II SA/Sz 1240/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-06-05
Skład orzekający: Bolesław Stachura, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, dotyczący kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, jest przepisem technicznym, który podlegał obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej i czy jego brak notyfikacji czyni go bezskutecznym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. W związku z tym jego zastosowanie do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest prawidłowe. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16), która jednoznacznie przesądziła o braku technicznego charakteru tego przepisu i jego stosowalności.Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Organy celno-skarbowe ustaliły, że automaty były własnością spółki i były umieszczone w lokalu, gdzie urządzano gry hazardowe. Spółka zarzuciła bezskuteczność przepisu stanowiącego podstawę kary z powodu braku jego notyfikacji przez Komisję Europejską jako przepisu technicznego. Sąd administracyjny rozpoznał skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach oddala skargę.
Sygn. akt II SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r. [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. nr [...] z dnia [...] r., na podstawie której wymierzono [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W., karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach: [...] poza kasynem gry.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu [...] r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w K., działając na podstawie postanowienia o żądaniu wydania rzeczy i przeszukaniu Prokuratury Rejonowej w Ł. nr [...], przeprowadzili czynności procesowe w lokalu w miejscowości Ł. przy ulicy [...]. Z czynności tych sporządzono protokół przeszukania oraz protokół oględzin i zatrzymano automaty [...]. Przeprowadzony eksperyment procesowy, polegający na doświadczeniu i odtworzeniu gry potwierdził, że w ww. lokalu, urządzane były gry na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 165, dalej: "u.g.h." lub "ustawa o grach hazardowych"), oraz, że ww. automaty są automatami do gier losowych, wg definicji zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Dalsze czynności wyjaśniające wykazały, że prawnym dysponentem urządzeń jest [...] spółka z o.o. (dalej: "Spółka" lub "Strona" lub "Skarżąca"). Co istotne przed czynnościami procesowymi, funkcjonariusze trzykrotnie, tj. w dniu [...] r., [...] r. i [...]. ustalili, że w tym samym lokalu w Ł. przy ul. [...] urządzano gry na automatach.
W dniu [...] r., Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia Spółce kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na 4 szt. automatach do gier.
Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji, włączył do akt sprawy, materiał dowodowy zgromadzony w trakcie czynności procesowych oraz postępowania przygotowawczego.
Po zakończeniu postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach: [...] poza kasynem gry.
W odwołaniu od powyższej decyzji zaskarżonej decyzji Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji wymierzenie Spółce kary pieniężnej w kwocie [...]zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach: [...], w sytuacji, gdy przepis ten, jako pozostający w bezpośrednim związku z przepisem art. 14 § 1 u.g.h. należy uznać za bezskuteczny wobec braku jego notyfikacji przez Komisję Europejską zgodnie z dyrektywą 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 listopada 2006 r., jako przepisu o charakterze technicznym;
II. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. w związku z przystąpieniem do oceny prawnej sprawy bez uprzedniego należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności wobec niepodjęcia koniecznych działań w celu ustalenia posiadania przez Stronę zezwolenia na prowadzenie kasyna gry.
Mając powyższe na względzie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w wyniku rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na wstępie wskazał, że w sprawie maja zastosowanie przepisu ustawy o grach hazardowych w brzmieniu opublikowanym w Dz. U. z 2015 r., poz. 612., jako przepisy względniejsze dla Strony, a więc obowiązujące w dniu dokonania kontroli urządzania gier hazardowych na automatach (17 grudnia 2015 r.), stanowiących podstawę faktyczną wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej.
Następnie organ odwoławczy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (w tym notatki urzędowej z dnia [...] r., protokołu przeszukania z dnia [...] r., protokołu eksperymentu procesowego z dnia [...] r., protokołu oględzin z dnia [...] r., opinii biegłego sądowego nr [...] z dnia [...] r. - który zostały włączone do akt sprawy), dokonał oceny charakteru gier prowadzonych na spornych automatach i uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h, wskazując, że gry na przedmiotowych automatach rozgrywają się o wygrane pieniężne, a nadto wypełniają definicję gier na automatach w części dotyczącej wygranych rzeczowych. Ponadto wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od możliwości zręcznościowych gracza ale od przypadkowego "trafienia" na wygrywający układ symboli. Automat daje też możliwość uzyskania wygranej rzeczowej, polegającej na możliwości prowadzenia kolejnych gier za wygrane uzyskane w poprzednich grach w ramach wykupionego czasu. Wygląd i działanie automatu świadczy o tym, że jest to urządzenie elektroniczne (komputerowe). Zdaniem organu odwoławczego, gry na automatach [...], posiadają cechy, ustalone w eksperymencie procesowym i opinii biegłego, które kwalifikują je jako gry w rozumieniu art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 u.g.h., tj. są grami na urządzeniu elektronicznym, o wygrane pieniężne i rzeczowe oraz mają charakter losowy. Organizowane były w celach komercyjnych.
