II SA/Sz 1242/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego J. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. nr ...] , działając na podstawie art. 7 pkt 1,5,6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 1,3,3a,4, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r. poz. 823), po rozpatrzeniu wniosku J. C. z dnia [...] r., przyznał wnioskodawcy pomoc społeczną w postaci zasiłku stałego na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Organ wskazał, że z wywiadu rodzinnego wynika, iż wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym (orzeczenie z dnia [...] r. wydane do dnia [...] r.). Dochód J. C. wynosi [...] zł (dodatek mieszkaniowy [...] + dodatek energetyczny [...] zł) i nie przekracza kryterium dochodowego, tj. [...] zł. Zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej [...] zł) a dochodem tej osoby ([...] zł. Kwota zasiłku nie może być niższa niż [...] zł miesięcznie. W odwołaniu od powyższej decyzji J. C. wskazał, że organ rozpoznając wniosek z dnia [...] r. o przyznanie zasiłku stałego zobowiązany był za dochód przyjąć sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. z miesiąca [...] r. z tym zastrzeżeniem, że do dochodu osoby ubiegającej się o zasiłek stały nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego za miesiąc [...] r. Dochód wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł [...] zł na który składa się: dodatek mieszkaniowy [...] zł + dodatek energetyczny [...] zł i nie przekroczył kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej [...] zł. Skoro wysokość zasiłku stałego stanowi różnica między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej ([...] zł) a dochodem tej osoby ([...] zł), to powinna to być kwota [...] zł ([...] zł). J. C. podał, że dodatek energetyczny wypłacony w maju [...] r. nie uległ zmianie w miesiącu [...] r. Nastąpiła natomiast zmiana wysokości dochodu z tytułu przyznanego dodatku mieszkaniowego do dnia [...] r. w wysokości [...] zł/m-c, z kolei od [...] r. przyznano dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł/m-c, różnica stanowi [...] zł/mc ([...]zł) i nie przekracza 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej 54,20 (10% z 542,00 zł = 54,20 zł). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, po rozpatrzeniu odwołania J. C., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że z wywiadu środowiskowego wynika, iż wnioskodawca w [...] r. otrzymywał dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł, a od [...] r. w wysokości [...] zł oraz dodatek energetyczny w kwocie [...] zł. Następnie organ przytoczył treść art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej określający warunki przyznania i sposób ustalania wysokości zasiłku stałego. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ww. ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. W ocenie organu, przy obliczaniu wysokości dochodu J. C. należało uwzględnić zmianę jego wysokości, która nastąpiła w miesiącu czerwcu. Czasokres przyznania zasiłku stałego ustalono zgodnie z przepisami ,tj. począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją czyli od [...]r. Kolegium stwierdziło, że powoływanie się strony na przepis art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej nie znajduje zastosowania w sprawie. Zgodnie bowiem z jego treścią, zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego, nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiedniego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Przepis ten dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wysokość świadczenia została ustalona na podstawie ostatecznej decyzji, a zmiana okoliczności faktycznych, w tym wysokości uzyskiwanego dochodu ma miejsce po dacie, w której decyzja stała się ostateczna. J. C. powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił organowi, że ten w ogóle nie zweryfikował wyliczeń skarżącego wykazujących, że jego dochód w miesiącu [...] r., tj. miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego, wyniósł [...] zł (dodatek mieszkaniowy [...]zł/mc + dodatek energetyczny [...] zł/mc). Kolegium nie wyjaśniło też z jakich powodów do dochodu za miesiąc maj [...] r. nie wliczyło dodatku energetycznego w kwocie [...] zł oraz nie wskazało podstawy prawnej przyjęcia za dochód, dochodu z miesiąca [...] r. Zdaniem skarżącego, Kolegium błędnie uznało, że przepis art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej nie znajduje zastosowania w tej sprawie, a zaskarżone rozstrzygnięcie oderwane jest od treści odwołania i ustaleń organu. Kolegium nie udostępniło skarżącemu do wglądu akt organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] r. J. C. podtrzymał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. zgodności z przepisami postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Kontrola w tak zakreślonych granicach doprowadziła sąd do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. w przedmiocie przyznania J. i C. zasiłku stałego na okres od dnia [...] r. Przesłanki i zasady udzielania świadczeń z pomocy społecznej określone zostały w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163). Zasiłek stały, w myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeśli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jak wynika zaś z postanowień ust. 2 i 3 zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] złotych i niższa niż [...] złotych miesięcznie (kwota obowiązująca na dzień wydania zaskarżonej decyzji). W rozpoznawanej sprawie organy administracji zasadnie uznały, iż skarżący spełnia ustawowo określone przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku stałego, tj. posiada orzeczenie o stopniu niepełnoprawności i nie osiąga dochodów w wysokości przekraczającej kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. W niniejszej sprawie kwestią sporną stało się obliczenie dochodu wnioskodawcy. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Rozpatrując wniosek J. C. z dnia [...] organy orzekające w sprawie wzięły pod uwagę jego dochody z miesiąca [...] r. stwierdzając, że na dochód wnioskodawcy w kwocie [...] zł składa się dodatek mieszkaniowy [...] zł i dodatek energetyczny [...] zł. Kwota dodatku [...] zł została przyznana J. C. decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. na okres od dnia [...] r. do dnia [..] r. Wcześniejsza decyzja tego organu z dnia [...] r. przyznawała skarżącemu dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł od dnia [...] r. Dodatek energetyczny otrzymywany w [...] r. stanowił niezmienioną kwotę [...] zł. W ocenie Kolegium, zmianę wysokości otrzymywanego przez J. C. dodatku mieszkaniowego w miesiącu złożenia wniosku należało uwzględnić i do obliczenia dochodu przyjąć dodatek w kwocie [...] zł. Zgodzić należy się ze skarżącym, iż sposób wyliczenia jego dochodu, będącego podstawą przyznania zasiłku stałego na okres od dnia [...] r. jest nieprawidłowy. Zgodnie z przytoczonym wyżej art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej dochód wnioskodawcy stanowi suma jego miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Dochód z miesiąca złożenia wniosku bierze się pod uwagę tylko w sytuacji dochodu utraconego, co w przypadku skarżącego nie miało miejsca. Natomiast zmiana wysokości dochodu może dotyczyć tylko przypadku, gdy w trakcie pobierania świadczeń o których mowa w art. 36 ustawy o pomocy społecznej, dochód beneficjenta wzrósł/zmniejszył się. Wówczas zastosowanie do obliczeń dochodu takiej osoby ma przepis art. 106 ust 3a, 3b i ewentualnie art. 106 ust. 5 tej ustawy, jako podstawa decyzji zmieniającej lub uchylającej uprzednio przyznane świadczenie. Gdy organ rozpatruje pierwszy wniosek o przyznanie świadczenia, tak jak w przedmiotowej sprawie, zmiana sytuacji dochodowej strony nie następuje, gdyż nie ma wcześniejszego okresu pobierania świadczeń, który można byłoby porównać i stwierdzić zmianę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 106 ust. 3a wskazując, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, jednakże nie dokonał trafnej subsumpcji stanu faktycznego sprawy i nie zastosował wprost przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni poczynione wyżej ustalenia i prawidłowo obliczy dochód J. C., biorąc pod uwagę sumę miesięcznych przychodów skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. z [...] r. obejmującej dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł oraz dodatek energetyczny w kwocie [...] zł. Wskazane wyżej uchybienie prawa materialnego, jakiego dopuściły się organy obu instancji, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej decyzji pierwszoinstancyjnej, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 135 tej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 3 P.p.s.a.