestycji polegającej na budowie stacji transformatorowej prowadzenie postępowania z wniosku Spółki A. , opartego na art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu, zaprezentowane przez Wojewodę [...] stanowisko w tym zakresie nie zasługuje na aprobatę. Podstawę materialnoprawną wniosku strony skarżącej z dnia [...] r. stał się art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Cytowany art. 124 w ust. 6 stanowi natomiast, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Należy zwrócić uwagę, że celem postępowania administracyjnego jest konkretyzacja praw i obowiązków strony wyznaczonych przez odpowiednie przepisy prawa. Przepisy prawa materialnego - ustawy o gospodarce nieruchomościami – dają organom administracji publicznej delegację jak i podstawę prawną do podejmowania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez administracyjne orzeczenie zezwalające na udostępnienie części nieruchomości. Nie można zatem podzielić argumentacji Wojewody [...], iż postępowanie wywołane wnioskiem skarżącej z dnia [...] r. stało się bezprzedmiotowe tylko ze względu na to, że nastąpiła realizacja celu publicznego, tj. że została wybudowana stacja transformatorowa.Z takim uzasadnieniem w kontekście przywołanego przez Wojewodę art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami można by się zgodzić np. gdyby w sprawie była wcześniej wydana decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 tej ustawy o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że takiej decyzji nie wydano a jedynie wówczas dochodzenia prawa do wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń wymienionych w ust. 1 art. 124 mogłyby podlegać trybowi egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. W ocenie Sądu, umarzając postępowania administracyjne Wojewoda [...] niezasadnie powołał się na przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, czym naruszył art. 105 § 1 k.p.a. uchylając się tym samym od merytorycznego rozpatrzenia odwołania M. R. jak i zasadności wniosku skarżącej z dnia [...] r. Nie przesądzając ostatecznego sposobu załatwienia sprawy, wobec naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.