Nadto, w świetle wykładni przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. organ odwoławczy bezspornie stwierdził, że w niniejszej sprawie urządzającym gry na przedmiotowych automatach była Spółka, co zostało stwierdzone na podstawie ustaleń z czynności procesowych, przeprowadzonych w dniu [...] r. w lokalu przy ulicy [...] w Ł.. Spółka, będąc prawnym dysponentem urządzeń [...], służących do gier na automatach była podmiotem, który te gry (przedsięwzięcie) zorganizował. Spółka umiejscowiła bowiem przedmiotowe automaty w ww. lokalu, celem urządzania na nim gier hazardowych, co bez wątpienia stanowiło "zorganizowanie przedsięwzięcia".
Wskazano, nadto, że zgodnie z protokołem oględzin z dnia [...] r. na ujawnionych automatach w skontrolowanym lokalu znajdowały się przytwierdzone kartki zawierające numer urządzenia oraz dane teleadresowe dysponenta automatu.
Z treści umów leasingu operacyjnego zaś z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. złożonych w trakcie prowadzonego postępowania karnego RKS [...], wynika, że Spółka jest leasingobiorcą zajętych w dniu kontroli automatów.
W tym stanie rzeczy zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej okoliczności faktyczne niniejszej sprawy podlegają subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W związku z powyższym Spółce prawidłowo została wymierzona kara pieniężna w wysokości: [...] zł.
Zdaniem organu odwoławczego, za niezasadne należało uznać podnoszone przez Stronę argumenty odnoszące się do naruszenia prawa i bezskuteczności art. 89 ust 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych z uwagi relację między art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jako normy sankcjonującej, a przepisem art. 14 ust. 1 u.g.h. jako normy sankcjonowanej, która nie została notyfikowana Komisji Europejskiej. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p., poprzez przystąpienie do oceny prawnej sprawy bez uprzedniego należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności wobec niepodjęcia koniecznych działań w celu ustalenia posiadania przez Stronę zezwolenia na prowadzenie kasyna gry.
Zdaniem organu odwoławczego, lokal przy ul. [...] w Ł. z całą pewnością nie był kasynem gry, jak też Spółka nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry.
W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej, względnie w razie ustalenia przez Sąd iż nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
I. naruszenie przepisu prawa procesowego, a to art. 6 K.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, a to wobec bezskuteczności przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w całości w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji wymierzenie Stronie kary pieniężnej w kwocie [...]zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach o indywidualnym oznaczeniu [...] w sytuacji, gdy przepis ten, jako pozostający w bezpośrednim związku z przepisem art. 14 § 1 u.g.h. należy uznać za bezskuteczny wobec braku jego notyfikacji przez Komisję Europejską zgodnie z dyrektywą [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia [...] r. - jako przepisu o charakterze technicznym, a tym samym jego zastosowanie nie znajduje podstaw.
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
Pismem z dnia [...] r. kurator Skarżącej sprostował zarzut wskazany w pkt I skargi w ten sposób, że organowi administracji, który wydał zaskarżoną decyzję zarzucił naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 120 o.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, a to wobec bezskuteczności art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
[...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyznaczył kuratorowi Spółki – radcy prawnemu R. P. termin trzech miesięcy do przedłożenia zaświadczenia sądu, z którego wynika umocowanie kuratora do reprezentowania skarżącej Spółki przed sądami administracyjnymi.
Pismem z dnia [...] r. kurator przedłożył uwierzytelniony odpis zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] VI Wydziału Gospodarczego KRS o rozszerzeniu uprawnień kuratora, ustanowionego postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), celem reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi.
Postanowieniem z dnia [...] r. WSA w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 poz.2107.j.t. ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018. Poz. 1302 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kognicję Sądu doprecyzowuje art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze prawidłowo ustalony i niekwestionowany przez Skarżącą stan faktyczny sprawy, który Sąd przyjął jak podstawę orzekania, a także sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo wymierzono Skarżącej karę pieniężną w kwocie [...]zł w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie nie dotyczy zatem ustaleń faktycznych, które są bezsporne, lecz sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia
na Skarżącą kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Trafnie ograny obu instancji zastosowały w ocenianej sprawie przepisy u.g.h.
w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, tj. w grudniu 2015 r., mimo, iż w dniu wydawania decyzji obowiązywały już przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r.
o zmianie u.g.h. oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 88 – określanej dalej jako "ustawa nowelizująca"), która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2017 r.
