II SA/Sz 1244/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tyt. samotnego wychowywania dziecka oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji numer [...] z dnia [...] r. wydanej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], w sprawie przyznania B. G. na dzieci: J., R. i S. G. - zasiłku rodzinnego, dodatków do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dzieci oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził iż, zgodnie z art.5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności – kwoty [...] zł, przy czym w okresie od [...] r. do [...] r. prawo do świadczeń ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002 ( art.47 ust.2 ustawy ). Jak ustalono na podstawie akt sprawy, dochód rodziny B.G. w przeliczeniu na osobę wynosił w 2002 r. 528,90 zł. W myśl art.8 ustawy, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje, jeśli przysługuje zasiłek rodzinny. Skoro zatem B. G., w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie wydawania decyzji, nie była uprawniona do zasiłku rodzinnego to organ uznał, że decyzja Prezydenta Miasta [...] przyznająca te świadczenia rażąco narusza prawo, co zgodnie z art.156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego skutkuje stwierdzeniem nieważności. Po otrzymaniu niniejszej decyzji B.G. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż świadczenia przyznane uchyloną decyzją zostały jej wypłacone i pobrała je w dobrej wierze. Nie można więc stawiać jej zarzutu pobrania świadczeń nienależnych. Świadczeń tych nie jest w stanie zwrócić, ze względu na trudną sytuację materialną i dochodzenie zwrotu pobranych zasiłków winno być umorzone. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, iż okoliczności powołane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mogą stanowić podstawy do zmiany stanowiska zajętego we wcześniejszej decyzji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał jednoznacznie, że dochód rodziny B.G. w przeliczeniu na jedną osobę wynosił na dzień wydania decyzji kwotę [...] zł. W myśl art.5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje gdy miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny nie przekracza [...] zł. Dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują tylko wtedy, gdy zasiłek ten przysługuje. Skoro B.G. nie przysługuje zasiłek rodzinny na dzieci, to nie mogą przysługiwać również pozostałe świadczenia. Decyzja administracyjna obarczona wadą, o której mowa w art.156 § 1 pkt 2 Kpa, nie może ostać się w obrocie prawnym. Przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem nie było przepisu prawnego dającego podstawę prawną do działania organu – czyli przyznania świadczeń. Powołane we wniosku fakty oraz okoliczności stanowiące o sytuacji materialnej dotyczące niemożności zwrotu pobranych świadczeń nie mogą być przedmiotem rozważań w niniejszej decyzji. Na powyższą decyzję B.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżąca zarzuciła: - naruszenie art.156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż decyzja przyznająca świadczenia została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy w niniejszej sprawie o takim naruszeniu nie można mówić, gdyż kwota dochodu została przekroczona tylko o [...] zł; - wydanie zaskarżonej decyzji bez wskazania podstawy prawnej do jej wydania, jak również bez uzasadnienia podstaw faktycznych i prawnych leżących u podstaw jej wydania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić, czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Właśnie taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Bezsprzecznym jest bowiem, iż zgodnie z art.5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn.zm.) zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Skarżąca nie kwestionuje także ustaleń organu, iż dochód jej rodziny, uwzględniony przy wydawaniu decyzji przyznającej zasiłek wraz z dodatkami, w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł w 2002 r. (art.47 ust.2 ustawy o świadczeniach społecznych) [...] zł. Proste zestawienie więc wysokości dochodu umożliwiającego otrzymanie zasiłku rodzinnego z dochodem faktycznie uzyskiwanym przez rodzinę skarżącej, wskazuje występującą sprzeczność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. z treścią art.5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis art. 156 § 1 Kpa powinien być interpretowany ściśle, a zatem przy stwierdzaniu nieważności decyzji należy brać pod rozwagę okoliczności wymienione tylko w tym przepisie. Niedopuszczalne jest odwoływanie się do innych, nie wymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary. W tej sytuacji organ, ani Sąd nie może uwzględnić zarzutu skarżącej, iż za zaistniałą sytuację nie ponosi ona winy, a świadczenia zostały pobrane przez nią w dobrej wierze. Podniesiony w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez wskazania podstawy do jej wydania, jak również bez uzasadnienia podstaw faktycznych i prawnych także nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno bowiem w decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. jak i w decyzji organu odwoławczego, w podstawie prawnej wymieniono przepisy proceduralne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a w uzasadnieniu decyzji wskazano przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych, który został rażąco naruszony przy wydawaniu decyzji. Co prawda przy powoływaniu podstawy prawnej organ popełnił pewne błędy, jednakże uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), orzekł jak w sentencji.