W ustawie nowelizującej ustawodawca nie zamieścił przepisów przejściowych, regulujących kwestię zastosowania właściwego prawa materialnego do stanów faktycznych zaistniałych przed 1 kwietnia 2017 r. albo spraw wszczętych i nie zakończonych przed tą datą. W takiej sytuacji, rozstrzygając o tym czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, należy uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy, charakter przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.
Na bezpośrednie działanie ustawy nowej, do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, ustawodawca powinien zdecydować się tylko w sytuacji,
gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć
z interesem jednostki (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego K 9/92 - OTK 1993, cz. I, s. 69 i nast., K 14/92 , OTK 1993, cz. II, s. 328 i nast.). Poza tym, bezpośrednie działanie prawa nowego niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych, czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji (por. uchwałę NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06). W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy więc przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, jednak trwają dalej po wejściu w życie nowej ustawy (por. wyroki NSA: z 6 stycznia 2010 r., II GSK 266/09, z 9 marca 2010 r., II GSK 443/09, z 19 lutego 2014 r., II GSK 1691/12). Taka sytuacja nie zaistniała jednak w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzone naruszenie przepisów u.g.h. zakończyło się bowiem w dniu kontroli, tj. 17 grudnia 2015 r.
Przyjęcie odmiennego stanowiska, że mają w tej sprawie zastosowanie przepisy, które weszły w życie od dnia 1 kwietnia 2017 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit. Zakaz działania prawa wstecz stanowi jeden z elementów konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego. Zasada niedziałania prawa wstecz jest dyrektywą legislacyjną skierowaną do organów stanowiących prawo, jak również dyrektywą interpretacyjną dla organów stosujących prawo, dokonujących wykładni przepisów prawnych.
Sąd wskazuje ponadto, że w związku z rozbieżnościami na tle interpretacji
art. 14 ust. 1 i art. 89 u.g.h., w kontekście ich technicznego charakteru, a w konsekwencji dopuszczalności stosowania kar administracyjnych za naruszenie zakazu urządzania gier hazardowych poza kasynami gry, Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 16 maja 2016 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów o sygn. akt II GPS 1/16. Z uchwały tej wynika po pierwsze, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej
za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności
w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji
oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h.
Po wtóre, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu
na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W obszernym uzasadnieniu uchwały, NSA wywiódł w szczególności,
że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji,
nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Wymieniony przepis ustawy krajowej,
sam w sobie, nie kwalifikuje się bowiem do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie notyfikacyjnej, gdyż:
- nie ustanawia żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania
do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanowienia dostawcy usług, ustanowionej w nim sankcji wiążącej
się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi w tym zakresie zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie
ich respektowania (art. 1 pkt 11 dyrektywy);
- w ogóle nie odnosi się do dokumentu oraz nie dotyczy produktu lub jego opakowania jako takich i nie określa żadnej z obowiązkowych cech produktu,
a tylko przeciwne ustalenie mogłoby uzasadniać jego kwalifikowanie, jako specyfikacji technicznej (por. wyrok TSUE z 9 czerwca 2011 r., C-361-10,
art. 1 pkt 3 dyrektywy);
- nie stanowi również "innych wymagań", o których mowa w art. 1 pkt 4 dyrektywy, gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów;
- nie określa także warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwość lub sprzedaż produktu.
Przepis ten, według NSA, ustanawia sankcję za działania niezgodne
z prawem, a ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości jego zastosowania (bądź odmowy zastosowania) decydują, w opinii NSA, okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie, w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego. Oznacza to, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może stanowić podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy. Zdaniem NSA, techniczny - w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h i okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, też nie ma znaczenia dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. W sytuacji zatem, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., penalizuje urządzenie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem, a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie czy podmiot prowadzący działalność regulowaną u.g.h., w ogóle poddał się działaniu zasad
nią określonych - w tym zwłaszcza określonych w art. 14 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.g.h. - czy też przeciwnie, zasady te zignorował. Nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1
pkt 2 u.g.h., pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) w związku technicznym
z przepisem art. 14 tej ustawy, który to związek zawsze i bezwarunkowo, a więc bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych, uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawę nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry.
NSA wskazał również, że na gruncie art. 89 ust. 1 u.g.h., ustawodawca penalizuje (dwa) różne rodzaje nagannych i niepożądanych zachowań stanowiących dwa odrębne delikty prawa administracyjnego, co skutkuje również zróżnicowaniem sposobu określenia i wysokości kar pieniężnych nakładanych za ich popełnienie. Ustaleniu podlegać muszą: fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 oraz fakt, że gra na automatach urządzana jest poza kasynem gry. Nie ma natomiast żadnego prawnego znaczenia czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia, czy też nie.
Niezależnie od powyższego NSA wskazał również, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., (sygn. akt P 4/14), wynika, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej. Trybunał stwierdził, że przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w związku z art. 7, a także z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę na podkreślenie zasługuje ten fragment rozważań NSA gdzie stwierdza się, że fakt uznania przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h., za przepis techniczny, nie oznacza, że bezskuteczność tego przepisu
- w znaczeniu nadawanym w orzecznictwie europejskim przepisom technicznym, których projekty nie zostały notyfikowane - realizuje się w wymiarze bliskim utracie jego mocy powszechnie obowiązującej, a przez to w swoistego rodzaju generalnym uwolnieniu (poluzowaniu) zasad prowadzenia działalności polegającej
na organizowaniu i urządzaniu gier na automatach z konsekwencją w postaci generalnej niestosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., penalizującego urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem oraz redukowania istotnych funkcji tego przepisu. Zdaniem NSA nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 u.g.h., który zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami - uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry.
Sąd podkreśla, że z art. 269 § 1 P.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe
nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. W tej sytuacji, odmienne stanowisko Skarżącej - podważające prawidłowość poglądu wyrażonego przez NSA w tej uchwale - nie mogło mieć znaczenia dla kierunku sądowego rozstrzygnięcia.
Skład Sądu orzekający w rozpoznawanej sprawie wykładnię zaprezentowaną
w powołanej uchwale NSA w pełni podziela, zatem brak jest podstaw do przedstawienia omawianego zagadnienia prawnego temu Sądowi do ponownego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe, odnosząc się do zarzutów skargi, tj. naruszenia
art. 120 O.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, (a to wobec bezskuteczności przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h., co ma stanowić postawę do stwierdzenia nieważności decyzji w całości w oparciu o art. 247 § 1 pkt 2 O.p.) oraz art. art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. (poprzez jego zastosowanie
w sytuacji, gdy przepis ten, jako pozostający w bezpośrednim związku z przepisem
art. 14 § 1 u.g.h. należy uznać za bezskuteczny wobec braku jego notyfikacji przez Komisję Europejską) Sąd zarzutów tych nie podzielił.
Sąd wskazuje ponadto, że definicję gry losowej zawiera art. 2 ust. 1 u.g.h., który stanowi, że grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,
o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział
w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 5 u.g.h. grami
na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych,
w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej,
ale gra ma charakter losowy. Stosownie do treści art. 3 u.g.h. urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry (art. 14 ust. 1 u.g.h.).
W myśl art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. Zgodnie z treścią art. 89 ust. 2 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: 1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry; 2) w ust. 1 pkt 2 - wynosi [...] zł od każdego automatu; 3) w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej.
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi Skarżąca uczyniła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję I instancji, na postawie której wymierzono Skarżącej karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach których obecność stwierdzono w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] r. kontroli lokalu położonego przy ul. [...] w Ł..
Przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych eksperyment odtworzenia gier na przedmiotowym urządzeniu wykazał, że miały one charakter losowy oraz, że w grach padały wygrane pieniężne. Wyniki eksperymentu potwierdziły, że gry na przedmiotowych posiadają cechy, które kwalifikują je jako gry w rozumieniu art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 u.g.h., tj. są grami na urządzeniu elektronicznym, o wygrane pieniężne i rzeczowe oraz mają charakter losowy. Organizowane były w celach komercyjnych. Również opinia biegłego potwierdziła, że gry na przedmiotowych automatach mają charakter losowy, można uzyskać na nich wygrane pieniężne i rzeczowe w postaci przedłużenia gry lub rozpoczęcia nowej gry. Ustalono nadto, że prawnym dysponentem ww. urządzeń jest Skarżąca (na ww. automacie znajdowało się oznaczenie z danymi Skarżącej, przedłożono umowy leasingu), która umieściła ww. automaty w kontrolowanej lokalizacji organizując przedsięwzięcie polegające na urządzaniu ww. gier z ich wykorzystaniem.
Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowi, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe, w tym m.in. protokół oględzin oraz wyniki eksperymentów odtworzenia gier, opinia biegłego pozwala w sposób bezsporny stwierdzić, że Skarżąca urządzała gry na ww. automatach, w rozumieniu przepisów u.g.h. Okoliczność ta nie była zresztą przez Skarżącą kwestionowana.
W ocenie Sądu, na podstawie prawidłowo zebranych i ocenionych materiałów dowodowych organy obu instancji zasadnie więc uznały Skarżącą za "urządzającego grę" na ww. automacie poza kasynem gry, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Tym samym należało uznać, że zasadne było wymierzenie Skarżącej przedmiotowej kary pieniężnej w wysokości [...] zł na podstawie art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności, Sąd, na podstawie
art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło